{"id":"esc-richtlijn-af-2024","type":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/kennis/atriumfibrilleren/esc-richtlijn-af-2024/","title":"ESC-richtlijn Atriumfibrilleren 2024: wat is nieuw?","kind":"Richtlijn","group":"atriumfibrilleren","group_label":"Atriumfibrilleren","category":"atriumfibrilleren","meta_description":"De ESC-richtlijn Atriumfibrilleren 2024 introduceert het AF-CARE-pad, versterkt vroege ritmecontrole en update de behandeling van comorbiditeiten. Leer de kernwijzigingen.","intro":"De ESC-richtlijn Atriumfibrilleren 2024 vervangt de richtlijn uit 2020 en introduceert het AF-CARE-pad als geïntegreerd behandelkader. Belangrijkste vernieuwingen: versterkte nadruk op upstream therapy en comorbiditeitsbehandeling, herbevestiging van vroege ritmecontrole als superieure strategie (EAST-AFNET 4), en uitbreiding van de katheterablatie-indicaties naar eerste-lijnsstrategie.","key_terms":[{"term":"AF-CARE pathway","definition":"ESC 2024 geïntegreerd behandelkader: Comorbidities, Anticoagulation, Rate/Rhythm control, Evidence-based symptom management — vervangt ABC-pad uit 2020."},{"term":"Upstream therapy","definition":"Behandeling van modificeerbare AF-risicofactoren (hypertensie, obesitas, slaapapneu, diabetes, alcohol) als integraal onderdeel van AF-management."},{"term":"Katheterablatie als eerste keuze","definition":"ESC 2024: katheterablatie klasse I als eerste-lijnsstrategie bij symptomatisch paroxysmaal AF (vervangt de eerdere klasse IIa na falen antiaritmicum)."},{"term":"EAST-AFNET 4-integratie","definition":"ESC 2024 versterkt de aanbeveling voor vroege ritmecontrole bij recent gediagnosticeerd AF (<1 jaar) op basis van EAST-AFNET 4 (klasse I)."},{"term":"Gedeelde besluitvorming","definition":"ESC 2024 benadrukt dat het AF-type (paroxysmaal vs. persisterend), klachten en patiëntwaarden de keuze voor rate vs. rhythmecontrole primair bepalen."}],"heading":"ESC-richtlijn Atriumfibrilleren 2024: kernwijzigingen en praktische implicaties","body_markdown":"## Van ABC-pad naar AF-CARE\n\nDe ESC 2020-richtlijn introduceerde het ABC-pad (Atrial fibrillation Better Care): Anticoagulation, Better symptomcontrol, Cardiovascular risk/Comorbidity. De 2024-richtlijn herdefinieert dit als AF-CARE: (C) Comorbidities en cardiovasculaire risicoreductie, (A) Anticoagulation, (R) Rate/Rhythm control, (E) Evidence-based symptoommanagement. De expliciete nadruk op comorbiditeitsbehandeling als gelijkwaardige pijler is de grootste conceptuele wijziging.\n\n## Upstream therapy: verhoogde prioriteit\n\nESC 2024 erkent als klasse I dat modificeerbare risicofactoren integraal moeten worden behandeld bij AF-management:\n\n- Hypertensie: behandeling verlaagt AF-recidief na ablatie en kardiovasculair risico.\n- Obesitas: gewichtsreductie ≥10% vermindert AF-burden significant (LEGACY-studie).\n- Slaapapneu: CPAP-behandeling verlaagt AF-recidief na ablatie.\n- Alcohol: matige consumptie is onafhankelijke trigger — reductie vermindert AF-last.\n- Diabetes: intensieve glycemische controle vermindert AF-progressie.\n\n## Ritmecontrole: vroeg en met ablatie\n\nEAST-AFNET 4 geïntegreerd als klasse I: start vroege ritmecontrole bij recent AF (<12 maanden) met cardiovasculaire risicofactoren. Katheterablatie als eerste-lijnsstrategie voor symptomatisch paroxysmaal AF: verhoogd van klasse IIa (na falen antiaritmicum) naar klasse I in 2024. PVI superieur aan antiarritmica voor sinusritmebehoud en kwaliteit van leven (CAPTAF, CABANA).\n\n## Anticoagulatie: DOAC bevestigd\n\nDOAC's blijven eerste keuze (klasse I) bij non-valvulair AF; geen wijziging in CHA₂DS₂-VASc-drempels. Nieuwe aandacht voor SCAF (subclinisch AF): anticoagulatie overwegen bij SCAF >24 uur + CHA₂DS₂-VASc ≥2 (klasse IIa).","related":["https://hartvaat.nl/kennis/atriumfibrilleren/wat-is-atriumfibrilleren/","https://hartvaat.nl/kennis/atriumfibrilleren/katheterablatie-af/","https://hartvaat.nl/kennis/atriumfibrilleren/af-en-beroerte/","https://hartvaat.nl/kennis/atriumfibrilleren/nhg-standaard-atriumfibrilleren-2024/"],"sources":[{"label":"ESC 2024 AF Guidelines","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae272"},{"label":"EAST-AFNET 4 — NEJM 2020","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa2019422"},{"label":"CASTLE-AF — NEJM 2018","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa1707855"}],"articles":[{"url":"https://hartvaat.nl/2026/10/01/cardiale-ct-als-standaard-in-de-electrophysiologie-planning-en-veiligheid-bij-af/","title":"Cardiale CT als standaard in de electrophysiologie — planning en veiligheid bij AF-ablatie en CIED-behandeling","published":"2026-08-23"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/06/02/vroege-katheterablatie-even-effectief-als-antiaritmica-bij-ischemische-ventricul/","title":"Vroege katheterablatie even effectief als antiaritmica bij ischemische ventriculaire tachycardie — meta-analyse","published":"2026-08-12"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/30/leaf-liraglutide-voor-ablatie-verbetert-af-vrije-overleving/","title":"LEAF: liraglutide vóór ablatie verbetert AF-vrije overleving","published":"2026-03-30"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/03/beeldvorming-bij-atriale-cardiomyopathie-esc-scientific-statement/","title":"Beeldvorming bij atriale cardiomyopathie: ESC scientific statement","published":"2026-03-22"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/03/varipure-studie-pulsed-field-ablatie-in-de-dagelijkse-af-praktijk/","title":"VARIPURE-studie: pulsed field ablatie in de dagelijkse AF-praktijk","published":"2026-03-03"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/20/risicofactoren-voor-pulmonale-hypertensie-bij-linkszijdig-hartlijden/","title":"Risicofactoren voor pulmonale hypertensie bij linkszijdig hartlijden","published":"2026-02-20"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/16/vroege-versus-late-antistolling-na-ischemisch-cva-met-atriumfibrilleren-meta-ana/","title":"Vroege versus late antistolling na ischemisch CVA met atriumfibrilleren: meta-analyse","published":"2026-02-16"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/03/semaglutide-als-aanvulling-op-katheterablatie-bij-obesitas-gerelateerd-atriumfib/","title":"Semaglutide als aanvulling op katheterablatie bij obesitas-gerelateerd atriumfibrilleren","published":"2026-02-03"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/03/atriumfibrilleren-bij-kankerpatienten-de-esc-richtlijn-2025-in-de-praktijk/","title":"Atriumfibrilleren bij kankerpatiënten: de ESC-richtlijn 2025 in de praktijk","published":"2026-02-03"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/02/gezamenlijke-besluitvorming-bij-percutane-linker-atriumoorsluiting/","title":"Gezamenlijke besluitvorming bij percutane linker-atriumoorsluiting","published":"2026-02-02"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/10/15/bright-4-bevestiging-bivalirudine-superieur-aan-heparine-bij-stemi/","title":"BRIGHT-4 bevestiging: bivalirudine superieur aan heparine bij STEMI","published":"2024-10-15"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/09/29/2024-esc-richtlijn-voor-management-van-atriumfibrilleren/","title":"2024 ESC-richtlijn voor management van atriumfibrilleren","published":"2024-09-29"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/01/02/2023-acc-aha-af-richtlijn-jacc-editie/","title":"2023 ACC/AHA AF-richtlijn: JACC-editie","published":"2024-01-02"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/01/02/2023-acc-aha-accp-hrs-af-richtlijn-nieuwe-classificatie-en-behandelaanpak/","title":"2023 ACC/AHA/ACCP/HRS AF-richtlijn: nieuwe classificatie en behandelaanpak","published":"2024-01-02"},{"url":"https://hartvaat.nl/2023/07/14/vroege-versus-late-af-ablatie-impact-op-aritmierecidief/","title":"Vroege versus late AF-ablatie: impact op aritmierecidief","published":"2023-07-14"},{"url":"https://hartvaat.nl/2022/06/10/voorspelling-van-atriumfibrilleren-in-elektronische-gezondheidsdossiers-systemat/","title":"Voorspelling van atriumfibrilleren in elektronische gezondheidsdossiers: systematische review","published":"2022-06-10"},{"url":"https://hartvaat.nl/2022/04/05/antistolling-comorbiditeitsbehandeling-en-vroege-ritmecontrole-east-afnet-4-patr/","title":"Antistolling, comorbiditeitsbehandeling en vroege ritmecontrole: EAST-AFNET 4 patronen","published":"2022-04-05"},{"url":"https://hartvaat.nl/2021/10/01/katheterablatie-als-eerstelijns-paf-therapie-meta-analyse/","title":"Katheterablatie als eerstelijns PAF-therapie: meta-analyse","published":"2021-10-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2021/06/01/katheterablatie-of-antiaritmica-als-eerstelijnstherapie-bij-af-jama-cardiology-m/","title":"Katheterablatie of antiaritmica als eerstelijnstherapie bij AF: JAMA Cardiology meta-analyse","published":"2021-06-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2021/01/28/cryoablatie-of-medicatie-als-initiele-af-behandeling-nejm-stop-af-first/","title":"Cryoablatie of medicatie als initiële AF-behandeling: NEJM STOP AF First","published":"2021-01-28"},{"url":"https://hartvaat.nl/2019/11/26/cryoballon-versus-rf-ablatie-bij-af-beoordeeld-met-continue-monitoring-cryo-firs/","title":"Cryoballon versus RF-ablatie bij AF beoordeeld met continue monitoring: CRYO-FIRST","published":"2019-11-26"},{"url":"https://hartvaat.nl/2019/07/09/2019-aha-acc-hrs-gerichte-update-van-de-af-richtlijn/","title":"2019 AHA/ACC/HRS gerichte update van de AF-richtlijn","published":"2019-07-09"},{"url":"https://hartvaat.nl/2018/09/01/chirurgische-af-ablatie-systematische-review-en-meta-analyse-van-rct-s/","title":"Chirurgische AF-ablatie: systematische review en meta-analyse van RCT's","published":"2018-09-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2018/02/20/nieuw-onset-af-na-pci-of-cabg-bij-hoofdstamziekte-excel-trial/","title":"Nieuw-onset AF na PCI of CABG bij hoofdstamziekte: EXCEL-trial","published":"2018-02-20"},{"url":"https://hartvaat.nl/2017/03/01/katheterablatie-als-eerstelijnsbehandeling-bij-paroxysmaal-af-5-jaarsresultaten/","title":"Katheterablatie als eerstelijnsbehandeling bij paroxysmaal AF: 5-jaarsresultaten","published":"2017-03-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2016/10/07/2016-esc-richtlijn-voor-atriumfibrilleren-in-samenwerking-met-eacts/","title":"2016 ESC-richtlijn voor atriumfibrilleren (in samenwerking met EACTS)","published":"2016-10-07"},{"url":"https://hartvaat.nl/2016/02/14/kortdurend-antiaritmica-na-katheterablatie-voor-atriumfibrilleren-east-af-trial/","title":"Kortdurend antiaritmica na katheterablatie voor atriumfibrilleren: EAST-AF-trial","published":"2016-02-14"}],"as_of":"2026-03-12","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}