# Dabigatran: farmacologie, indicaties en idarucizumab als antidotum

*Antistolling · Geneesmiddel · https://hartvaat.nl/kennis/antistolling/dabigatran/*

Dabigatran (Pradaxa, Boehringer Ingelheim) is de enige beschikbare directe orale trombineremmer (DTI). Het heeft een significant renale eliminatie (80%) en vereist strikte niercontrole. De RE-LY trial toonde superieure beroertepreventie bij de 150 mg-dosis versus warfarine. Het specifieke antidotum idarucizumab (Praxbind) biedt snelle, volledige omkering van het anticoagulante effect bij noodsituaties.

## Kernbegrippen

- **RE-LY trial**: RCT dabigatran (110 mg of 150 mg tweemaal daags) vs. warfarine bij non-valvulaire AF: dabigatran 150 mg superieur voor beroertepreventie; dabigatran 110 mg non-inferieur met minder ernstige bloedingen.
- **RE-COVER trial**: RCT dabigatran vs. warfarine bij VTE na 5-10 dagen LMWH: non-inferieur voor recidief VTE; vergelijkbare bloedingen; dezelfde parenterale startfase als edoxaban.
- **Idarucizumab (Praxbind)**: Specifiek antidotum voor dabigatran: gehumaniseerd antilichaamfragment dat dabigatran bindt met 350x hogere affiniteit dan trombine; 5g IV bolus herstelt volledige stollingsparameters binnen minuten (RE-VERSE AD trial).
- **Dabigatran-dyspepsie**: Maag-darm bijwerking bij 5-10% van de gebruikers (buikpijn, misselijkheid, oprispingen); veroorzaakt door de wijnsteenzuurkernel van de capsule; ingenomen met melk, magen-beschermer of andere voedingsmiddelen kan helpen.

## Farmacologie

Dabigatranetexilaat is een prodrug die door esterasen wordt omgezet naar de actieve trombineremmer dabigatran. Directe, reversibele remming van vrij trombine, fibrine-gebonden trombine en de trombine-geïnduceerde trombocytenactivatie. Biologische beschikbaarheid: ~6-7% (laag, maar effectief bij vaste dosering). Piek 1-3 uur na inname. Halfwaardetijd 12-17 uur. Eliminatie: 80% onveranderd renaal — sterk afhankelijk van nierfunctie. Geen CYP-metabolisme. P-gp-substraat.

## Dosering

- Non-valvulaire AF: 150 mg tweemaal daags; reductie naar 110 mg tweemaal daags bij eGFR 30-50, leeftijd ≥80 jaar of hoog bloedingsrisico (bijv. PPI-gebruik, gewicht <50 kg)
- VTE-behandeling: 150 mg tweemaal daags nà minimaal 5 dagen parenterale anticoagulatie
- Verlengde VTE-preventie: 150 mg tweemaal daags (RE-SONATE trial)
- VTE-profylaxe orthopedisch: 220 mg eenmaal daags of 150 mg bij eGFR 30-50 of leeftijd ≥75

## Nierinsufficiëntie

Contra-indicatie bij eGFR <30 ml/min. Dosisreductie bij eGFR 30-50 ml/min. Renale functie elk half jaar controleren bij stabiele patiënten; frequenter bij oudere patiënten en bij intercurrente ziekten (dehydratie, infectie). Vuistregel: controleer GFR om de 12 / (jaarlijkse GFR-daling) maanden.

## Idarucizumab (Praxbind)

5 gram IV (2 flessen van 2,5 g) als snelle bolus bij: levensbedreigende bloeding of spoedingreep waarbij anticoagulatie volledig ongedaan gemaakt moet worden. RE-VERSE AD (2017): complete dabigatranremming bij 98% binnen 4 uur; normale coagulatieparameters hersteld binnen minuten. Hemodialyse ook effectief maar tijdrovend. Herintroductie dabigatran na idarucizumab mogelijk zodra hemostase gestabiliseerd.

## Nieuwste evidence op hartvaat.nl

- 2017-10-01 [Korte dabigatran-onderbreking vóór device-implantatie: RE-LY multicenterervaring](https://hartvaat.nl/2017/10/01/korte-dabigatran-onderbreking-voor-device-implantatie-re-ly-multicenterervaring/)

## Bronnen

- RE-LY Trial (dabigatran bij AF) — Connolly et al., NEJM 2009 https://doi.org/10.1056/NEJMoa0905561
- RE-COVER Trial (dabigatran bij VTE) — Schulman et al., NEJM 2009 https://doi.org/10.1056/NEJMoa0906598
- RE-VERSE AD Trial (idarucizumab) — Pollack et al., NEJM 2017 https://doi.org/10.1056/NEJMoa1707278
- Farmacotherapeutisch Kompas — dabigatran https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/

---
Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.