# Vroeg starten met een statine na de diagnose type 2 diabetes hangt samen met 15 procent minder dementie in tien jaar, in een Deense registerstudie van 132.585 mensen

*geplaatst 2026-08-30 · Cholesterol · The Lancet Regional Health, Europe · https://hartvaat.nl/2026/08/30/vroeg-starten-met-een-statine-na-de-diagnose-type-2-diabetes-hangt-samen-met-15-/*

München, zondag 30 augustus. Gisteren liet STAREE zien dat een statine bij gezonde 70-plussers de invaliditeitsvrije overleving, inclusief dementie, niet aantoonbaar verbetert. Vandaag komt uit Kopenhagen een observationeel tegengeluid, gericht op een groep met een hoger risico: mensen met type 2 diabetes. Tummas Ternhamar (Rigshospitalet) presenteerde de registerstudie, gepubliceerd in The Lancet Regional Health, Europe.

## De studie

Landelijke Deense registers, 2006 tot 2019 met follow-up tot 2021: 132.585 mensen zonder eerder statinegebruik met een nieuwe diagnose type 2 diabetes. De analyse gebruikte een clone-censor-weight-ontwerp, dat een gerandomiseerde trial nabootst door elke deelnemer in alle behandelstrategieën te "klonen" en te censureren zodra het werkelijke gedrag afwijkt.

## De uitkomsten

- Dementie-incidentie: 2,7 procent in een mediane follow-up van 7,1 jaar
- Statine gestart binnen een jaar na de diagnose: 15 procent lager relatief risico op dementie over tien jaar, vergeleken met niet starten
- Gestart na één tot vijf jaar: 10 procent lager
- Vergelijkbaar bij mannen en vrouwen
- Ternhamar: statines lijken onderbenut bij type 2 diabetes, ondanks hun beschermende effect

## Wat dit betekent

Observationeel, hoe geavanceerd de methode ook: wie vroeg een statine krijgt, is een andere patiënt dan wie dat niet krijgt, en geen weging haalt dat verschil helemaal weg. Het effect is bovendien bescheiden. Maar de richting is consistent met de vasculaire hypothese van dementie, en de groep, mensen met diabetes, is precies waar cardiovasculaire preventie de meeste cognitieve winst kan opleveren. Lees het samen met STAREE: geen bewijs dat statines dementie voorkomen, wel een reden om ze bij diabetes niet uit te stellen.

## Voor de Nederlandse praktijk

Voor de huisarts: de NHG-Standaard CVRM adviseert bij type 2 diabetes vrijwel altijd een statine; deze studie zegt dat vroeg starten misschien meer oplevert dan het cardiovasculaire risico alleen. Voor de apotheker en internist: het argument "de patiënt is bang voor zijn geheugen" wordt met deze data eerder een argument vóór dan tegen.

## Lees ook

- [STAREE: atorvastatine bij gezonde 70-plussers](article:esc26-live-staree)
- [Cognitieve functie in de FOURIER-trial met evolocumab: NEJM EBBINGHAUS](article:2fe1f8729d89)
- [Bloeddrukverlaging en dementiepreventie: IPD meta-analyse](article:22c389402f97)
- [Alle ESC 2026-berichten op onze congrespagina](/congres/esc-2026/)

## English: Starting a statin early after a type 2 diabetes diagnosis is associated with 15 percent less dementia over ten years in a Danish register study of 132,585 people

Nationwide Danish register study (2006 to 2019, follow-up to 2021) using a clone-censor-weight design to emulate a trial in 132,585 statin-naive people with new type 2 diabetes. Dementia incidence 2.7 percent over a median 7.1 years; statin start within a year of diagnosis was associated with a 15 percent lower ten-year relative risk of dementia, start at one to five years with 10 percent lower; similar in men and women. Observational; presented by Tummas Ternhamar (Copenhagen), The Lancet Regional Health, Europe.

Auteurs: Ternhamar T, et al.

---
Bron: The Lancet Regional Health, Europe. Bijgewerkt 2026-08-30T15:57:41Z. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.