{"id":"trombocytenaggregatieremmers-bij-acs","type":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/kennis/coronairlijden/trombocytenaggregatieremmers-bij-acs/","title":"Trombocytenaggregatieremmers bij ACS: aspirine, clopidogrel, ticagrelor, prasugrel","kind":"Geneesmiddel","group":"coronairlijden","group_label":"Coronairlijden","category":"algemeen","meta_description":"Aspirine, clopidogrel, ticagrelor en prasugrel zijn de hoekstenen van antitrombotische therapie bij ACS. Werkingsmechanismen, keuze en evidence per middel.","intro":"Trombocytenaggregatieremmers zijn onmisbaar bij de behandeling van acuut coronair syndroom en na percutane coronaire interventie. Aspirine remt COX-1-afhankelijke TXA2-productie; P2Y12-remmers blokkeren ADP-gemedieerde trombocytenactivatie. De keuze van P2Y12-remmer (clopidogrel, ticagrelor of prasugrel) is afhankelijk van de klinische situatie, bloedingsrisico en contra-indicaties.","key_terms":[{"term":"P2Y12-remmer","definition":"Klasse trombocytenaggregatieremmers die de ADP-receptor P2Y12 blokkeren en zo trombocytenactivatie en -aggregatie remmen; omvat clopidogrel, ticagrelor en prasugrel."},{"term":"Ticagrelor","definition":"Reversibele, directe P2Y12-remmer; snellere en krachtigere remming dan clopidogrel; PLATO-trial toonde superieuriteit boven clopidogrel bij ACS."},{"term":"Prasugrel","definition":"Irreversibele prodrug P2Y12-remmer; sterker dan clopidogrel; TRITON-TIMI 38-trial toonde voordeel bij PCI-ACS maar meer bloedingen; gecontra-indiceerd bij eerder CVA/TIA."},{"term":"Clopidogrel","definition":"Prodrug P2Y12-remmer; vereist CYP2C19-activering; genetisch polymorfisme leidt bij ~30% tot verminderde respons; eerste keuze bij contra-indicatie voor ticagrelor/prasugrel."}],"heading":"Trombocytenaggregatieremmers bij ACS: mechanisme, keuze en evidence","body_markdown":"## Werkingsmechanismen\n\nTrombocytenactivatie na plaquruptuur verloopt via twee hoofdroutes: (1) collageen activeert trombocyten via GPVI en GPIb, met TXA2-productie via COX-1 als versterker; (2) ADP uit beschadigde cellen en geactiveerde trombocyten activeert de P2Y12-receptor, wat GS-proteïne-remming van adenylylcyclase en persisterende trombocytenactivatie veroorzaakt. Aspirine blokkeert COX-1 irreversibel; P2Y12-remmers blokkeren ADP-signalering.\n\n## Aspirine\n\nAspirine 75-100 mg/dag is de basis van alle antitrombotische regimes bij coronairziekte. Laaddosis 150-300 mg bij ACS. Irreversibele COX-1-remming duurt de trombocytenlevensduur (~7-10 dagen). Bij allergie: overweeg clopidogrel monotherapie. Maagbescherming (PPI) bij verhoogd GI-bloedingsrisico.\n\n## Ticagrelor\n\nTicagrelor (Brilique) 180 mg laaddosis, 90 mg tweemaal daags onderhoud. Reversibele directe P2Y12-remmer, geen prodrug — snellere werking. PLATO-trial: ticagrelor vs. clopidogrel bij ACS — 16% relatieve reductie CV-mortaliteit, AMI en CVA op 12 maanden (HR 0,84). Meer bijwerkingen: dyspneu (10-15%, mechanisme onbekend), bradycardie, verhoogd urinezuur. Gecontra-indiceerd bij eerder hersenbloeding, ernstig leverlijden.\n\n## Prasugrel\n\nPrasugrel (Efient) 60 mg laaddosis, 10 mg eenmaal daags (5 mg bij gewicht <60 kg of leeftijd ≥75 jaar). TRITON-TIMI 38: prasugrel vs. clopidogrel bij PCI-ACS — 19% reductie MACE maar significant meer ernstige bloedingen. Contra-indicaties: eerder CVA/TIA (absoluut), actief bloeden, <60 kg gecombineerd met hoog bloedingsrisico. Niet voor NSTE-ACS zonder bekende coronaire anatomie (verhoogd bloedingsrisico bij conservatief beleid).\n\n## Clopidogrel\n\nClopidogrel (Plavix, generiek) 600 mg laaddosis, 75 mg eenmaal daags. Prodrug — vereist dubbele hepatische metabolisatie via CYP2C19. Circa 30% heeft CYP2C19 loss-of-function polymorfisme (CYP2C19*2/*3) met verminderd effect. Routine genetische testing wordt nog niet aanbevolen maar kan worden overwogen bij patiënten met hoog trombotisch risico. Eerste keuze bij contra-indicatie ticagrelor/prasugrel of bij OAC-gebruik (voor triple-therapie-verlaging).","related":["https://hartvaat.nl/kennis/coronairlijden/dual-antiplatelet-therapy-dapt/","https://hartvaat.nl/kennis/coronairlijden/stemi/","https://hartvaat.nl/kennis/coronairlijden/nstemi-en-instabiele-angina/","https://hartvaat.nl/kennis/coronairlijden/esc-richtlijn-acs-2023/"],"sources":[{"label":"PLATO Trial (ticagrelor vs clopidogrel) — Wallentin et al., NEJM 2009","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa0904327"},{"label":"TRITON-TIMI 38 (prasugrel) — Wiviott et al., NEJM 2007","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa0706482"},{"label":"ESC 2023 ACS Guidelines","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehad191"},{"label":"Farmacotherapeutisch Kompas — trombocytenaggregatieremmers","url":"https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/"}],"articles":[{"url":"https://hartvaat.nl/2026/08/22/clopidogrel-superieur-aan-aspirine-na-pci-10-jaar-host-exam/","title":"Clopidogrel superieur aan aspirine na PCI — 10-jaar HOST-EXAM","published":"2026-08-27"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/01/30/off-label-lage-dosis-bloedplaatjesremmers-bij-coronairlijden-minder-infarcten-en/","title":"Off-label lage dosis bloedplaatjesremmers bij coronairlijden: minder infarcten en bloedingen (vooral Aziatische data)","published":"2026-01-30"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/12/09/tweemaal-daags-clopidogrel-versus-ticagrelor-voor-korttermijn-mace-na-pci/","title":"Tweemaal daags clopidogrel versus ticagrelor voor korttermijn MACE na PCI","published":"2025-12-09"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/07/21/antitrombotische-middelen-bij-acs-bij-vrouwen-seksegecorrigeerde-behandeling/","title":"Antitrombotische middelen bij ACS bij vrouwen: seksegecorrigeerde behandeling","published":"2025-07-21"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/05/01/aspirine-versus-clopidogrel-na-coronaire-stenting-naar-bloedingsrisico-en-comple/","title":"Aspirine versus clopidogrel na coronaire stenting naar bloedingsrisico en complexiteit","published":"2025-05-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/04/12/clopidogrel-versus-aspirine-monotherapie-bij-hoog-risico-op-recidief-cva/","title":"Clopidogrel versus aspirine monotherapie bij hoog risico op recidief-CVA","published":"2025-04-12"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/12/16/aspirine-versus-clopidogrel-na-pci-eenjaars-follow-up-van-rct/","title":"Aspirine versus clopidogrel na PCI: eenjaars follow-up van RCT","published":"2024-12-16"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/05/11/ticagrelor-monotherapie-versus-dapt-na-1-maand-bij-acs-lancet-rct/","title":"Ticagrelor monotherapie versus DAPT na 1 maand bij ACS: Lancet RCT","published":"2024-05-11"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/05/01/p2y12-monotherapie-versus-dapt-na-pci-ipd-meta-analyse/","title":"P2Y12-monotherapie versus DAPT na PCI: IPD meta-analyse","published":"2024-05-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/02/20/t-pass-ticagrelor-monotherapie-binnen-1-maand-na-stenting-bij-acs/","title":"T-PASS: ticagrelor monotherapie binnen 1 maand na stenting bij ACS","published":"2024-02-20"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/02/20/ticagrelor-monotherapie-na-acs-ipd-meta-analyse-van-vroege-aspirinestop/","title":"Ticagrelor monotherapie na ACS: IPD meta-analyse van vroege aspirinestop","published":"2024-02-20"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/01/02/clopidogrel-versus-aspirine-als-langetermijnmonotherapie-na-pci-bevestiging/","title":"Clopidogrel versus aspirine als langetermijnmonotherapie na PCI: bevestiging","published":"2024-01-02"},{"url":"https://hartvaat.nl/2023/12/20/ticagrelor-versus-prasugrel-en-coronaire-microcirculatie-bij-pci/","title":"Ticagrelor versus prasugrel en coronaire microcirculatie bij PCI","published":"2023-12-20"},{"url":"https://hartvaat.nl/2023/04/17/dapt-de-escalatie-na-acs-ipd-meta-analyse/","title":"DAPT de-escalatie na ACS: IPD meta-analyse","published":"2023-04-17"},{"url":"https://hartvaat.nl/2023/01/10/host-exam-extended-clopidogrel-superieur-aan-aspirine-als-monotherapie-na-pci/","title":"HOST-EXAM Extended: clopidogrel superieur aan aspirine als monotherapie na PCI","published":"2023-01-10"},{"url":"https://hartvaat.nl/2021/06/26/aspirine-versus-clopidogrel-voor-chronische-monotherapie-na-pci-lancet-host-exam/","title":"Aspirine versus clopidogrel voor chronische monotherapie na PCI: Lancet HOST-EXAM","published":"2021-06-26"},{"url":"https://hartvaat.nl/2020/09/01/clopidogrel-versus-prasugrel-versus-ticagrelor-op-endotheelfunctie-en-inflammati/","title":"Clopidogrel versus prasugrel versus ticagrelor op endotheelfunctie en inflammatie bij ACS","published":"2020-09-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2020/08/25/genotype-geleide-p2y12-selectie-versus-clopidogrel-na-pci-jama-tailor-pci/","title":"Genotype-geleide P2Y12-selectie versus clopidogrel na PCI: JAMA TAILOR-PCI","published":"2020-08-25"},{"url":"https://hartvaat.nl/2020/06/16/ticagrelor-monotherapie-versus-dapt-op-bloedingen-en-cv-events-bij-acs-jama-tico/","title":"Ticagrelor monotherapie versus DAPT op bloedingen en CV-events bij ACS: JAMA TICO","published":"2020-06-16"},{"url":"https://hartvaat.nl/2020/05/19/ticagrelor-met-of-zonder-aspirine-na-complexe-pci-twilight-complex-pci/","title":"Ticagrelor met of zonder aspirine na complexe PCI: TWILIGHT-complex PCI","published":"2020-05-19"},{"url":"https://hartvaat.nl/2020/04/25/clopidogrel-versus-ticagrelor-of-prasugrel-bij-70-plussers-met-nste-acs-lancet-p/","title":"Clopidogrel versus ticagrelor of prasugrel bij 70-plussers met NSTE-ACS: Lancet POPular AGE","published":"2020-04-25"},{"url":"https://hartvaat.nl/2020/02/18/ticagrelor-met-of-zonder-aspirine-na-pci-twilight-plaatjessubstudie/","title":"Ticagrelor met of zonder aspirine na PCI: TWILIGHT plaatjessubstudie","published":"2020-02-18"},{"url":"https://hartvaat.nl/2019/01/29/microvasculaire-schade-bij-gerevasculariseerde-stemi-met-ticagrelor-versus-prasu/","title":"Microvasculaire schade bij gerevasculariseerde STEMI met ticagrelor versus prasugrel","published":"2019-01-29"},{"url":"https://hartvaat.nl/2018/09/15/ticagrelor-monotherapie-na-1-maand-dapt-lancet-global-leaders/","title":"Ticagrelor monotherapie na 1 maand DAPT: Lancet GLOBAL LEADERS","published":"2018-09-15"},{"url":"https://hartvaat.nl/2018/05/01/farmacogenomisch-gestuurd-antiplaatjestherapie-bij-acs-pharmclo-trial/","title":"Farmacogenomisch gestuurd antiplaatjestherapie bij ACS: PHARMCLO-trial","published":"2018-05-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2018/05/01/ticagrelor-versus-clopidogrel-na-fibrinolyse-bij-stemi-jama-cardiology-gerandomi/","title":"Ticagrelor versus clopidogrel na fibrinolyse bij STEMI: JAMA Cardiology gerandomiseerde trial","published":"2018-05-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2018/03/20/effecten-van-ticagrelor-prasugrel-of-clopidogrel-op-endotheelfunctie/","title":"Effecten van ticagrelor, prasugrel of clopidogrel op endotheelfunctie","published":"2018-03-20"},{"url":"https://hartvaat.nl/2017/10/14/geleide-de-escalatie-van-antiplaatjestherapie-na-acs-met-pci-lancet-tropical-acs/","title":"Geleide de-escalatie van antiplaatjestherapie na ACS met PCI: Lancet TROPICAL-ACS","published":"2017-10-14"},{"url":"https://hartvaat.nl/2017/05/06/bloedingen-met-laaggedoseerd-rivaroxaban-versus-aspirine-naast-p2y12-atlas-acs-2/","title":"Bloedingen met laaggedoseerd rivaroxaban versus aspirine naast P2Y12: ATLAS ACS 2-TIMI 51","published":"2017-05-06"},{"url":"https://hartvaat.nl/2016/11/22/prasugrel-versus-ticagrelor-bij-acuut-mi-met-primaire-pci-multicenter-trial/","title":"Prasugrel versus ticagrelor bij acuut MI met primaire PCI: multicenter trial","published":"2016-11-22"}],"as_of":"2026-03-12","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}