# Obstructief slaapapneu en cardiovasculaire complicaties *Cardiometabool · Aandoening · https://hartvaat.nl/kennis/cardiometabool/obstructief-slaapapneu-en-hart/* Obstructief slaapapneu (OSA) komt voor bij 30-40% van patiënten met hypertensie en 50-70% van patiënten met hartfalen. Intermitterende hypoxie, sympathicusactivatie en intrathoracale drukswisselingen beschadigen het cardiovasculaire systeem. Herkenning en behandeling met CPAP is essentieel in de cardiologiepraktijk. ## Kernbegrippen - **AHI (apneu-hypopneu-index)**: Aantal apneus en hypopneus per uur slaap; licht OSA: 5-15; matig: 15-30; ernstig: >30; AHI >30 geassocieerd met sterk verhoogd CV-risico. - **Intermitterende hypoxie**: Recurrente dalingen zuurstofverzadiging tijdens apneus; activeert HIF-1α, oxidatieve stress en sympathicus; central mechanisme voor cardiovasculaire schade. - **Refractaire hypertensie en OSA**: OSA-prevalentie bij refractaire hypertensie (niet gecontroleerd met ≥3 middelen) tot 80%; CPAP-behandeling verlaagt nacht-bloeddruk 3-5 mmHg. - **CPAP (continuous positive airway pressure)**: Behandeling eerste keus OSA; verhindert bovenste luchtwegcollaps tijdens slaap; verlaagt AHI effectief; cardiovasculair effect afhankelijk van therapietrouw (≥4u/nacht). - **AF en slaapapneu**: OSA verdubbelt AF-risico; CPAP verbetert AF-ritme­behandelresultaat en verlaagt recidiefkans na ablatie. ## Pathofysiologische mechanismen Tijdens een obstructieve apneu zorgt collaps van de bovenste luchtwegen voor progressieve thoracale bewegingen tegen gesloten luchtweg (Mueller-manoeuvre). Dit veroorzaakt negatieve intrathoracale druk → verhoogde LV-afterload, verminderde vulling → transmuraaldrukstijging. Tegelijk: hypoxiereactie → HIF-1α → renine-angiotensine-activering, endotheline-1-stijging, oxidatieve stress. Herstel na apneu: surge van sympathicusactiviteit → bloeddrukpiek, tachycardie, verhoogde trombocytenactiviteit. ## Cardiovasculaire comorbiditeit - Hypertensie: OSA bij 30-40% van alle hypertensieve patiënten; bij refractaire hypertensie tot 80%; CPAP-behandeling laat nachtelijke 'non-dipping' verdwijnen - Atriumfibrilleren: OSA verdubbelt AF-risico; bij patiënten die AF-ablatie ondergaan: OSA aanwezig bij 20-30%; CPAP pre- en post-ablatie vermindert AF-recidief significant (SAVE-studie) - Hartfalen: centraal slaapapneu bij HFrEF (Cheyne-Stokes respiratie) correleert met slechte prognose; OSA bij HFpEF frequent; behandeling verbetert sympathicustonus maar CANPAP: CPAP geen mortaliteitsvoordeel bij centraal SA - Coronaire ziekte: verhoogd MI-risico door plaque-activerende effecten van intermitterende hypoxie - Beroerte: AHI >5 correleert met 2-3× verhoogd beroerterisico ## Diagnose in de cardiologiepraktijk Screenvragen: snurken, witnessed apneus, overdag slaperigheid (Epworth Sleepiness Scale ≥10), ochtendhoofdpijn. STOP-BANG questionnaire: ≥3 positieve items → hoog risico; verwijs voor polygrafie of polysomnografie. Let op: patiënten met nachtelijke hypertensieve crises, AF-recidieven na elektrische cardioversie, of therapieresistente hypertensie: altijd OSA-screening. ## CPAP en cardiovasculaire uitkomsten SLEEP-HEART HEALTH STUDY en SAVE-trial: CPAP vermindert niet significant harde cardiovasculaire eindpunten in ongeselecteerde populaties. Echter: subgroepanalyses tonen voordeel bij hoge therapietrouw (≥4u/nacht) en bij patiënten met ernstig OSA (AHI >30). Bloeddrukdaling met CPAP: 2-5 mmHg systolisch; bij refractaire hypertensie: meer voordeel. Praktisch: CPAP is geïndiceerd bij symptomatisch OSA (slaperigheid, klachten) en bij matig-ernstig OSA met cardiovasculaire comorbiditeit. ## Nieuwste evidence op hartvaat.nl - 2026-09-23 [Schakelen naar ARNI verlaagt risico op nieuw atriumfibrilleren bij HFrEF](https://hartvaat.nl/2026/09/15/schakelen-naar-arni-verlaagt-risico-op-nieuw-atriumfibrilleren-bij-hfref/) - 2026-09-11 [TAVI bij aortaklepstenose met ATTR-amyloïdose: hogere late sterfte en HF-heropnames](https://hartvaat.nl/2026/09/03/tavi-bij-aortaklepstenose-met-attr-amyloidose-hogere-late-sterfte-en-hf-heropnam/) - 2026-08-02 [Icodextrin verlaagt sterfte en MACE bij dialysepatiënten met hartfalen](https://hartvaat.nl/2026/06/30/icodextrin-verlaagt-sterfte-en-mace-bij-dialysepatienten-met-hartfalen/) - 2026-07-27 [CPAP-therapie verlaagt diastolische bloeddruk bij niet-slaapige OSA — systematische review](https://hartvaat.nl/2026/10/01/cpap-therapie-verlaagt-diastolische-bloeddruk-bij-niet-slaapige-osa-systematisch/) - 2026-07-21 [Restrictief vullingspatroon voorspelt heropname bij acuut gedecompenseerd HFpEF (KCHF-register)](https://hartvaat.nl/2026/04/17/restrictief-vullingspatroon-voorspelt-heropname-bij-acuut-gedecompenseerd-hfpef-/) - 2026-07-21 [Eén op de tien volwassenen met een aangeboren hartafwijking heeft een syndroom — en dat verhoogt de sterfte](https://hartvaat.nl/2026/04/22/een-op-de-tien-volwassenen-met-een-aangeboren-hartafwijking-heeft-een-syndroom-e/) - 2026-07-16 [PINGS: telefonische, verpleegkundig geleide bloeddrukcontrole na een beroerte (Ghana)](https://hartvaat.nl/2026/04/09/pings-telefonische-verpleegkundig-geleide-bloeddrukcontrole-na-een-beroerte-ghan/) - 2026-06-25 [DECISION-trial: digoxine staken bij hartfalen leidt tot zevenvoudige stijging in HF-events binnen 6 weken](https://hartvaat.nl/2026/05/10/decision-trial-digoxine-staken-bij-hartfalen-leidt-tot-zevenvoudige-stijging-in-/) - 2026-04-25 [CRT zonder atriale lead: tweeledig CRT-DX-systeem non-inferieur aan klassieke drie-leads CRT-D](https://hartvaat.nl/2026/03/30/crt-zonder-atriale-lead-tweeledig-crt-dx-systeem-non-inferieur-aan-klassieke-dri/) - 2026-04-12 [Nationaal cardiologisch netwerk als nieuwe zorgstandaard in Polen](https://hartvaat.nl/2026/03/05/nationaal-cardiologisch-netwerk-als-nieuwe-zorgstandaard-in-polen/) - 2026-03-26 [CLOSURE-AF: sluiting van het linker hartoor niet non-inferieur aan medicamenteuze therapie bij atriumfibrilleren](https://hartvaat.nl/2026/03/18/closure-af-sluiting-van-het-linker-hartoor-niet-non-inferieur-aan-medicamenteuze/) - 2026-03-25 [Aortacoarctatie voorspelt langetermijnmorbiditeit na de arteriële-switchoperatie (EPOCH-ASO)](https://hartvaat.nl/2026/03/25/aortacoarctatie-voorspelt-langetermijnmorbiditeit-na-de-arteriele-switchoperatie/) - 2026-03-25 [Palliatieve zorg in de cardiologie: een state-of-the-art overzicht](https://hartvaat.nl/2026/03/25/palliatieve-zorg-in-de-cardiologie-een-state-of-the-art-overzicht/) - 2026-02-12 [Stress-perfusie-MRI bepaalt het risico na een niet-conclusieve inspanningstest bij verdenking coronairlijden](https://hartvaat.nl/2026/02/12/stress-perfusie-mri-bepaalt-het-risico-na-een-niet-conclusieve-inspanningstest-b/) - 2026-02-10 [Welke hartfalenpatiënten ontwikkelen ernstige mitralisinsufficiëntie? Voorspellende factoren](https://hartvaat.nl/2026/02/10/welke-hartfalenpatienten-ontwikkelen-ernstige-mitralisinsufficientie-voorspellen/) ## Bronnen - ESC 2024 AF Guidelines (OSA en atriumfibrilleren) https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae272 - ESC 2018 Hypertension Guidelines (refractaire hypertensie en OSA) https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehy339 - ESC 2021 CVD Prevention Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab484 - Farmacotherapeutisch Kompas — CPAP / mandibulaire apparaten https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/ --- Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.