# Apixaban: farmacologie, indicaties en dosering

*Antistolling · Geneesmiddel · https://hartvaat.nl/kennis/antistolling/apixaban/*

Apixaban (Eliquis, Bristol-Myers Squibb/Pfizer) is een oraal beschikbare, reversibele directe factor Xa-remmer met tweemaal daagse dosering. In de ARISTOTLE-trial toonde apixaban superioriteit ten opzichte van warfarine bij non-valvulaire AF voor beroerteprevention met significant minder ernstige bloedingen en intracraniële bloedingen. Bij VTE (AMPLIFY-trial) was apixaban non-inferieur aan LMWH/VKA met minder bloedingen.

## Kernbegrippen

- **ARISTOTLE-trial**: RCT apixaban vs. warfarine bij non-valvulaire AF: apixaban superieur voor beroertepreventie (HR 0,79) met minder ernstige bloedingen (HR 0,69) en minder intracraniële bloedingen (HR 0,42).
- **AMPLIFY-trial**: RCT apixaban vs. LMWH/VKA bij VTE: non-inferior voor recidief VTE/mortaliteit met significant minder ernstige bloedingen (HR 0,31). Apixaban geeft geen IV-startfase nodig.
- **AVERROES-trial**: RCT apixaban vs. aspirine bij AF-patiënten die VKA niet konden gebruiken: apixaban superieur voor beroertepreventie met vergelijkbare bloedingsincidentie.
- **Apixaban oncologische VTE**: ADAM VTE en Caravaggio-trial: apixaban effectief bij kankergerelateerde VTE; niet-inferieur aan dalteparine; cave verhoogd GI-bloedingsrisico bij GI-maligniteiten.

## Farmacologie

Apixaban blokkeert reversibel het actieve centrum van factor Xa, ongeacht of Xa deel uitmaakt van het prothrombinasecomplex of vrij in plasma circuleert. Biologische beschikbaarheid: ~50%. Piek na 3-4 uur. Halfwaardetijd: 8-15 uur. Klaring: 25% renaal, 75% fecaal-hepatisch (CYP3A4, P-glycoproteïne). Geen actieve metabolieten.

## Dosering

- Non-valvulaire AF: 5 mg tweemaal daags. Dosisreductie naar 2,5 mg tweemaal daags bij ≥2 van 3 criteria: leeftijd ≥80 jaar, gewicht ≤60 kg, serumcreatinine ≥133 µmol/l
- VTE-behandeling: 10 mg tweemaal daags gedurende 7 dagen, daarna 5 mg tweemaal daags
- VTE-profylaxe orthopedisch: 2,5 mg tweemaal daags
- Verlengde VTE-preventie: 2,5 mg tweemaal daags (AMPLIFY-EXT trial)

## Nierfunctie en leeftijd

Contra-indicatie bij eGFR <15 ml/min (te weinig data). Voorzichtigheid bij eGFR 15-29 ml/min: gebruik bij AF niet-geregistreerd, overweeg VKA. Geen aanpassing vereist bij eGFR 30-50 ml/min tenzij de dosisreductiecriteria van toepassing zijn.

## Bijwerkingen en interacties

Bloedingsrisico bij GI-tract (lager dan warfarine). Geen significant voedselinteractie. Geneesmiddeleninteracties via CYP3A4 en P-gp: krachtige dubbele remmers (ketoconazol, HIV-proteaseremmers) verhogen apixabanconcentratie; inductoren (rifampicine, carbamazepine, sint-janskruid) verlagen het. Antidotum: andexanet alfa (factor Xa decoy-eiwit).

## Bronnen

- ARISTOTLE Trial (apixaban bij AF) — Granger et al., NEJM 2011 https://doi.org/10.1056/NEJMoa1107039
- AMPLIFY Trial (apixaban bij VTE) — Agnelli et al., NEJM 2013 https://doi.org/10.1056/NEJMoa1302507
- CARAVAGGIO Trial (apixaban bij kanker-VTE) — Agnelli et al., NEJM 2020 https://doi.org/10.1056/NEJMoa1915103
- Farmacotherapeutisch Kompas — apixaban https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/

---
Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.