# Katheterablatie bij AF: pulmonaalvene-isolatie *Atriumfibrilleren · Praktijk · https://hartvaat.nl/kennis/atriumfibrilleren/katheterablatie-af/* Katheterablatie van atriumfibrilleren, met pulmonaalvene-isolatie (PVI) als hoeksteen, is de meest effectieve behandeling voor symptomatisch paroxysmaal en persisterend AF. Bij patiënten met HFrEF en AF toonde CASTLE-AF (2018) superieure uitkomsten vergeleken met medische therapie. De techniek evolueert snel van punt-voor-punt radiofrequentieablatie naar cryoablatie en pulse field ablation. ## Kernbegrippen - **Pulmonaalvene-isolatie (PVI)**: Elektrische isolatie van de pulmonaalvene-ostia van het linkeratrium; elimineert de meest voorkomende AF-triggers; hoeksteen van katheterablatie. - **Radiofrequentieablatie (RF)**: Thermische katheterablatie via hoge-frequente wisselstroom; creëert lokale myocardiale necrose; standaardtechniek voor PVI. - **Cryoablatie (ballon)**: Vriezing via cryoballon (Arctic Front); enkelvoudige PVI per vene; efficiënter dan punt-voor-punt RF bij paroxismaal AF; FIRE AND ICE toonde gelijkwaardig resultaat. - **Pulse field ablation (PFA)**: Niet-thermische ablatie via microseconde elektrische pulsen; selectief voor cardiomyocyten; spaart oesofagus en phrenicus; meest recente technologie. - **CASTLE-AF (2018)**: RCT katheterablatie vs. medische therapie bij HFrEF + AF: −47% CV-sterfte, −44% hartfalenopname, EF-stijging +8%. Katheterablatie superieur. ## Rationale en indicaties Katheterablatie is effectiever dan antiaritmische medicatie voor het handhaven van sinusritme bij symptomatisch AF. ESC 2024 geeft klasse I-aanbeveling voor ablatie bij paroxismaal AF als eerste-lijn ritmecontrolestrategie of na falen van antiarritmica. Klasse I voor symptomatisch persisterend AF. Klasse I bij HFrEF + AF (CASTLE-AF). ## Techniek: pulmonaalvene-isolatie Via transseptale punctie vanuit rechteratrium naar linkeratrium. Anatomische en elektrische mapping van het linkeratrium en pulmonaalvenen. Circonferentiële ablatielijnen rondom ipsilaterale pulmonaalvenen (antrale isolatie). Eindpunt: bidirectioneel blok — geen elektriciteitsoverdracht meer tussen pulmonaalveen en linkeratrium. Verificatie via adenosine-test of wachttijd (30 min). ## Technieken en resultaten - Radiofrequentieablatie (RF): meest gebruikt; punt-voor-punt; contact-force-meting verbetert effectiviteit en veiligheid. - Cryoablatie: Arctic Front-ballon; efficiënt bij paroxismaal AF; FIRE AND ICE (2016): gelijkwaardige effectiviteit en veiligheid als RF bij paroxismaal AF. - Pulse field ablation (PFA): nieuwste techniek (ADVENT-trial 2023: non-inferieur aan RF/cryo); aanzienlijk snellere procedure; minder oesofagus- en phrenicuscomplicaties. Succeskans sinusritme na 1 jaar bij paroxismaal AF ~70–80% (enkelvoudige procedure); na tweede procedure ~85–90%. Bij langdurig persisterend AF: 50–70% na eerste procedure. ## Complicaties - Atrioesofageale fistel: zeldzaam (<0,1%) maar potentieel fataal; presenteert 2–4 weken post-ablatie met koorts, neurologie, sepsis. - Phrenicusverlamming: vaker bij cryoablatie (rechterpulmonaalvene); doorgaans reversibel. - Tamponnade: ~1%; direct pericardiocentese. - TIA/beroerte: <0,5% bij adequate periprocedurele anticoagulatie. ## Nieuwste evidence op hartvaat.nl - 2026-08-30 [PVI-SHAM-AF: pulmonaalvene-isolatie verbetert de AF-gerelateerde kwaliteit van leven niet meer dan een schijnprocedure, ondanks minder atriumfibrilleren](https://hartvaat.nl/2026/08/30/pvi-sham-af-pulmonaalvene-isolatie-verbetert-de-af-gerelateerde-kwaliteit-van-le/) - 2026-08-12 [Pulsfield-ablatie levert betere vrijwaring van recidief dan cryoballoon bij paroxysmale AF — SINGLE SHOT CHAMPION](https://hartvaat.nl/2026/06/02/pulsfield-ablatie-levert-betere-vrijwaring-van-recidief-dan-cryoballoon-bij-paro/) - 2026-05-27 [EHRA-statement: pulsed field-ablatie als nieuwe standaard voor ablatie bij atriumfibrilleren](https://hartvaat.nl/2026/04/12/ehra-statement-pulsed-field-ablatie-als-nieuwe-standaard-voor-ablatie-bij-atrium/) - 2026-04-20 [ATHENA-register: pulsed field ablatie voor atriumfibrilleren ook effectief bij hartfalen, vooral paroxismaal](https://hartvaat.nl/2026/03/17/athena-register-pulsed-field-ablatie-voor-atriumfibrilleren-ook-effectief-bij-ha/) - 2026-03-18 [Levensbedreigende myocardischemie en maligne aritmieën na pulsed field ablatie van AF](https://hartvaat.nl/2025/12/25/levensbedreigende-myocardischemie-en-maligne-aritmieen-na-pulsed-field-ablatie-v/) - 2026-03-03 [VARIPURE-studie: pulsed field ablatie in de dagelijkse AF-praktijk](https://hartvaat.nl/2026/02/03/varipure-studie-pulsed-field-ablatie-in-de-dagelijkse-af-praktijk/) - 2025-05-07 [Aanvullende substraatmodificatie bij persisterend AF met low-voltage gebieden](https://hartvaat.nl/2025/05/07/aanvullende-substraatmodificatie-bij-persisterend-af-met-low-voltage-gebieden/) - 2025-04-17 [PFA versus cryoballon bij paroxysmaal AF: gerandomiseerde trial](https://hartvaat.nl/2025/04/17/pfa-versus-cryoballon-bij-paroxysmaal-af-gerandomiseerde-trial/) - 2024-12-03 [PFA versus cryoballon voor AF-ablatie: multielectrode vergelijking](https://hartvaat.nl/2024/12/03/pfa-versus-cryoballon-voor-af-ablatie-multielectrode-vergelijking/) - 2024-02-16 [CIRCA-DOSE: AF-progressie na cryoablatie versus RF-ablatie](https://hartvaat.nl/2024/02/16/circa-dose-af-progressie-na-cryoablatie-versus-rf-ablatie/) - 2024-02-01 [Pulmonaalvenenstenose na PFA versus thermale ablatie: vergelijking](https://hartvaat.nl/2024/02/01/pulmonaalvenenstenose-na-pfa-versus-thermale-ablatie-vergelijking/) - 2023-11-02 [ADVENT: pulsed field ablatie non-inferieur aan thermale ablatie bij AF — NEJM](https://hartvaat.nl/2023/11/02/advent-pulsed-field-ablatie-non-inferieur-aan-thermale-ablatie-bij-af-nejm/) - 2020-04-01 [Intraprocedurele eindpunten voor duurzame PVI: gerandomiseerde trial van vier technieken](https://hartvaat.nl/2020/04/01/intraprocedurele-eindpunten-voor-duurzame-pvi-gerandomiseerde-trial-van-vier-tec/) - 2017-04-01 [Rol van adenosine-geleide PVI bij katheterablatie voor AF: meta-analyse](https://hartvaat.nl/2017/04/01/rol-van-adenosine-geleide-pvi-bij-katheterablatie-voor-af-meta-analyse/) - 2016-06-09 [Cryoballon- versus radiofrequentieablatie bij paroxysmaal atriumfibrilleren: NEJM FIRE AND ICE-trial](https://hartvaat.nl/2016/06/09/cryoballon-versus-radiofrequentieablatie-bij-paroxysmaal-atriumfibrilleren-nejm-/) - 2016-03-01 [Aanvullende CFAE-ablatie en lineaire laesies bij persistend atriumfibrilleren: meta-analyse](https://hartvaat.nl/2016/03/01/aanvullende-cfae-ablatie-en-lineaire-laesies-bij-persistend-atriumfibrilleren-me/) ## Bronnen - CASTLE-AF — NEJM 2018 https://doi.org/10.1056/NEJMoa1707855 - EAST-AFNET 4 — NEJM 2020 https://doi.org/10.1056/NEJMoa2019422 - ESC 2024 AF Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae272 --- Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.