{"id":"peripartum-cardiomyopathie","type":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/kennis/cardiometabool/peripartum-cardiomyopathie/","title":"Peripartum cardiomyopathie: diagnose en behandeling","kind":"Aandoening","group":"cardiometabool","group_label":"Cardiometabool","category":"algemeen","meta_description":"Peripartum cardiomyopathie is een zeldzame maar ernstige hartfalenvorm die optreedt in het laatste trimester of de eerste maanden post partum. Vroege herkenning en behandeling zijn cruciaal.","intro":"Peripartum cardiomyopathie (PPCM) is een idiopathische cardiomyopathie met systolische disfunctie die optreedt aan het einde van de zwangerschap of kort na de bevalling, zonder aanwijsbare andere oorzaak. De prognose is gevarieerd: 30-50% herstelt volledig, maar de aandoening kan levensbedreigend verlopen.","key_terms":[{"term":"PPCM-definitie","definition":"Hartfalen in het laatste maand zwangerschap tot 5 maanden post partum; EF &lt;45% op echocardiografie; geen andere aanwijsbare oorzaak."},{"term":"Prolactinehypothese","definition":"16-kDa N-terminaal prolactinefragment (antiangiogeen, pro-apoptotisch) beschadigt cardiomyocyten bij PPCM; basis voor bromocriptine-behandeling."},{"term":"Bromocriptine","definition":"Dopamineagonist die prolactinesecretie remt; RCT-bewijs voor EF-verbetering en betere uitkomst bij PPCM; klasse IIa aanbeveling ESC voor matig-ernstige PPCM."},{"term":"EF-herstel","definition":"EF ≥50% bij controle-echo 6-12 maanden post partum; optreedt bij 45-70% van PPCM-patiënten; na volledig herstel: herhaling zwangerschap mogelijk maar verhoogd recidiefrisico (20-30%)."},{"term":"Anticoagulatie bij PPCM","definition":"Bij EF &lt;35% of intracardiale trombus: antistolling met LMWH (zwangerschap) of DOAC (post partum) voor trombose-emboliepreventie."}],"heading":"Peripartum cardiomyopathie: diagnose en behandeling","body_markdown":"## Epidemiologie en risicofactoren\n\nIncidentie PPCM: 1:300-1:10.000 bevallingen afhankelijk van populatie; hoger bij Afro-Amerikanen, ouder maternale leeftijd, multipare zwangerschap, pre-eclampsie, tweelingzwangerschap en ondervoeding. In Nederland: ~100-150 gevallen per jaar. Vrouwen met pre-eclampsie hebben 2-3× verhoogd risico op PPCM.\n\n## Pathofysiologie\n\nMultifactorieel: prolactine-gemedieerde cardiomyocytschade (16-kDa fragment); sFlt-1-overschot (anti-angiogeen hormoon, ook verhoogd bij pre-eclampsie) beschadigt hartspier; auto-immuun component; oxidatieve stress. Genetische predispositie: varianten in TTN (titin), FLNC en andere sarcomeer­genen bij 15-20% van PPCM-patiënten.\n\n## Diagnose\n\nKlinische presentatie: dyspnoe, oedeem, orthopnoe, moeheid — meerdere weken post partum (piek week 1-4 post partum). Differentiatie van normale zwangerschapsklachten vereist lage drempel voor echocardiografie en BNP/NTproBNP. Diagnose: EF <45% op echo + klinische presentatie + uitsluiting andere oorzaken (myocarditis, pre-existente cardiomyopathie).\n\n## Behandeling\n\n- Hartfalen: standaard HFrEF-medicatie — bèta-blokker, ACE-remmer (NIET tijdens zwangerschap: teratogeen → hydralazine + nitraten), diuretica bij vochtoverbelasting\n- ARNI: sacubitril/valsartan post partum zodra niet meer borstvoeding: superieure EF-verbetering in observationele studies\n- Bromocriptine: klasse IIa ESC; 2,5 mg/dag gedurende 2-4 weken bij matig-ernstige PPCM; remt borstvoeding (anticonceptie besprekingen)\n- Anticoagulatie: bij EF <35%; stop bij EF-herstel\n- ICD/CRT: overwegen bij persisterende EF <35% na 6 maanden optimale behandeling\n\n## Prognose en herhalingszwangerschap\n\nVolledig EF-herstel (≥50%): bij 45-70% patiënten, meestal binnen 6-12 maanden. Herhalingszwangerschap: slechts overwegen bij volledig EF-herstel en informed consent over recidiefrisico 20-30%; cardioloog­begeleiding gedurende gehele nieuwe zwangerschap.","related":["https://hartvaat.nl/kennis/cardiometabool/esc-richtlijn-cardiomyopathieen-2023/","https://hartvaat.nl/kennis/cardiometabool/esc-richtlijnen-overzicht/","https://hartvaat.nl/kennis/cardiometabool/aldosteron-en-raas-farmacologie/","https://hartvaat.nl/kennis/cardiometabool/hart-en-kanker-cardio-oncologie/"],"sources":[{"label":"ESC HFA Position Statement PPCM — Eur J Heart Fail 2010","url":"https://doi.org/10.1093/eurjhf/hfq120"},{"label":"ESC 2021 HF Guidelines (hartfalen bij PPCM)","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab368"},{"label":"Farmacotherapeutisch Kompas — Bromocriptine / hartfalenmedicatie bij PPCM","url":"https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/"}],"articles":[{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/01/onverklaarde-transplantaatdisfunctie-bij-een-zeldzame-metabole-stoornis/","title":"Onverklaarde transplantaatdisfunctie bij een zeldzame metabole stoornis","published":"2026-03-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/26/weer-een-stap-vooruit-in-de-verlaging-van-ernstige-hypertriglyceridemie/","title":"Weer een stap vooruit in de verlaging van ernstige hypertriglyceridemie","published":"2026-02-26"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/24/cardiale-sarcoidose-als-eerste-uiting-van-sarcoidose-verloopt-ernstiger/","title":"Cardiale sarcoïdose als eerste uiting van sarcoïdose verloopt ernstiger","published":"2026-02-24"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/06/14/invasief-versus-conservatief-bij-ouderen-met-nste-acs-ipd-meta-analyse/","title":"Invasief versus conservatief bij ouderen met NSTE-ACS: IPD meta-analyse","published":"2024-06-14"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/02/20/t-pass-ticagrelor-monotherapie-binnen-1-maand-na-stenting-bij-acs/","title":"T-PASS: ticagrelor monotherapie binnen 1 maand na stenting bij ACS","published":"2024-02-20"},{"url":"https://hartvaat.nl/2019/04/23/implanteerbaar-cardiaal-alertsysteem-voor-vroege-herkenning-van-stemi/","title":"Implanteerbaar cardiaal alertsysteem voor vroege herkenning van STEMI","published":"2019-04-23"},{"url":"https://hartvaat.nl/2018/06/05/verlaagde-dosis-prasugrel-versus-standaard-clopidogrel-bij-oudere-acs-patienten/","title":"Verlaagde dosis prasugrel versus standaard clopidogrel bij oudere ACS-patiënten","published":"2018-06-05"},{"url":"https://hartvaat.nl/2017/10/01/langetermijnmortaliteit-en-prehospitale-tirofibanbehandeling-bij-stemi/","title":"Langetermijnmortaliteit en prehospitale tirofibanbehandeling bij STEMI","published":"2017-10-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2016/05/19/chirurgische-behandeling-van-matige-ischemische-mitralisklepinsufficientie-2-jaa/","title":"Chirurgische behandeling van matige ischemische mitralisklepinsufficiëntie: 2-jaarsresultaten","published":"2016-05-19"}],"as_of":"2026-03-12","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}