# Ranolazine bij refractaire angina *Coronairlijden · Geneesmiddel · https://hartvaat.nl/kennis/coronairlijden/ranolazine-bij-angina/* Ranolazine (Ranexa) heeft een uniek werkingsmechanisme als remmer van de late natriuminstroom (late INa) in ischemische cardiomyocyten. Het vermindert diastolische calciumoverload en verbetert zo myocardiale relaxatie en doorbloeding zonder de hartfrequentie of bloeddruk significant te beïnvloeden. Het is geïndiceerd als adjuvante behandeling van chronische angina bij onvoldoende symptoomcontrole met klassieke anti-ischemica. ## Kernbegrippen - **Late INa-remming**: Ranolazine blokkeert de persistente (late) natriuminstroom tijdens het actiepotentiaal, die bij ischemie abnormaal groot is; dit vermindert intracellulaire Na+ en secundair Ca2+ overload. - **Diastolische dysfunctie bij ischemie**: Calciumoverload door late INa verlengd de actieve relaxatiefase, verhoogt de diastolische wandspanning en verlaagt coronaire microcirculatoire doorstroming. - **QTc-verlenging**: Ranolazine geeft geringe QTc-verlenging (~6 ms bij therapeutische dosis); klinisch relevant bij combinatie met andere QT-verlengers; geen verhoogd aritmierisico bij CCS aangetoond. ## Farmacologie Ranolazine remt de late natriuminstroom (late INa) die bij ischemie abnormaal geactiveerd wordt door cardiomyocyten. Normale late INa is klein; bij ischemie neemt deze stroom toe door oxidatieve modificatie van het natriumkanaal. Verhoogde late INa leidt tot intracellulaire natriumaccumulatie, wat via de Na+/Ca2+-uitwisselaar calciumoverload veroorzaakt. Dit belemmert myocardiale relaxatie en verhoogt diastolische druk, wat de subendocardiale doorbloeding verder comprimeeert — een vicieuze cirkel. Ranolazine doorbreekt deze cirkel. ## Klinische evidence CARISA-trial (2004): ranolazine 750-1000 mg tweemaal daags vs. placebo als add-on bij angina — significant langere inspanningstijd en minder wekelijkse anginaaanvallen. MERLIN-TIMI 36: ranolazine bij NSTE-ACS verminderde recidiverende ischemie maar geen mortaliteitsreductie; veilig bij patiënten met ACS. Ranolazine toonde aanvullend voordeel boven bètablokkers en calciumantagonisten in combinatiestudies. ## Dosering en praktisch gebruik Dosering: 375 mg tweemaal daags start, optitreren naar 500-750 mg tweemaal daags. Retardtablet — niet malen of breken. Bijwerkingen: duizeligheid, misselijkheid, constipatie (meest frequent); geringe QTc-verlenging. Interacties: CYP3A4-substraat — voorzichtig met krachtige CYP3A4-remmers (ketoconazol, claritromycine, grapefruitsap). Simvastatinedosis maximaal 20 mg bij combinatie vanwege verhoogde simvastatinespiegel. ## Indicaties en positie in richtlijn ESC CCS-richtlijn 2024: ranolazine klasse IIa aanbeveling als tweede-keuze of combinatie anti-ischemische therapie bij patiënten met persisterende angina ondanks bètablokkade of calciumantagonist. Geen invloed op bloeddruk of hartfrequentie — bijzonder waardevol bij patiënten met bradycardie of hypotensie waarbij dosistitratie van bètablokkers of calciumantagonisten beperkt is. ## Nieuwste evidence op hartvaat.nl - 2026-08-30 [TAVI PCI: eerst de klep en dan de stent is non-inferieur aan eerst de stent bij ernstige aortastenose met coronairlijden, met minder ernstige bloedingen](https://hartvaat.nl/2026/08/30/tavi-pci-eerst-de-klep-en-dan-de-stent-is-non-inferieur-aan-eerst-de-stent-bij-e/) - 2026-07-02 [PFA-SHAM: pulsed field-ablatie verslaat sham-procedure overtuigend bij atriumfibrilleren — placebo-effect uitgesloten](https://hartvaat.nl/2026/05/26/pfa-sham-pulsed-field-ablatie-verslaat-sham-procedure-overtuigend-bij-atriumfibr/) - 2026-06-07 [Chirurgisch unroofing van myocardiale brug verbetert angina-klachten langdurig (mediaan 5 jaar follow-up)](https://hartvaat.nl/2026/05/22/chirurgisch-unroofing-van-myocardiale-brug-verbetert-angina-klachten-langdurig-m/) - 2026-05-09 [Genen voor bloeddruk in de kindertijd voorspellen cardiometabool risico op latere leeftijd](https://hartvaat.nl/2026/04/27/genen-voor-bloeddruk-in-de-kindertijd-voorspellen-cardiometabool-risico-op-later/) - 2026-03-31 [Tofacitinib bij cardiale sarcoïdose: veelbelovend als corticosteroïdsparende behandeling](https://hartvaat.nl/2026/03/31/tofacitinib-bij-cardiale-sarcoidose-veelbelovend-als-corticosteroidsparende-beha/) - 2025-05-13 [ORBITA-2: dobutamine-stress-echo voorspelt PCI-effectiviteit](https://hartvaat.nl/2025/05/13/orbita-2-dobutamine-stress-echo-voorspelt-pci-effectiviteit/) - 2024-04-20 [ORBITA-COSMIC: coronaire sinusreducer bij refractaire angina — sham-gecontroleerd](https://hartvaat.nl/2024/04/20/orbita-cosmic-coronaire-sinusreducer-bij-refractaire-angina-sham-gecontroleerd/) - 2023-12-21 [ORBITA-2: PCI versus placebo bij stabiele angina pectoris — NEJM](https://hartvaat.nl/2023/12/21/orbita-2-pci-versus-placebo-bij-stabiele-angina-pectoris-nejm/) - 2022-11-01 [Complete revascularisatie bij STEMI verbetert angina-gerelateerde kwaliteit van leven](https://hartvaat.nl/2022/11/01/complete-revascularisatie-bij-stemi-verbetert-angina-gerelateerde-kwaliteit-van-/) - 2022-07-15 [VT-ablatie versus antiaritmica bij myocardinfarct: locatie maakt uit](https://hartvaat.nl/2022/07/15/vt-ablatie-versus-antiaritmica-bij-myocardinfarct-locatie-maakt-uit/) - 2020-03-31 [Laaggedoseerde alteplase bij primaire PCI naar ischemietijd](https://hartvaat.nl/2020/03/31/laaggedoseerde-alteplase-bij-primaire-pci-naar-ischemietijd/) - 2016-01-05 [Ranolazine bij angina en kwaliteit van leven na PCI met incomplete revascularisatie](https://hartvaat.nl/2016/01/05/ranolazine-bij-angina-en-kwaliteit-van-leven-na-pci-met-incomplete-revascularisa/) ## Bronnen - CARISA Trial (ranolazine refractaire angina) — Chaitman et al., JAMA 2004 https://doi.org/10.1001/jama.291.3.309 - MERLIN-TIMI 36 Trial — Morrow et al., JAMA 2007 https://doi.org/10.1001/jama.297.16.1775 - ESC 2024 Chronic Coronary Syndromes Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae177 - Farmacotherapeutisch Kompas — ranolazine https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/ --- Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.