{"id":"obstructief-slaapapneu-en-hart","type":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/kennis/cardiometabool/obstructief-slaapapneu-en-hart/","title":"Obstructief slaapapneu en cardiovasculaire complicaties","kind":"Aandoening","group":"cardiometabool","group_label":"Cardiometabool","category":"algemeen","meta_description":"Obstructief slaapapneu verhoogt het risico op hypertensie, atriumfibrilleren, hartfalen en beroerte. Herkenning bij cardiologische patiënten is cruciaal; CPAP verlaagt bloeddruk en verbetert AF-controle.","intro":"Obstructief slaapapneu (OSA) komt voor bij 30-40% van patiënten met hypertensie en 50-70% van patiënten met hartfalen. Intermitterende hypoxie, sympathicusactivatie en intrathoracale drukswisselingen beschadigen het cardiovasculaire systeem. Herkenning en behandeling met CPAP is essentieel in de cardiologiepraktijk.","key_terms":[{"term":"AHI (apneu-hypopneu-index)","definition":"Aantal apneus en hypopneus per uur slaap; licht OSA: 5-15; matig: 15-30; ernstig: >30; AHI >30 geassocieerd met sterk verhoogd CV-risico."},{"term":"Intermitterende hypoxie","definition":"Recurrente dalingen zuurstofverzadiging tijdens apneus; activeert HIF-1α, oxidatieve stress en sympathicus; central mechanisme voor cardiovasculaire schade."},{"term":"Refractaire hypertensie en OSA","definition":"OSA-prevalentie bij refractaire hypertensie (niet gecontroleerd met ≥3 middelen) tot 80%; CPAP-behandeling verlaagt nacht-bloeddruk 3-5 mmHg."},{"term":"CPAP (continuous positive airway pressure)","definition":"Behandeling eerste keus OSA; verhindert bovenste luchtwegcollaps tijdens slaap; verlaagt AHI effectief; cardiovasculair effect afhankelijk van therapietrouw (≥4u/nacht)."},{"term":"AF en slaapapneu","definition":"OSA verdubbelt AF-risico; CPAP verbetert AF-ritme­behandelresultaat en verlaagt recidiefkans na ablatie."}],"heading":"Obstructief slaapapneu en cardiovasculaire complicaties","body_markdown":"## Pathofysiologische mechanismen\n\nTijdens een obstructieve apneu zorgt collaps van de bovenste luchtwegen voor progressieve thoracale bewegingen tegen gesloten luchtweg (Mueller-manoeuvre). Dit veroorzaakt negatieve intrathoracale druk → verhoogde LV-afterload, verminderde vulling → transmuraaldrukstijging. Tegelijk: hypoxiereactie → HIF-1α → renine-angiotensine-activering, endotheline-1-stijging, oxidatieve stress. Herstel na apneu: surge van sympathicusactiviteit → bloeddrukpiek, tachycardie, verhoogde trombocytenactiviteit.\n\n## Cardiovasculaire comorbiditeit\n\n- Hypertensie: OSA bij 30-40% van alle hypertensieve patiënten; bij refractaire hypertensie tot 80%; CPAP-behandeling laat nachtelijke 'non-dipping' verdwijnen\n- Atriumfibrilleren: OSA verdubbelt AF-risico; bij patiënten die AF-ablatie ondergaan: OSA aanwezig bij 20-30%; CPAP pre- en post-ablatie vermindert AF-recidief significant (SAVE-studie)\n- Hartfalen: centraal slaapapneu bij HFrEF (Cheyne-Stokes respiratie) correleert met slechte prognose; OSA bij HFpEF frequent; behandeling verbetert sympathicustonus maar CANPAP: CPAP geen mortaliteitsvoordeel bij centraal SA\n- Coronaire ziekte: verhoogd MI-risico door plaque-activerende effecten van intermitterende hypoxie\n- Beroerte: AHI >5 correleert met 2-3× verhoogd beroerterisico\n\n## Diagnose in de cardiologiepraktijk\n\nScreenvragen: snurken, witnessed apneus, overdag slaperigheid (Epworth Sleepiness Scale ≥10), ochtendhoofdpijn. STOP-BANG questionnaire: ≥3 positieve items → hoog risico; verwijs voor polygrafie of polysomnografie. Let op: patiënten met nachtelijke hypertensieve crises, AF-recidieven na elektrische cardioversie, of therapieresistente hypertensie: altijd OSA-screening.\n\n## CPAP en cardiovasculaire uitkomsten\n\nSLEEP-HEART HEALTH STUDY en SAVE-trial: CPAP vermindert niet significant harde cardiovasculaire eindpunten in ongeselecteerde populaties. Echter: subgroepanalyses tonen voordeel bij hoge therapietrouw (≥4u/nacht) en bij patiënten met ernstig OSA (AHI >30). Bloeddrukdaling met CPAP: 2-5 mmHg systolisch; bij refractaire hypertensie: meer voordeel. Praktisch: CPAP is geïndiceerd bij symptomatisch OSA (slaperigheid, klachten) en bij matig-ernstig OSA met cardiovasculaire comorbiditeit.","related":["https://hartvaat.nl/kennis/cardiometabool/slaapapneu-diagnostiek-behandeling/","https://hartvaat.nl/kennis/cardiometabool/obesitas-en-hart/","https://hartvaat.nl/kennis/cardiometabool/metabool-syndroom/","https://hartvaat.nl/kennis/cardiometabool/nhg-standaarden-cardiologie-overzicht/"],"sources":[{"label":"ESC 2024 AF Guidelines (OSA en atriumfibrilleren)","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae272"},{"label":"ESC 2018 Hypertension Guidelines (refractaire hypertensie en OSA)","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehy339"},{"label":"ESC 2021 CVD Prevention Guidelines","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab484"},{"label":"Farmacotherapeutisch Kompas — CPAP / mandibulaire apparaten","url":"https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/"}],"articles":[{"url":"https://hartvaat.nl/2026/06/30/icodextrin-verlaagt-sterfte-en-mace-bij-dialysepatienten-met-hartfalen/","title":"Icodextrin verlaagt sterfte en MACE bij dialysepatiënten met hartfalen","published":"2026-08-02"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/10/01/cpap-therapie-verlaagt-diastolische-bloeddruk-bij-niet-slaapige-osa-systematisch/","title":"CPAP-therapie verlaagt diastolische bloeddruk bij niet-slaapige OSA — systematische review","published":"2026-07-27"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/04/17/restrictief-vullingspatroon-voorspelt-heropname-bij-acuut-gedecompenseerd-hfpef-/","title":"Restrictief vullingspatroon voorspelt heropname bij acuut gedecompenseerd HFpEF (KCHF-register)","published":"2026-07-21"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/04/22/een-op-de-tien-volwassenen-met-een-aangeboren-hartafwijking-heeft-een-syndroom-e/","title":"Eén op de tien volwassenen met een aangeboren hartafwijking heeft een syndroom — en dat verhoogt de sterfte","published":"2026-07-21"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/04/09/pings-telefonische-verpleegkundig-geleide-bloeddrukcontrole-na-een-beroerte-ghan/","title":"PINGS: telefonische, verpleegkundig geleide bloeddrukcontrole na een beroerte (Ghana)","published":"2026-07-16"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/05/10/decision-trial-digoxine-staken-bij-hartfalen-leidt-tot-zevenvoudige-stijging-in-/","title":"DECISION-trial: digoxine staken bij hartfalen leidt tot zevenvoudige stijging in HF-events binnen 6 weken","published":"2026-06-25"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/30/crt-zonder-atriale-lead-tweeledig-crt-dx-systeem-non-inferieur-aan-klassieke-dri/","title":"CRT zonder atriale lead: tweeledig CRT-DX-systeem non-inferieur aan klassieke drie-leads CRT-D","published":"2026-04-25"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/05/nationaal-cardiologisch-netwerk-als-nieuwe-zorgstandaard-in-polen/","title":"Nationaal cardiologisch netwerk als nieuwe zorgstandaard in Polen","published":"2026-04-12"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/18/closure-af-sluiting-van-het-linker-hartoor-niet-non-inferieur-aan-medicamenteuze/","title":"CLOSURE-AF: sluiting van het linker hartoor niet non-inferieur aan medicamenteuze therapie bij atriumfibrilleren","published":"2026-03-26"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/25/aortacoarctatie-voorspelt-langetermijnmorbiditeit-na-de-arteriele-switchoperatie/","title":"Aortacoarctatie voorspelt langetermijnmorbiditeit na de arteriële-switchoperatie (EPOCH-ASO)","published":"2026-03-25"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/25/palliatieve-zorg-in-de-cardiologie-een-state-of-the-art-overzicht/","title":"Palliatieve zorg in de cardiologie: een state-of-the-art overzicht","published":"2026-03-25"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/12/stress-perfusie-mri-bepaalt-het-risico-na-een-niet-conclusieve-inspanningstest-b/","title":"Stress-perfusie-MRI bepaalt het risico na een niet-conclusieve inspanningstest bij verdenking coronairlijden","published":"2026-02-12"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/10/welke-hartfalenpatienten-ontwikkelen-ernstige-mitralisinsufficientie-voorspellen/","title":"Welke hartfalenpatiënten ontwikkelen ernstige mitralisinsufficiëntie? Voorspellende factoren","published":"2026-02-10"}],"as_of":"2026-03-12","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}