{"id":"doacs-overzicht","type":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/kennis/antistolling/doacs-overzicht/","title":"Directe orale anticoagulantia (DOAC's): overzicht","kind":"Geneesmiddel","group":"antistolling","group_label":"Antistolling","category":"algemeen","meta_description":"DOACs zijn de standaard anticoagulantia voor VTE en atriumfibrilleren. Overzicht van werkingsmechanismen, indicaties, contra-indicaties en praktisch gebruik.","intro":"Directe orale anticoagulantia (DOACs) hebben de behandeling van veneuze trombo-embolie en non-valvulair atriumfibrilleren ingrijpend veranderd. Met voorspelbaar farmacokinetisch profiel, vaste dosering en geen routinematige INR-monitoring bieden ze aanzienlijk praktisch voordeel ten opzichte van VKA. Vier DOACs zijn beschikbaar: apixaban, rivaroxaban, edoxaban (factor Xa-remmers) en dabigatran (directe trombineremmer).","key_terms":[{"term":"Directe factor Xa-remmer","definition":"Apixaban, rivaroxaban en edoxaban binden direct aan het actieve centrum van factor Xa en remmen de conversie van protrombine naar trombine; geen antitrombine III nodig."},{"term":"Directe trombineremmer","definition":"Dabigatran bindt direct aan trombine (factor IIa) en blokkeert alle trombine-gemedieerde functies; partieel renaal geklaard."},{"term":"Non-valvulaire AF","definition":"Atriumfibrilleren zonder mechanische klepprothese of reumatische mitralistenose; de populatie waarvoor DOACs zijn aangetoond te werken."},{"term":"DOAC bij CKD","definition":"Alle DOACs vereisen dosisaanpassing bij nierinsufficiëntie; contra-indicatie bij eGFR &lt;15 ml/min (apixaban) tot &lt;30 ml/min (dabigatran); zie individuele DOAC-pagina's."}],"heading":"DOACs: overzicht van klasse, indicaties en praktisch gebruik","body_markdown":"## Voordelen ten opzichte van VKA\n\n- Voorspelbaar farmacokinetisch profiel: vaste dosering, geen routinematige monitoring\n- Sneller intrede van effect (piek binnen 1-4 uur)\n- Kortere halfwaardetijd: sneller omkeerbaar bij stoppen\n- Minder voedsel- en geneesmiddeleninteracties dan warfarine/acenocoumarol\n- Minder intracraniële bloedingen dan VKA (alle trials)\n\n## Indicaties per DOAC (overzicht)\n\nAlle vier DOACs zijn geregistreerd voor:\n\n- Non-valvulaire AF: beroerte- en SE-preventie\n- VTE-behandeling en secundaire preventie\n- VTE-profylaxe na electieve heup/knie-vervanging\n\nAanvullende indicaties per middel: rivaroxaban 2,5 mg + aspirine bij CCS/PAV (COMPASS-indicatie); apixaban bij specifieke oncologische VTE; zie individuele pagina's.\n\n## Contra-indicaties (klasse)\n\n- Mechanische hartklepprothesen (absoluut gecontra-indiceerd)\n- Reumatische mitralistenose (geen bewijs, gecontra-indiceerd)\n- Actieve ernstige bloeding\n- Ernstige nierinsufficiëntie (variabel per DOAC)\n- Ernstig leverlijden (Child-Pugh C)\n- Zwangerschap en lactatie\n\n## Praktisch gebruik\n\nBij overschakelen van VKA naar DOAC: start DOAC wanneer INR <2,0 (bij INR 2,0-2,5: start dezelfde dag met monitoring). Bij overschakelen DOAC naar VKA: start VKA overlap 3-5 dagen, stop DOAC wanneer INR ≥2,0 (twee opeenvolgende metingen). Vergeten dosis: innemen dezelfde dag zodra herinnerd; nooit dubbele dosis innemen. Medicatiekaart DOAC meegeven met patiëntinformatie.","related":["https://hartvaat.nl/kennis/antistolling/apixaban/","https://hartvaat.nl/kennis/antistolling/rivaroxaban/","https://hartvaat.nl/kennis/antistolling/dabigatran/","https://hartvaat.nl/kennis/antistolling/doac-versus-vka-keuze/"],"sources":[{"label":"ESC 2020 AF Guidelines","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehaa612"},{"label":"ESC 2019 PE/DVT Guidelines","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehz405"},{"label":"Farmacotherapeutisch Kompas — DOAC's overzicht","url":"https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/"},{"label":"NHG-Standaard Atriumfibrilleren","url":"https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/atriumfibrilleren"}],"articles":[{"url":"https://hartvaat.nl/2026/10/15/posteriorcirculatie-infarcten-na-doorbraakstroke-op-anticoagulantia-duiden-op-sl/","title":"Posteriorcirculatie-infarcten na doorbraakstroke op anticoagulantia duiden op slechtere prognose","published":"2026-08-18"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/06/01/vis-score-voorspelt-28-daagse-mortaliteit-bij-atriumfibrilleren-met-hemodynamisc/","title":"VIS-score voorspelt 28-daagse mortaliteit bij atriumfibrilleren met hemodynamische instabiliteit op de IC","published":"2026-08-12"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/05/26/acute-bloeddrukverhoging-tijdens-ziekenhuisopname-hoe-te-handelen-bij-asymptomat/","title":"Acute bloeddrukverhoging tijdens ziekenhuisopname: hoe te handelen bij asymptomatische 'hypertensieve urgentie'?","published":"2026-07-04"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/05/26/accurhythm-ai-vermindert-valse-alarmen-bij-ilr-met-62-bespaart-honderden-klinisc/","title":"AccuRhythm AI vermindert valse alarmen bij ILR met 62% — bespaart honderden klinische uren","published":"2026-07-02"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/04/13/intracardiale-echocardiografie-in-de-elektrofysiologie-gezamenlijk-ehra-eapci-st/","title":"Intracardiale echocardiografie in de elektrofysiologie: gezamenlijk EHRA/EAPCI-statement","published":"2026-05-23"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/25/hoe-bouw-je-il-1-remmers-af-bij-recidiverende-pericarditis-strategieen-voor-afbo/","title":"Hoe bouw je IL-1-remmers af bij recidiverende pericarditis? Strategieën voor afbouw en staken","published":"2026-03-25"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/25/cardiale-betrokkenheid-bij-parasitaire-infecties/","title":"Cardiale betrokkenheid bij parasitaire infecties","published":"2026-03-25"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/05/doac-of-vka-bij-kwetsbare-ouderen-met-atriumfibrilleren/","title":"DOAC of VKA bij kwetsbare ouderen met atriumfibrilleren?","published":"2026-03-20"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/18/betablokkers-na-een-myocardinfarct/","title":"Bètablokkers na een myocardinfarct","published":"2026-02-18"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/16/sluiting-van-het-linker-hartoor-versus-doac-s-na-longembolie/","title":"Sluiting van het linker hartoor versus DOAC's na longembolie","published":"2026-02-16"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/16/trends-in-gebruik-van-directe-orale-anticoagulantia-een-case-controlstudie/","title":"Trends in gebruik van directe orale anticoagulantia: een case-controlstudie","published":"2026-02-16"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/06/nierfunctiebeloop-bij-nieuw-ontstaan-hfref-voorspelt-de-uitkomst/","title":"Nierfunctiebeloop bij nieuw ontstaan HFrEF voorspelt de uitkomst","published":"2026-02-06"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/04/200-joule-als-startenergie-voor-elektrische-cardioversie-bij-atriumfibrilleren-w/","title":"200 joule als startenergie voor elektrische cardioversie bij atriumfibrilleren werkt goed en veilig","published":"2026-02-04"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/01/factor-xi-xia-remmers-bij-atriumfibrilleren-dosisrespons-werkzaamheid-en-veiligh/","title":"Factor XI/XIa-remmers bij atriumfibrilleren: dosisrespons, werkzaamheid en veiligheid","published":"2026-02-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/01/30/systemische-embolische-events-bij-boezemfibrilleren-een-meta-analyse-op-patientn/","title":"Systemische embolische events bij boezemfibrilleren: een meta-analyse op patiëntniveau","published":"2026-01-30"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/01/01/jackson-pratt-drains-verminderen-pericardeffusie-en-atriumfibrilleren-na-cabg/","title":"Jackson-Pratt-drains verminderen pericardeffusie en atriumfibrilleren na CABG","published":"2026-01-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/05/16/annexa-i-andexanet-alfa-bij-factor-xa-remmer-geassocieerde-intracerebrale-bloedi/","title":"ANNEXA-I: andexanet alfa bij factor Xa-remmer-geassocieerde intracerebrale bloeding — NEJM","published":"2024-05-16"},{"url":"https://hartvaat.nl/2023/06/06/combine-af-doac-s-versus-warfarine-over-het-nierfunctiespectrum-ipd-meta-analyse/","title":"COMBINE AF: DOAC's versus warfarine over het nierfunctiespectrum — IPD meta-analyse","published":"2023-06-06"},{"url":"https://hartvaat.nl/2023/02/08/stolling-en-atriumfibrilleren-systematische-review-en-meta-analyse/","title":"Stolling en atriumfibrilleren: systematische review en meta-analyse","published":"2023-02-08"},{"url":"https://hartvaat.nl/2023/02/07/ecmo-cs-ecmo-bij-cardiogene-shock-verbetert-overleving-niet/","title":"ECMO-CS: ECMO bij cardiogene shock verbetert overleving niet","published":"2023-02-07"},{"url":"https://hartvaat.nl/2022/08/30/ripcord-2-routinematige-ffr-meting-versus-conventionele-angiografie/","title":"RIPCORD 2: routinematige FFR-meting versus conventionele angiografie","published":"2022-08-30"},{"url":"https://hartvaat.nl/2022/07/15/wereldwijde-trends-in-orale-antistollingsgebruik-bij-af-2010-2018/","title":"Wereldwijde trends in orale antistollingsgebruik bij AF (2010-2018)","published":"2022-07-15"},{"url":"https://hartvaat.nl/2022/04/09/asundexian-factor-xia-remmer-versus-apixaban-bij-af-lancet-pacific-af/","title":"Asundexian (factor XIa-remmer) versus apixaban bij AF: Lancet PACIFIC-AF","published":"2022-04-09"},{"url":"https://hartvaat.nl/2021/01/27/doac-s-en-fractuurrisico-systematische-review-en-meta-analyse/","title":"DOAC's en fractuurrisico: systematische review en meta-analyse","published":"2021-01-27"},{"url":"https://hartvaat.nl/2020/12/08/laa-sluiting-versus-oac-bij-af-meta-analyse-van-gerandomiseerde-trials/","title":"LAA-sluiting versus OAC bij AF: meta-analyse van gerandomiseerde trials","published":"2020-12-08"},{"url":"https://hartvaat.nl/2020/11/26/rivaroxaban-bij-af-met-bioprothese-mitralisklep-nejm-river/","title":"Rivaroxaban bij AF met bioprothese-mitralisklep: NEJM RIVER","published":"2020-11-26"},{"url":"https://hartvaat.nl/2020/08/04/2020-acc-bloedingsmanagement-bij-oac-expert-consensus-decision-pathway/","title":"2020 ACC bloedingsmanagement bij OAC: expert consensus decision pathway","published":"2020-08-04"},{"url":"https://hartvaat.nl/2020/03/01/gewicht-en-werkzaamheid-veiligheid-van-doac-s-bij-niet-valvulair-af-meta-analyse/","title":"Gewicht en werkzaamheid/veiligheid van DOAC's bij niet-valvulair AF: meta-analyse","published":"2020-03-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2020/01/28/orale-antistolling-bij-af-op-langdurige-hemodialyse/","title":"Orale antistolling bij AF op langdurige hemodialyse","published":"2020-01-28"},{"url":"https://hartvaat.nl/2020/01/07/nsaid-s-en-oac-bij-af-aristotle-analyse/","title":"NSAID's en OAC bij AF: ARISTOTLE-analyse","published":"2020-01-07"}],"as_of":"2026-03-12","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}