{"id":"sotalol-bij-af","type":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/kennis/atriumfibrilleren/sotalol-bij-af/","title":"Sotalol bij AF","kind":"Geneesmiddel","group":"atriumfibrilleren","group_label":"Atriumfibrilleren","category":"atriumfibrilleren","meta_description":"Sotalol combineert bèta-blokkade met klasse III antiaritmische werking. Veilig bij milde structurele hartziekte, maar QTc-verlenging en risico op torsades vereisen strikte monitoring.","intro":"Sotalol is een antiaritmicum met gecombineerde bèta-blokkerende (klasse II) en kaliumkanaalblokkerende (klasse III) werking. Het is een optie voor ritmecontrole bij AF bij patiënten zonder ernstig structureel hartlijden, maar vereist strikte QTc-monitoring wegens het risico op torsades de pointes, met name bij nierfunctiestoornissen of hypokaliëmie.","key_terms":[{"term":"Sotalol","definition":"Niet-selectieve bètablokker + klasse III kaliumkanaalblokker; verlengt actiepotensduur en refractaire periode in atrium en ventrikel."},{"term":"Torsades de pointes (TdP)","definition":"Polymorf ventriculaire tachycardie geassocieerd met verlengd QT-interval; risico bij sotalol, met name bij hypokaliëmie, bradycardie en nierfunctiestoornissen."},{"term":"QTc-grens","definition":"Stop of verlaag sotalol bij QTc >500 ms (of >550 ms bij LBTB); controleer QTc 3–4 uur na elke dosiswijziging of bij intercurrente ziekte."},{"term":"Nierfunctiegrens","definition":"Sotalol renaal geklaard; aanpassen dosis bij eGFR 30–60; contra-indicatie bij eGFR <30 mL/min (te hoog aritmierisico)."},{"term":"Initiatie in klinisch setting","definition":"ESC 2024: overweeg sotalol-initiatie met telemetriemonitoring voor QTc-bewaking; risico het hoogst in de eerste 3 dagen en bij dosiswijzigingen."}],"heading":"Sotalol bij AF: werking, indicaties en veiligheidsmonitoring","body_markdown":"## Werkingsmechanisme\n\nSotalol heeft een tweeledig werkingsmechanisme: (1) niet-selectieve bèta-adrenoceptorblokkade (kalmerend, frequentievertragend effect op AV-knoop); (2) kaliumkanaalblokkade (IKr) waardoor de actiepotensduur en effectieve refractaire periode worden verlengd in zowel atrium als ventrikel. Dit maakt sotalol zowel voor frequentie- als ritmecontrole effectief.\n\n## Indicaties (ESC 2024)\n\n- Paroxysmaal of persisterend AF bij patiënten met milde structurele hartziekte (niet HFrEF, niet recente MI, geen ernstige LVH).\n- Alternatief voor flecainide/propafenon bij patiënten met lichte coronairziekte of lichte hypertensie zonder LVH.\n- Klasse III-aanbeveling bij HFrEF of significante LV-disfunctie: niet gebruiken (torsades-risico verhoogd).\n\n## Veiligheidsmonitoring\n\nQTc vóór start: >450 ms (man) of >470 ms (vrouw): niet starten. Na iedere dosiswijziging: controleer QTc 3–4 uur na inname (piek-effect). Stop bij QTc >500 ms. Elektrolyten: normokaliëmie en normomagnesiëmie zijn vereist — hypokaliëmie verhoogt TdP-risico sterk. Nierfunctie: aanpassen bij eGFR 30–60 (dosis halveren of doseringinterval verdubbelen); vermijden bij eGFR <30.\n\n## Dosering\n\nStart 80 mg 2dd; optitreren naar 120–160 mg 2dd na QTc-controle. Maximale dosis 240 mg 2dd bij goed getolereerd QTc. Start bij voorkeur met telemetriemonitoring (eerste 3 dagen) gezien risico op torsades de pointes bij initiatie.\n\n## Vergelijking met amiodaron\n\nSotalol is minder effectief dan amiodaron voor sinusritmebehoud (~50% na 1 jaar vs. ~60–70%), maar heeft minder extracardiale bijwerkingen. Bij structureel intacte patiënten is sotalol een reëel alternatief. Bij HFrEF: amiodaron is de keuze, sotalol gecontra-indiceerd.","related":["https://hartvaat.nl/kennis/atriumfibrilleren/amiodaron-bij-af/","https://hartvaat.nl/kennis/atriumfibrilleren/ritmecontrole-af/","https://hartvaat.nl/kennis/atriumfibrilleren/flecainide-en-propafenon/","https://hartvaat.nl/kennis/atriumfibrilleren/esc-richtlijn-af-2024/"],"sources":[{"label":"ESC 2024 AF Guidelines","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae272"},{"label":"Farmacotherapeutisch Kompas — Sotalol","url":"https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/preparaatteksten/s/sotalol"}],"articles":[{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/26/kunstmatige-intelligentie-in-de-cardiovasculaire-geneeskunde-focus-op-hypertensi/","title":"Kunstmatige intelligentie in de cardiovasculaire geneeskunde: focus op hypertensie","published":"2026-03-26"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/04/bloeddrukdoelen-bij-de-behandeling-van-hypertensie/","title":"Bloeddrukdoelen bij de behandeling van hypertensie","published":"2026-03-14"}],"as_of":"2026-03-12","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}