# Atriumfibrilleren en beroerte: risico en preventie *Atriumfibrilleren · Aandoening · https://hartvaat.nl/kennis/atriumfibrilleren/af-en-beroerte/* Beroertepreventie is de meest impactvolle interventie bij atriumfibrilleren. AF-gerelateerde beroertes zijn ernstiger en vaker fataal dan andere beroertes. De CHA₂DS₂-VASc score stratificeert het beroerterisico en stuurt de beslissing voor anticoagulatie. DOAC's (directe orale anticoagulantia) zijn in de huidige richtlijn de therapie van eerste keus boven vitamine K-antagonisten. ## Kernbegrippen - **DOAC (directe orale anticoagulantia)**: Apixaban, rivaroxaban, dabigatran en edoxaban; remmen direct trombiine of factor Xa; superieur aan of non-inferieur aan warfarine met minder intracraniaal bloedingsrisico. - **CHA₂DS₂-VASc**: Beroertekans-score: max 9 punten; score ≥2 (man) of ≥3 (vrouw): anticoagulatie aanbevolen (klasse I ESC 2024). - **ARISTOTLE (2011)**: RCT apixaban vs. warfarine bij AF: superieur in beroertepreventie, minder bloeding, lagere mortaliteit. - **ROCKET AF (2011)**: RCT rivaroxaban vs. warfarine bij AF: non-inferieur; eenmaal daags dosering. - **Linkerhartoorkluiting**: Mechanische afsluiting van het linkerhartsoor (Watchman-device) als alternatief voor anticoagulatie bij hoog bloedingsrisico. ## Beroerterisico bij AF AF verhoogt het beroerterisico gemiddeld vijfvoudig. AF-gerelateerde beroertes zijn ernstig: grotere infarctgrootte (door cardiogene embolieën vanuit linkerhartsoor), hogere 30-daags mortaliteit, meer invaliderende uitkomst. Circa 20–30% van alle ischemische beroertes in Nederland is gerelateerd aan AF, waarvan een deel bij subklinisch (niet gediagnosticeerd) AF. ## CHA₂DS₂-VASc score Risicostratificatie (ESC 2024): - C: congestief hartfalen of LV-disfunctie (EF <40%): 1 punt. - H: hypertensie: 1 punt. - A₂: leeftijd ≥75 jaar: 2 punten. - D: diabetes mellitus: 1 punt. - S₂: beroerte, TIA of systemische embolie in anamnese: 2 punten. - V: vasculaire ziekte (MI, perifeer arterieel vaatlijden): 1 punt. - A: leeftijd 65–74 jaar: 1 punt. - Sc: vrouwelijk geslacht: 1 punt (risicofactor, geen zelfstandige indicatie). Score ≥2 bij mannen of ≥3 bij vrouwen: anticoagulatie aanbevolen. Score 1 bij man of 2 bij vrouw: anticoagulatie overwegen (klasse IIa). Vrouwelijk geslacht telt alleen als risicoversterker wanneer minstens één andere risicofactor aanwezig is. ## Keuze anticoagulans DOAC's zijn de eerste keuze (klasse I, ESC 2024) bij niet-valvulair AF. Bewijs per middel: - Apixaban (ARISTOTLE 2011): superieur aan warfarine — minder beroerte, minder bloeding, lagere mortaliteit. - Rivaroxaban (ROCKET AF 2011): non-inferieur; eenmaal daags dosering. - Dabigatran (RE-LY 2009): 110 mg gelijk; 150 mg superieur in beroertepreventie met gelijk bloedingsrisico. - Edoxaban (ENGAGE AF-TIMI 48 2013): non-inferieur; lager bloedingsrisico dan warfarine. VKA (acenocoumarol, fenprocoumon) nog geïndiceerd bij matig-ernstige mitralisklepstenose of mechanische hartklep — DOAC's gecontra-indiceerd in deze situaties. ## Bloedingsrisico en HAS-BLED Beoordeel bloedingsrisico met HAS-BLED: hoge score (≥3) is geen reden om anticoagulatie te onthouden, maar vraagt om correctie van modificeerbare bloedingsfactoren (bloeddruk <160, NSAID-stoppen, INR-stabilisatie bij VKA, alcohol-stoppen). ## Nieuwste evidence op hartvaat.nl - 2026-09-16 [pLAAO en S-LAAO reduceren trombo-embolisch risico bij niet-valvulair AF — narratieve review](https://hartvaat.nl/2026/11/01/plaao-en-s-laao-reduceren-trombo-embolisch-risico-bij-niet-valvulair-af-narratie/) - 2026-09-16 [Anticoagulatie bij apparaatgedetecteerde atriumfibrilleren: afwegen van netoclinisch voordeel](https://hartvaat.nl/2026/11/01/anticoagulatie-bij-apparaatgedetecteerde-atriumfibrilleren-afwegen-van-netoclini/) - 2026-09-01 [Risicogestuurde AF-screening met machine learning verhoogt detectiegraad — FIND-AF 2.0](https://hartvaat.nl/2026/08/25/risicogestuurde-af-screening-met-machine-learning-verhoogt-detectiegraad-find-af/) - 2026-08-30 [DOAC's verlagen risico op hersenbloeding en beroerte bij AF met eerdere ICH — meta-analyse](https://hartvaat.nl/2026/08/21/doac-s-verlagen-risico-op-hersenbloeding-en-beroerte-bij-af-met-eerdere-ich-meta/) - 2026-08-29 [EPIDAURUS: prasugrel of ticagrelor bij een DOAC na infarct met atriumfibrilleren verdrievoudigt de ernstige bloedingen, de trial is voortijdig gestopt](https://hartvaat.nl/2026/08/29/epidaurus-prasugrel-of-ticagrelor-bij-een-doac-na-infarct-met-atriumfibrilleren-/) - 2026-08-18 [Posteriorcirculatie-infarcten na doorbraakstroke op anticoagulantia duiden op slechtere prognose](https://hartvaat.nl/2026/10/15/posteriorcirculatie-infarcten-na-doorbraakstroke-op-anticoagulantia-duiden-op-sl/) - 2026-08-15 [15 mg edoxaban na PCI bij atriumfibrilleren met hoog bloedingrisico — geen superieure uitkomst](https://hartvaat.nl/2026/07/31/15-mg-edoxaban-na-pci-bij-atriumfibrilleren-met-hoog-bloedingrisico-geen-superie/) - 2026-08-15 [Atenolol vermindert postoperatief atriumfibrilleren na hartchirurgie](https://hartvaat.nl/2026/07/31/atenolol-vermindert-postoperatief-atriumfibrilleren-na-hartchirurgie/) - 2026-08-11 [DOAC-gebruik na ablatie voor atriumfibrilleren: aanhouderij daalt na drie jaar](https://hartvaat.nl/2026/06/02/doac-gebruik-na-ablatie-voor-atriumfibrilleren-aanhouderij-daalt-na-drie-jaar/) - 2026-08-08 [Lage voorspelde adherentie verhoogt stroke-risico bij AF-patiënten die starten met orale anticoagulatie](https://hartvaat.nl/2026/10/15/lage-voorspelde-adherentie-verhoogt-stroke-risico-bij-af-patienten-die-starten-m/) - 2026-08-03 [OAC-monotherapie is superieur aan combinatie met antiplatelets bij stabiele CCS en atriumfibrilleren](https://hartvaat.nl/2026/06/27/oac-monotherapie-is-superieur-aan-combinatie-met-antiplatelets-bij-stabiele-ccs-/) - 2026-07-18 [Zorgpaden na nieuw vastgesteld atriumfibrilleren: rol van de elektrofysioloog en uitkomsten](https://hartvaat.nl/2026/04/07/zorgpaden-na-nieuw-vastgesteld-atriumfibrilleren-rol-van-de-elektrofysioloog-en-/) - 2026-07-01 [DOAC's + COX-2-selectieve NSAID's geven 37% minder GI-bloedingen dan DOAC's + niet-selectieve NSAID's](https://hartvaat.nl/2026/05/01/doac-s-cox-2-selectieve-nsaid-s-geven-37-minder-gi-bloedingen-dan-doac-s-niet-se/) - 2026-05-08 [NOAC's onder de 65 jaar: apixaban heeft het gunstigste baten-risicoprofiel](https://hartvaat.nl/2026/04/01/noac-s-onder-de-65-jaar-apixaban-heeft-het-gunstigste-baten-risicoprofiel/) - 2026-03-12 [Lancet-seminar: atriumfibrilleren in 2026](https://hartvaat.nl/2026/03/07/lancet-seminar-atriumfibrilleren-in-2026/) - 2026-03-07 [Van vitamine K-antagonist naar DOAC bij kwetsbare ouderen met AF](https://hartvaat.nl/2026/02/27/van-vitamine-k-antagonist-naar-doac-bij-kwetsbare-ouderen-met-af/) - 2026-02-16 [Sluiting van het linker hartoor versus DOAC's na longembolie](https://hartvaat.nl/2026/02/16/sluiting-van-het-linker-hartoor-versus-doac-s-na-longembolie/) - 2026-02-16 [Trends in gebruik van directe orale anticoagulantia: een case-controlstudie](https://hartvaat.nl/2026/02/16/trends-in-gebruik-van-directe-orale-anticoagulantia-een-case-controlstudie/) - 2026-01-30 [Systemische embolische events bij boezemfibrilleren: een meta-analyse op patiëntniveau](https://hartvaat.nl/2026/01/30/systemische-embolische-events-bij-boezemfibrilleren-een-meta-analyse-op-patientn/) - 2026-01-01 [Rivaroxaban-discontinueringspercentages bij niet-valvulair AF in de Italiaanse praktijk](https://hartvaat.nl/2026/01/01/rivaroxaban-discontinueringspercentages-bij-niet-valvulair-af-in-de-italiaanse-p/) - 2025-09-01 [Kosteneffectiviteit van apixaban versus aspirine bij hoogrisico subclinisch AF](https://hartvaat.nl/2025/09/01/kosteneffectiviteit-van-apixaban-versus-aspirine-bij-hoogrisico-subclinisch-af/) - 2024-07-23 [ARTESIA: apixaban versus aspirine naar CHA₂DS₂-VASc bij subclinisch AF](https://hartvaat.nl/2024/07/23/artesia-apixaban-versus-aspirine-naar-cha2ds2-vasc-bij-subclinisch-af/) - 2021-01-27 [DOAC's en fractuurrisico: systematische review en meta-analyse](https://hartvaat.nl/2021/01/27/doac-s-en-fractuurrisico-systematische-review-en-meta-analyse/) - 2020-01-28 [Orale antistolling bij AF op langdurige hemodialyse](https://hartvaat.nl/2020/01/28/orale-antistolling-bij-af-op-langdurige-hemodialyse/) - 2020-01-07 [NSAID's en OAC bij AF: ARISTOTLE-analyse](https://hartvaat.nl/2020/01/07/nsaid-s-en-oac-bij-af-aristotle-analyse/) - 2019-12-01 [Gewichtsverandering en risico op AF: systematische review en meta-analyse](https://hartvaat.nl/2019/12/01/gewichtsverandering-en-risico-op-af-systematische-review-en-meta-analyse/) - 2018-10-16 [DOAC's halveren trombo-embolische events na AF-cardioversie versus warfarine](https://hartvaat.nl/2018/10/16/doac-s-halveren-trombo-embolische-events-na-af-cardioversie-versus-warfarine/) - 2018-07-17 [OAC plus NSAID bij AF: risico op ernstige bloedingen](https://hartvaat.nl/2018/07/17/oac-plus-nsaid-bij-af-risico-op-ernstige-bloedingen/) - 2018-03-01 [DOAC plus antiplaatjestherapie voor secundaire preventie na ACS: meta-analyse](https://hartvaat.nl/2018/03/01/doac-plus-antiplaatjestherapie-voor-secundaire-preventie-na-acs-meta-analyse/) - 2017-12-19 [5-jaarsuitkomsten na linker-hartoorsluiting: PREVAIL en PROTECT AF](https://hartvaat.nl/2017/12/19/5-jaarsuitkomsten-na-linker-hartoorsluiting-prevail-en-protect-af/) ## Bronnen - ARISTOTLE — NEJM 2011 https://doi.org/10.1056/NEJMoa1107039 - ROCKET-AF — NEJM 2011 https://doi.org/10.1056/NEJMoa1009638 - ESC 2024 AF Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae272 --- Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.