{"id":"af-en-beroerte","type":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/kennis/atriumfibrilleren/af-en-beroerte/","title":"Atriumfibrilleren en beroerte: risico en preventie","kind":"Aandoening","group":"atriumfibrilleren","group_label":"Atriumfibrilleren","category":"atriumfibrilleren","meta_description":"AF verhoogt het beroerterisico vijfvoudig. CHA₂DS₂-VASc-score bepaalt de anticoagulatienoodzaak. DOAC's zijn superieur aan VKA voor beroertepreventie bij AF.","intro":"Beroertepreventie is de meest impactvolle interventie bij atriumfibrilleren. AF-gerelateerde beroertes zijn ernstiger en vaker fataal dan andere beroertes. De CHA₂DS₂-VASc score stratificeert het beroerterisico en stuurt de beslissing voor anticoagulatie. DOAC's (directe orale anticoagulantia) zijn in de huidige richtlijn de therapie van eerste keus boven vitamine K-antagonisten.","key_terms":[{"term":"DOAC (directe orale anticoagulantia)","definition":"Apixaban, rivaroxaban, dabigatran en edoxaban; remmen direct trombiine of factor Xa; superieur aan of non-inferieur aan warfarine met minder intracraniaal bloedingsrisico."},{"term":"CHA₂DS₂-VASc","definition":"Beroertekans-score: max 9 punten; score ≥2 (man) of ≥3 (vrouw): anticoagulatie aanbevolen (klasse I ESC 2024)."},{"term":"ARISTOTLE (2011)","definition":"RCT apixaban vs. warfarine bij AF: superieur in beroertepreventie, minder bloeding, lagere mortaliteit."},{"term":"ROCKET AF (2011)","definition":"RCT rivaroxaban vs. warfarine bij AF: non-inferieur; eenmaal daags dosering."},{"term":"Linkerhartoorkluiting","definition":"Mechanische afsluiting van het linkerhartsoor (Watchman-device) als alternatief voor anticoagulatie bij hoog bloedingsrisico."}],"heading":"Atriumfibrilleren en beroerte: risicostratificatie en anticoagulatie","body_markdown":"## Beroerterisico bij AF\n\nAF verhoogt het beroerterisico gemiddeld vijfvoudig. AF-gerelateerde beroertes zijn ernstig: grotere infarctgrootte (door cardiogene embolieën vanuit linkerhartsoor), hogere 30-daags mortaliteit, meer invaliderende uitkomst. Circa 20–30% van alle ischemische beroertes in Nederland is gerelateerd aan AF, waarvan een deel bij subklinisch (niet gediagnosticeerd) AF.\n\n## CHA₂DS₂-VASc score\n\nRisicostratificatie (ESC 2024):\n\n- C: congestief hartfalen of LV-disfunctie (EF <40%): 1 punt.\n- H: hypertensie: 1 punt.\n- A₂: leeftijd ≥75 jaar: 2 punten.\n- D: diabetes mellitus: 1 punt.\n- S₂: beroerte, TIA of systemische embolie in anamnese: 2 punten.\n- V: vasculaire ziekte (MI, perifeer arterieel vaatlijden): 1 punt.\n- A: leeftijd 65–74 jaar: 1 punt.\n- Sc: vrouwelijk geslacht: 1 punt (risicofactor, geen zelfstandige indicatie).\n\nScore ≥2 bij mannen of ≥3 bij vrouwen: anticoagulatie aanbevolen. Score 1 bij man of 2 bij vrouw: anticoagulatie overwegen (klasse IIa). Vrouwelijk geslacht telt alleen als risicoversterker wanneer minstens één andere risicofactor aanwezig is.\n\n## Keuze anticoagulans\n\nDOAC's zijn de eerste keuze (klasse I, ESC 2024) bij niet-valvulair AF. Bewijs per middel:\n\n- Apixaban (ARISTOTLE 2011): superieur aan warfarine — minder beroerte, minder bloeding, lagere mortaliteit.\n- Rivaroxaban (ROCKET AF 2011): non-inferieur; eenmaal daags dosering.\n- Dabigatran (RE-LY 2009): 110 mg gelijk; 150 mg superieur in beroertepreventie met gelijk bloedingsrisico.\n- Edoxaban (ENGAGE AF-TIMI 48 2013): non-inferieur; lager bloedingsrisico dan warfarine.\n\nVKA (acenocoumarol, fenprocoumon) nog geïndiceerd bij matig-ernstige mitralisklepstenose of mechanische hartklep — DOAC's gecontra-indiceerd in deze situaties.\n\n## Bloedingsrisico en HAS-BLED\n\nBeoordeel bloedingsrisico met HAS-BLED: hoge score (≥3) is geen reden om anticoagulatie te onthouden, maar vraagt om correctie van modificeerbare bloedingsfactoren (bloeddruk <160, NSAID-stoppen, INR-stabilisatie bij VKA, alcohol-stoppen).","related":["https://hartvaat.nl/kennis/atriumfibrilleren/chadsvasc-score/","https://hartvaat.nl/kennis/atriumfibrilleren/hasbled-score/","https://hartvaat.nl/kennis/atriumfibrilleren/wat-is-atriumfibrilleren/","https://hartvaat.nl/kennis/atriumfibrilleren/esc-richtlijn-af-2024/"],"sources":[{"label":"ARISTOTLE — NEJM 2011","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa1107039"},{"label":"ROCKET-AF — NEJM 2011","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa1009638"},{"label":"ESC 2024 AF Guidelines","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae272"}],"articles":[{"url":"https://hartvaat.nl/2026/10/15/posteriorcirculatie-infarcten-na-doorbraakstroke-op-anticoagulantia-duiden-op-sl/","title":"Posteriorcirculatie-infarcten na doorbraakstroke op anticoagulantia duiden op slechtere prognose","published":"2026-08-18"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/07/31/15-mg-edoxaban-na-pci-bij-atriumfibrilleren-met-hoog-bloedingrisico-geen-superie/","title":"15 mg edoxaban na PCI bij atriumfibrilleren met hoog bloedingrisico — geen superieure uitkomst","published":"2026-08-15"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/07/31/atenolol-vermindert-postoperatief-atriumfibrilleren-na-hartchirurgie/","title":"Atenolol vermindert postoperatief atriumfibrilleren na hartchirurgie","published":"2026-08-15"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/06/02/doac-gebruik-na-ablatie-voor-atriumfibrilleren-aanhouderij-daalt-na-drie-jaar/","title":"DOAC-gebruik na ablatie voor atriumfibrilleren: aanhouderij daalt na drie jaar","published":"2026-08-11"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/10/15/lage-voorspelde-adherentie-verhoogt-stroke-risico-bij-af-patienten-die-starten-m/","title":"Lage voorspelde adherentie verhoogt stroke-risico bij AF-patiënten die starten met orale anticoagulatie","published":"2026-08-08"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/06/27/oac-monotherapie-is-superieur-aan-combinatie-met-antiplatelets-bij-stabiele-ccs-/","title":"OAC-monotherapie is superieur aan combinatie met antiplatelets bij stabiele CCS en atriumfibrilleren","published":"2026-08-03"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/04/07/zorgpaden-na-nieuw-vastgesteld-atriumfibrilleren-rol-van-de-elektrofysioloog-en-/","title":"Zorgpaden na nieuw vastgesteld atriumfibrilleren: rol van de elektrofysioloog en uitkomsten","published":"2026-07-18"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/05/01/doac-s-cox-2-selectieve-nsaid-s-geven-37-minder-gi-bloedingen-dan-doac-s-niet-se/","title":"DOAC's + COX-2-selectieve NSAID's geven 37% minder GI-bloedingen dan DOAC's + niet-selectieve NSAID's","published":"2026-07-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/04/01/noac-s-onder-de-65-jaar-apixaban-heeft-het-gunstigste-baten-risicoprofiel/","title":"NOAC's onder de 65 jaar: apixaban heeft het gunstigste baten-risicoprofiel","published":"2026-05-08"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/07/lancet-seminar-atriumfibrilleren-in-2026/","title":"Lancet-seminar: atriumfibrilleren in 2026","published":"2026-03-12"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/27/van-vitamine-k-antagonist-naar-doac-bij-kwetsbare-ouderen-met-af/","title":"Van vitamine K-antagonist naar DOAC bij kwetsbare ouderen met AF","published":"2026-03-07"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/16/sluiting-van-het-linker-hartoor-versus-doac-s-na-longembolie/","title":"Sluiting van het linker hartoor versus DOAC's na longembolie","published":"2026-02-16"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/16/trends-in-gebruik-van-directe-orale-anticoagulantia-een-case-controlstudie/","title":"Trends in gebruik van directe orale anticoagulantia: een case-controlstudie","published":"2026-02-16"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/01/30/systemische-embolische-events-bij-boezemfibrilleren-een-meta-analyse-op-patientn/","title":"Systemische embolische events bij boezemfibrilleren: een meta-analyse op patiëntniveau","published":"2026-01-30"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/01/01/rivaroxaban-discontinueringspercentages-bij-niet-valvulair-af-in-de-italiaanse-p/","title":"Rivaroxaban-discontinueringspercentages bij niet-valvulair AF in de Italiaanse praktijk","published":"2026-01-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/09/01/kosteneffectiviteit-van-apixaban-versus-aspirine-bij-hoogrisico-subclinisch-af/","title":"Kosteneffectiviteit van apixaban versus aspirine bij hoogrisico subclinisch AF","published":"2025-09-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/07/23/artesia-apixaban-versus-aspirine-naar-cha2ds2-vasc-bij-subclinisch-af/","title":"ARTESIA: apixaban versus aspirine naar CHA₂DS₂-VASc bij subclinisch AF","published":"2024-07-23"},{"url":"https://hartvaat.nl/2021/01/27/doac-s-en-fractuurrisico-systematische-review-en-meta-analyse/","title":"DOAC's en fractuurrisico: systematische review en meta-analyse","published":"2021-01-27"},{"url":"https://hartvaat.nl/2020/01/28/orale-antistolling-bij-af-op-langdurige-hemodialyse/","title":"Orale antistolling bij AF op langdurige hemodialyse","published":"2020-01-28"},{"url":"https://hartvaat.nl/2020/01/07/nsaid-s-en-oac-bij-af-aristotle-analyse/","title":"NSAID's en OAC bij AF: ARISTOTLE-analyse","published":"2020-01-07"},{"url":"https://hartvaat.nl/2019/12/01/gewichtsverandering-en-risico-op-af-systematische-review-en-meta-analyse/","title":"Gewichtsverandering en risico op AF: systematische review en meta-analyse","published":"2019-12-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2018/10/16/doac-s-halveren-trombo-embolische-events-na-af-cardioversie-versus-warfarine/","title":"DOAC's halveren trombo-embolische events na AF-cardioversie versus warfarine","published":"2018-10-16"},{"url":"https://hartvaat.nl/2018/07/17/oac-plus-nsaid-bij-af-risico-op-ernstige-bloedingen/","title":"OAC plus NSAID bij AF: risico op ernstige bloedingen","published":"2018-07-17"},{"url":"https://hartvaat.nl/2018/03/01/doac-plus-antiplaatjestherapie-voor-secundaire-preventie-na-acs-meta-analyse/","title":"DOAC plus antiplaatjestherapie voor secundaire preventie na ACS: meta-analyse","published":"2018-03-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2017/12/19/5-jaarsuitkomsten-na-linker-hartoorsluiting-prevail-en-protect-af/","title":"5-jaarsuitkomsten na linker-hartoorsluiting: PREVAIL en PROTECT AF","published":"2017-12-19"},{"url":"https://hartvaat.nl/2017/01/15/linker-hartoorsluiting-versus-medicamenteuze-behandeling-bij-af-netwerkmeta-anal/","title":"Linker-hartoorsluiting versus medicamenteuze behandeling bij AF: netwerkmeta-analyse","published":"2017-01-15"},{"url":"https://hartvaat.nl/2016/11/29/biomarkergebaseerde-cva-risicoscore-bij-atriumfibrilleren-validatie/","title":"Biomarkergebaseerde CVA-risicoscore bij atriumfibrilleren: validatie","published":"2016-11-29"},{"url":"https://hartvaat.nl/2016/04/01/orale-antistolling-bij-atriumfibrilleren-over-het-spectrum-van-beroerterisico-ga/","title":"Orale antistolling bij atriumfibrilleren over het spectrum van beroerterisico: GARFIELD-AF","published":"2016-04-01"}],"as_of":"2026-03-12","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}