# Inflammatie en atherosclerose: hsCRP en anti-inflammatoire therapie *Cardiometabool · Mechanisme · https://hartvaat.nl/kennis/cardiometabool/inflammatie-en-atherosclerose/* De inflammatoire hypothese van atherosclerose, bevestigd door de CANTOS-trial (2017), heeft de weg geopend naar anti-inflammatoire cardiovasculaire therapieën. CRP is niet alleen een marker maar speelt een actieve rol in complementactivering en endotheel­activatie. Statines, colchicine en canakinumab reduceren cardiovasculaire events deels via anti-inflammatoire mechanismen. ## Kernbegrippen - **hsCRP**: High-sensitivity C-reactief proteïne; marker voor residueel inflammatoir risico; waarden >2 mg/L na statinebehandeling duiden op verhoogd CV-risico ondanks LDL-correctie. - **CANTOS-trial (2017)**: Canakinumab (anti-IL-1β) vs. placebo bij post-MI patiënten met hsCRP >2 mg/L; 15% MACE-reductie; bewijs dat ontsteking autonoom cardiovasculair risico bepaalt naast LDL. - **Residueel inflammatoir risico**: Verhoogd CV-risico dat persisteert ondanks adequate LDL-behandeling bij verhoogde hsCRP; target voor anti-inflammatoire behandeling. - **NLRP3-inflammasome**: Intracellulair 'gevaarssensor' dat IL-1β en IL-18 activeert; actief in macrofagen in atherosclerotische plaques; doel van colchicine en canakinumab. - **Pleuropericarditis als IL-1-effect**: IL-1-route mediëert ook pericarditisrecidief; canakinumab en anakinra (IL-1Ra) zijn effectief bij recidiverende pericarditis. ## Inflammatoire cascade in de atheroon Atherosclerose is een chronisch inflammatoir proces. LDL-deeltjes infiltreren de arteriëlewand en worden geoxideerd (oxLDL). oxLDL wordt opgenomen door macrofagen via scavenger-receptoren → foam-celvorming. Activering van NF-κB → IL-1β, TNF-α, IL-6-productie → verhoogde CRP-synthese in lever, adhesiemolecule-expressie (VCAM-1, ICAM-1), procoagulante veranderingen. NLRP3-inflammasome in macrofagen: kristallijne cholesterolafzettingen activeren NLRP3 → caspase-1-activering → IL-1β-maturering → cyclische versterking van ontsteking. ## klinische inflammatiemarkers hsCRP: lever-acutefase-eiwit, gestimuleerd door IL-6. Normaalwaarden: <1 mg/L laag risico; 1-3 mg/L gemiddeld; >3 mg/L hoog risico (cardiovasculair). IL-6: directe inductor hsCRP; meet meer proximaal in inflammatoire cascade. Na statinebehandeling: bereiken van zowel LDL <1,8 mmol/L ÉN hsCRP <2 mg/L geeft beste cardiovasculaire prognose (JUPITER-trial). ## CANTOS-trial: inflammatie als causale factor CANTOS (n=10.061): canakinumab (anti-IL-1β monoklonaal antilichaam, 150 mg SC elke 3 maanden) vs. placebo bij post-MI patiënten met hsCRP >2 mg/L op statine. MACE: HR 0,85 (p=0,021). Daling hsCRP (niet LDL — LDL onveranderd). Bewijs: inflammatie is causale, onafhankelijke driver van residueel CV-risico. Bijwerking: verhoogde fatale infecties (sepsis); medicijn niet geregistreerd voor deze indicatie wegens ongunstig profijt/risico-balans buiten trials. ## Colchicine als praktisch alternatief Colchicine 0,5 mg/dag remt NLRP3-inflammasome via tubuline-polymerisatieremming; COLCOT en LoDoCo2 tonen MACE-reductie 25-30% bij coronaire patiënten. Goedkoop, goed verdragen, klinisch beschikbaar — daarmee de meest praktisch implementeerbare anti-inflammatoire cardiovasculaire therapie. Zie ook de aparte kennis-pagina over colchicine. ## Nieuwste evidence op hartvaat.nl - 2026-09-04 [IL-6-remmers als nieuwe aanpak bij chronische nierziekte en hart- en vaatziekten](https://hartvaat.nl/2026/10/01/il-6-remmers-als-nieuwe-aanpak-bij-chronische-nierziekte-en-hart-en-vaatziekten/) - 2026-08-29 [TRANQUILITY: het IL-6-antilichaam pacibekitug verlaagt hs-CRP tot 89 procent bij chronische nierschade, met infrequente dosering en zonder nieuwe veiligheidssignalen](https://hartvaat.nl/2026/08/29/tranquility-het-il-6-antilichaam-pacibekitug-verlaagt-hs-crp-tot-89-procent-bij-/) - 2026-08-23 [Hepcidine heeft beperkte waarde voor het sturen van anemietherapie bij CKD](https://hartvaat.nl/2026/10/01/hepcidine-heeft-beperkte-waarde-voor-het-sturen-van-anemietherapie-bij-ckd/) - 2026-08-02 [Combinatietherapie met vier pilaren verlaagt nierfalenrisico bij CKD](https://hartvaat.nl/2026/06/30/combinatietherapie-met-vier-pilaren-verlaagt-nierfalenrisico-bij-ckd/) - 2026-07-26 [Inflammatie als risicofactor krijgt onvoldoende ruimte in de ASCVD- en CKD-praktijk — SPARK-CVD](https://hartvaat.nl/2026/09/01/inflammatie-als-risicofactor-krijgt-onvoldoende-ruimte-in-de-ascvd-en-ckd-prakti/) - 2026-07-24 ['Sterftereductie' of uitstel van overlijden? Waarom de taal in cardiovasculaire trials ertoe doet](https://hartvaat.nl/2026/04/09/sterftereductie-of-uitstel-van-overlijden-waarom-de-taal-in-cardiovasculaire-tri/) - 2026-07-21 [Verhoogd CRP voorspelt hartfalen bij kankeroverlevenden (UK Biobank)](https://hartvaat.nl/2026/04/17/verhoogd-crp-voorspelt-hartfalen-bij-kankeroverlevenden-uk-biobank/) - 2026-04-28 [ADAPT-CEC: adaptief AI-algoritme voor cardiovasculaire event-adjudicatie in klinische trials](https://hartvaat.nl/2026/03/30/adapt-cec-adaptief-ai-algoritme-voor-cardiovasculaire-event-adjudicatie-in-klini/) - 2026-03-19 [Beoordeling van niet-culprit coronairlaesies bij STEMI](https://hartvaat.nl/2026/03/04/beoordeling-van-niet-culprit-coronairlaesies-bij-stemi/) - 2026-03-19 [Aorta- en iliacale calcificaties voorspellen dissectie, aneurysmaruptuur en perifeer vaatlijden](https://hartvaat.nl/2026/03/02/aorta-en-iliacale-calcificaties-voorspellen-dissectie-aneurysmaruptuur-en-perife/) - 2026-03-01 [Polygeen risico-gestuurde detectie en behandeling van subklinische coronaire atherosclerose (PROACT)](https://hartvaat.nl/2025/01/01/polygeen-risico-gestuurde-detectie-en-behandeling-van-subklinische-coronaire-ath/) - 2026-02-23 [Colchicine en spironolacton bij acuut MI: voordeel-risico analyse](https://hartvaat.nl/2026/02/23/colchicine-en-spironolacton-bij-acuut-mi-voordeel-risico-analyse/) - 2026-02-23 [Colchicine en spironolacton bij acuut myocardinfarct: winratio-analyse uit de CLEAR-trial](https://hartvaat.nl/2026/02/23/colchicine-en-spironolacton-bij-acuut-myocardinfarct-winratio-analyse-uit-de-cle/) - 2026-02-10 [Klonale hematopoëse en cardiovasculaire implicaties (AHA-statement)](https://hartvaat.nl/2026/02/10/klonale-hematopoese-en-cardiovasculaire-implicaties-aha-statement/) - 2026-02-01 [Therapeutische innovaties in de secundaire preventie van cardiovasculair risico](https://hartvaat.nl/2026/02/01/therapeutische-innovaties-in-de-secundaire-preventie-van-cardiovasculair-risico/) - 2026-01-27 [Colchicine bij ACS: meta-analyse van alle RCT's](https://hartvaat.nl/2026/01/27/colchicine-bij-acs-meta-analyse-van-alle-rct-s/) - 2025-07-07 [Colchicine voor secundaire vasculaire preventie: meta-analyse van lange trials](https://hartvaat.nl/2025/07/07/colchicine-voor-secundaire-vasculaire-preventie-meta-analyse-van-lange-trials/) - 2025-02-13 [CLEAR SYNERGY: colchicine bij acuut MI — NEJM](https://hartvaat.nl/2025/02/13/clear-synergy-colchicine-bij-acuut-mi-nejm/) - 2025-02-03 [Klinische risicopredictie, CT-coronairangiografie en CV-events bij nieuwe angina](https://hartvaat.nl/2025/02/03/klinische-risicopredictie-ct-coronairangiografie-en-cv-events-bij-nieuwe-angina/) - 2024-09-24 [Colchicine en coronaire plaquestabiliteit na ACS: OCT-studie](https://hartvaat.nl/2024/09/24/colchicine-en-coronaire-plaquestabiliteit-na-acs-oct-studie/) - 2024-08-13 [Anti-IL-6 therapie bij acuut MI: fase IIa trial](https://hartvaat.nl/2024/08/13/anti-il-6-therapie-bij-acuut-mi-fase-iia-trial/) - 2024-07-13 [CONVINCE: langetermijn colchicine voor preventie van recidief niet-cardioembolisch CVA — Lancet](https://hartvaat.nl/2024/07/13/convince-langetermijn-colchicine-voor-preventie-van-recidief-niet-cardioembolisc/) - 2023-10-17 [Antiplaatjesmonotherapie na PCI: clopidogrel versus aspirine naar risicoprofiel](https://hartvaat.nl/2023/10/17/antiplaatjesmonotherapie-na-pci-clopidogrel-versus-aspirine-naar-risicoprofiel/) - 2023-07-11 [P2Y12-monotherapie versus aspirine voor langetermijnsecundaire preventie: meta-analyse](https://hartvaat.nl/2023/07/11/p2y12-monotherapie-versus-aspirine-voor-langetermijnsecundaire-preventie-meta-an/) - 2022-11-08 [mTOR-remming bij STEMI: sirolimus vermindert infarctgrootte niet](https://hartvaat.nl/2022/11/08/mtor-remming-bij-stemi-sirolimus-vermindert-infarctgrootte-niet/) - 2022-08-23 [Impact van therapieontrouw op duale antiplaatjestherapie in klinische trial](https://hartvaat.nl/2022/08/23/impact-van-therapieontrouw-op-duale-antiplaatjestherapie-in-klinische-trial/) - 2020-08-18 [Carotis intima-media dikte als surrogaatmarker: meta-analyse van 119 trials](https://hartvaat.nl/2020/08/18/carotis-intima-media-dikte-als-surrogaatmarker-meta-analyse-van-119-trials/) - 2019-12-26 [Laaggedoseerd colchicine na myocardinfarct: NEJM COLCOT](https://hartvaat.nl/2019/12/26/laaggedoseerd-colchicine-na-myocardinfarct-nejm-colcot/) - 2019-01-01 [Medicatie-copay vouchers en P2Y12-gebruik en CV-events na MI: JAMA](https://hartvaat.nl/2019/01/01/medicatie-copay-vouchers-en-p2y12-gebruik-en-cv-events-na-mi-jama/) - 2018-07-10 [IL-8 en infarctgrootte en klinische uitkomsten bij STEMI](https://hartvaat.nl/2018/07/10/il-8-en-infarctgrootte-en-klinische-uitkomsten-bij-stemi/) ## Bronnen - CANTOS Trial (canakinumab anti-inflammatoir) — NEJM 2017 https://doi.org/10.1056/NEJMoa1707914 - LoDoCo2 Trial (colchicine bij chronische coronaire ziekte) — NEJM 2020 https://doi.org/10.1056/NEJMoa2021372 - ESC 2021 CVD Prevention Guidelines (hsCRP en residueel risico) https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab484 - Farmacotherapeutisch Kompas — Colchicine https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/ --- Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.