# EAS 2026 — Atherosclerose en lipiden in Athene

*Megaron Athens International Convention Centre, Athene, Griekenland · 2026-05-24 tot 2026-05-27 · https://hartvaat.nl/congres/eas-2026/*

Het jaarlijkse congres van de European Atherosclerosis Society (EAS) is hét Europese podium waar fundamenteel, translationeel en klinisch onderzoek naar atherosclerose en vaatziekten samenkomen. De 94e editie vond plaats in Athene, samen met de Hellenic Atherosclerosis Society, met plenaire sessies over lipoproteïnen voorbij de lever, atherotrombose en de toekomst van ASCVD-preventie, en met de Anitschkow-lezing door prof. Heribert Schunkert. HartVaat.nl bundelt de belangrijkste publicaties rond het congres — over familiaire hypercholesterolemie, lipoproteïne(a), CETP- en PCSK9-remming en de rol van ontsteking — in Nederlandse samenvattingen.

## Uitslagen en richtlijnen (highlights)

### EAS-consensus: EAS-consensus: familiaire hypercholesterolemie bij kinderen en adolescenten

De EAS presenteerde in Athene een nieuwe consensusverklaring over familiaire hypercholesterolemie (FH) bij kinderen en adolescenten — met Nederlandse hoofdauteurs (Wiegman, Amsterdam UMC; Roeters van Lennep, Erasmus MC). De kernboodschap: spoor FH al op de kinderleeftijd op en start lipidenverlagende therapie vóór de puberteit, want vroege behandeling kan de levensverwachting normaliseren. Omdat de huidige criteria veel genetisch bevestigde gevallen missen, presenteert de verklaring herziene diagnostische criteria en roept ze alle landen op tot pediatrische screening.

- HeFH treft ongeveer 1 op 300 mensen, HoFH ongeveer 1 op 300.000
- Start lipidenverlaging vóór de puberteit bij HeFH, zo nodig al vanaf 6 jaar
- Herziene diagnostische criteria — de huidige missen veel mutatiedragers
- Oproep tot landelijke pediatrische screeningsprogramma's en behandelalgoritmen voor HeFH en HoFH
- Artikel: https://hartvaat.nl/2026/05/25/eas-consensus-familiaire-hypercholesterolemie-bij-kinderen-en-adolescenten/ (geplaatst 2026-06-03)

### VESALIUS-CV-subanalyse: VESALIUS-CV: Lp(a) voorspelt risico, evolocumab werkt ongeacht uitgangswaarde

Een vooraf gespecificeerde analyse van VESALIUS-CV onderzocht of lipoproteïne(a) de winst van evolocumab voorspelt bij 7.557 patiënten zonder eerder infarct of beroerte. Een hoger Lp(a) ging gepaard met meer ernstige coronaire events — vooral myocardinfarct — maar niet met herseninfarct. Evolocumab verlaagde het relatieve risico in vergelijkbare mate ongeacht het uitgangs-Lp(a), maar leverde absoluut iets meer winst op bij verhoogd Lp(a): een argument voor vroege PCSK9-remming in deze groep.

- HR 1,15 per 100 nmol/l hoger Lp(a) voor ernstige coronaire events
- Geen associatie tussen Lp(a) en ischemisch herseninfarct
- Relatieve risicoreductie door evolocumab vergelijkbaar over de hele Lp(a)-range
- NNT 28 (Lp(a) >105 nmol/l) versus 40 over 5 jaar
- Artikel: https://hartvaat.nl/2026/05/25/vesalius-cv-lp-a-voorspelt-risico-evolocumab-werkt-ongeacht-uitgangswaarde/ (geplaatst 2026-06-03)

### Gepoolde analyse: Obicetrapib verlaagt naast LDL en apoB ook lipoproteïne(a)

De selectieve CETP-remmer obicetrapib verlaagt niet alleen LDL-C en apoB, maar ook lipoproteïne(a). In een gepoolde analyse van 2.356 hoogrisicopatiënten (heterozygote FH of bestaand vaatlijden) daalde Lp(a) na twaalf weken met gemiddeld 37%. Bijzonder is dat de absolute Lp(a)-daling vergelijkbaar was bij mild en bij sterk verhoogd Lp(a) — wat een orale optie biedt voor patiënten die niet in aanmerking komen voor de duurdere RNA-gerichte Lp(a)-therapieën.

- Placebo-gecorrigeerd: LDL-C −37%, apoB −21%, Lp(a) −37%
- Absolute Lp(a)-daling vergelijkbaar ongeacht het uitgangsniveau
- Eén tablet per dag (obicetrapib 10 mg) gedurende 12 weken
- Relevant voor mild verhoogd Lp(a) buiten het bereik van RNA-therapie
- Artikel: https://hartvaat.nl/2026/05/25/obicetrapib-verlaagt-naast-ldl-en-apob-ook-lipoproteine-a/ (geplaatst 2026-06-02)

### Meta-analyse: Orale PCSK9-remmers: meta-analyse bevestigt krachtige LDL-daling

Orale PCSK9-remmers komen eraan. Een meta-analyse van vijf RCT's met enlicitide, NNC0385-0434 en laroprovstat (samen 3.295 deelnemers) toont een LDL-C-daling van bijna 60% ten opzichte van placebo, met gunstige effecten op apoB, non-HDL-cholesterol en Lp(a) en een geruststellend kortetermijnveiligheidsprofiel. Daarmee benadert de effectiviteit van orale PCSK9-remming die van de injecteerbare middelen — een potentiële doorbraak voor therapietrouw en toegankelijkheid.

- Gepoolde LDL-C-daling −59% versus placebo
- apoB −50%, non-HDL-cholesterol −55%, Lp(a) −23%
- Geen verhoogd risico op ernstige bijwerkingen op korte termijn
- Drie moleculen onderzocht: enlicitide, NNC0385-0434 en laroprovstat
- Artikel: https://hartvaat.nl/2026/05/22/orale-pcsk9-remmers-meta-analyse-bevestigt-krachtige-ldl-daling/ (geplaatst 2026-06-07)

### Observationeel cohort: Lp(a)-JAPAN: verhoogd Lp(a) blijft risicovol ondanks LDL onder 55 mg/dl

Zelfs bij een streng gereguleerd LDL-C (<55 mg/dl) blijft een verhoogd lipoproteïne(a) gevaarlijk. In 1.581 Japanse patiënten met coronairlijden na PCI was het gestandaardiseerde 5-jaars-risico op cardiovasculaire events bijna zeven keer hoger bij Lp(a) ≥50 mg/dl dan bij Lp(a) <30 mg/dl. De drempel voor verhoogd risico lag rond 28 mg/dl — lager dan in westerse cohorten wordt aangehouden. Strikte LDL-verlaging dempt het Lp(a)-risico dus deels, maar heft het niet op.

- 5-jaars-MACE bijna 7× hoger bij Lp(a) ≥50 mg/dl
- Verhoogd Lp(a)-risico blijft bestaan ondanks LDL-C <55 mg/dl
- Risicodrempel ongeveer 28 mg/dl — lager dan in westerse populaties
- 1.581 patiënten, mediane observatie 5,1 jaar (Lp(a)-JAPAN)
- Artikel: https://hartvaat.nl/2026/05/24/lp-a-japan-verhoogd-lp-a-blijft-risicovol-ondanks-ldl-onder-55-mg-dl/ (geplaatst 2026-06-05)

### Cohortanalyse: IL-6 sterker met hart- en vaatziekte geassocieerd dan LDL, Lp(a) en CRP

Welke risicomarker telt het zwaarst? In UK Biobank en MESA — twee grote primaire-preventiecohorten — vertoonde de ontstekingsmarker interleukine-6 (IL-6) de sterkste, onafhankelijke associatie met atherosclerotische events, sterker dan LDL-C, Lp(a) en hsCRP. De bevinding versterkt het idee dat ontsteking, en specifiek de IL-6-route, een aantrekkelijk doelwit is voor toekomstige cardiovasculaire preventie — een thema dat ook in de Athe­ense plenaire sessies over atherotrombose centraal stond.

- IL-6: HR 1,67 (UK Biobank) en 1,60 (MESA), hoogste versus laagste kwartiel
- Sterkere associatie met events dan LDL-C, Lp(a) en hsCRP
- Effect blijft bestaan na onderlinge correctie van de biomarkers
- Ondersteunt IL-6 als therapeutisch doelwit voor preventie
- Artikel: https://hartvaat.nl/2026/05/22/il-6-sterker-met-hart-en-vaatziekte-geassocieerd-dan-ldl-lp-a-en-crp/ (geplaatst 2026-05-22)

### Meta-analyse: Ongericimab: nieuwe PCSK9-antistof verlaagt LDL fors in meta-analyse

Het arsenaal aan PCSK9-antistoffen breidt verder uit. Ongericimab, een gehumaniseerde monoklonale antistof tegen PCSK9, verlaagde in een meta-analyse van vijf RCT's (1.421 patiënten met hypercholesterolemie) het LDL-C met 62 tot 73%, afhankelijk van het doseringsschema, met gunstige effecten op Lp(a), apoB en triglyceriden en een veiligheidsprofiel vergelijkbaar met placebo. Cardiovasculaire uitkomststudies moeten de klinische winst nog bevestigen.

- LDL-C −62% tot −73% afhankelijk van het dosisschema
- Lp(a) −45 tot −50%; ook daling van apoB en triglyceriden
- Bijwerkingen vergelijkbaar met placebo
- Cardiovasculaire uitkomststudies nog nodig
- Artikel: https://hartvaat.nl/2026/05/26/ongericimab-nieuwe-pcsk9-antistof-verlaagt-ldl-fors-in-meta-analyse/ (geplaatst 2026-05-30)

## Programma

- zondag 2026-05-24 openingsceremonie: Opening & Anitschkow-lezing; Anitschkow-lezing 2026
- maandag 2026-05-25 08:30–10:00: Plenair 01 — Lipiden en lipoproteïnen voorbij de lever; Structuur van 'slechte' lipoproteïnen; Nieuwe therapieën voor remnant-cholesterol en triglyceriden; Lichaamsbeweging en hart- en vaatziekten; Atherosclerose en dementie — oorzaken en preventie
- maandag 2026-05-25 klinische sessies: Klinische kernsessies; EAS-consensussessie: FH bij kinderen en adolescenten; Lp(a) in focus: risicostratificatie, diabetes en nieuwe therapieën; Late Breaker: PCSK9-farmacologie; ACC/EAS-sessie: harmonisatie van Europese en Amerikaanse dyslipidemie-richtlijnen 2025/2026
- dinsdag 2026-05-26 08:30–10:30: Plenair 02 — Nieuwe uitdagingen in atherosclerose; Een nieuw tijdperk in atherotrombose; Vaatveroudering: van biologie naar kliniek; Verlies van het Y-chromosoom en CHIP bij ASCVD; AI-versterkte exposomics in cardiovasculaire gezondheid
- woensdag 2026-05-27 08:30–10:30: Plenair 03 — Nieuwe horizonten in ASCVD-management; Precisiegeneeskunde voor cardiovasculaire preventie; Kan CT alleen de ASCVD-behandeling sturen?; Voorspellen biomarkers plaquekwetsbaarheid?; De PCSK-familie in en buiten hart- en vaatziekten

## Alle berichten over dit congres

- 2026-06-07 [Orale PCSK9-remmers: meta-analyse bevestigt krachtige LDL-daling](https://hartvaat.nl/2026/05/22/orale-pcsk9-remmers-meta-analyse-bevestigt-krachtige-ldl-daling/)
- 2026-06-05 [Lp(a)-JAPAN: verhoogd Lp(a) blijft risicovol ondanks LDL onder 55 mg/dl](https://hartvaat.nl/2026/05/24/lp-a-japan-verhoogd-lp-a-blijft-risicovol-ondanks-ldl-onder-55-mg-dl/)
- 2026-06-03 [VESALIUS-CV: Lp(a) voorspelt risico, evolocumab werkt ongeacht uitgangswaarde](https://hartvaat.nl/2026/05/25/vesalius-cv-lp-a-voorspelt-risico-evolocumab-werkt-ongeacht-uitgangswaarde/)
- 2026-06-03 [EAS-consensus: familiaire hypercholesterolemie bij kinderen en adolescenten](https://hartvaat.nl/2026/05/25/eas-consensus-familiaire-hypercholesterolemie-bij-kinderen-en-adolescenten/)
- 2026-06-02 [Obicetrapib verlaagt naast LDL en apoB ook lipoproteïne(a)](https://hartvaat.nl/2026/05/25/obicetrapib-verlaagt-naast-ldl-en-apob-ook-lipoproteine-a/)
- 2026-05-30 [Ongericimab: nieuwe PCSK9-antistof verlaagt LDL fors in meta-analyse](https://hartvaat.nl/2026/05/26/ongericimab-nieuwe-pcsk9-antistof-verlaagt-ldl-fors-in-meta-analyse/)
- 2026-05-22 [IL-6 sterker met hart- en vaatziekte geassocieerd dan LDL, Lp(a) en CRP](https://hartvaat.nl/2026/05/22/il-6-sterker-met-hart-en-vaatziekte-geassocieerd-dan-ldl-lp-a-en-crp/)

---
Bijgewerkt 2026-07-03T15:07:14Z. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.