# ECG bij elektrolytenstoornissen: hyperkaliëmie en hypokaliëmie

*Diagnostiek & Beeldvorming · Diagnostiek · https://hartvaat.nl/kennis/diagnostiek/ecg-elektrolytenstoornissen/*

Elektrolytenstoornissen veroorzaken karakteristieke ECG-afwijkingen die kunnen uitlopen op levensbedreigende ritmestoornissen. Hyperkaliëmie leidt via progressieve ECG-veranderingen tot VF of asystolie; hypokaliëmie vergroot het risico op torsade de pointes. Snelle ECG-herkenning is cruciaal voor tijdige correctie.

## Kernbegrippen

- **Tented T-golf**: Hoge, smalle, symmetrisch piekende T-golven; vroegste ECG-teken van hyperkaliëmie (K⁺ ~6-6,5 mmol/L); meest uitgesproken in precordiale afleidingen.
- **Sinusgolf-patroon**: Ernstige hyperkaliëmie (K⁺ >7 mmol/L): P-golf verdwijnt, QRS verbredt extreem en smelt samen met T-golf tot sinusgolf; voorloopt op VF of asystolie.
- **U-golf**: Positieve deflectie na de T-golf; normaal klein; prominent bij hypokaliëmie; representeert M-cellen-repolarisatie; marker voor verhoogd TdP-risico.
- **QU-verlenging**: Bij ernstige hypokaliëmie: T-golf en U-golf fuseren, de T-golf lijkt te verdwijnen en de QT-meting is eigenlijk een QU-meting; verhoogd aritmierisico.
- **Hypocalciëmie**: Verlenging van het ST-segment (normal-T-golf maar verlengd plateau); resulteert in QT-verlenging door lang ST-segment; risico op TdP.

## Hyperkaliëmie: progressie ECG-veranderingen

- K⁺ 5,5-6,5 mmol/L: tented T-golven (hoog, smal, symmetrisch)
- K⁺ 6,5-7,0 mmol/L: P-golf afvlakt, PR-verlenging, QRS-verbreding
- K⁺ >7,0 mmol/L: P-golf verdwijnt, verder QRS-verbreding
- K⁺ >8,0 mmol/L: sinusgolf-patroon, VF, asystolie

## Hyperkaliëmie: acute behandeling

Bij ECG-veranderingen of K⁺ >6,5 mmol/L: calciumgluconaat 10 ml 10% IV (membraanstabilisatie, werkt binnen 3 min); insuline-glucose IV (intracellulaire K⁺-opname); salbutamol nevel (additief); natriumwaterstofcarbonaat bij acidose; kayexalaat of patiromer (eliminatie); dialyse bij ernstige refractaire hyperkaliëmie.

## Hypokaliëmie: ECG-veranderingen

- T-golf afvlakking/inversie
- Prominente U-golf (positief na T in V2-V3)
- QU-verlenging (T-U fusie)
- ST-depressie
- Bij ernstige hypokaliëmie: TdP-risico, met name bij gelijktijdig QT-verlengende medicijnen

## Hypokaliëmie: behandeling

Orale kaliumsuppletie bij K⁺ >3,0 mmol/L zonder ECG-veranderingen. IV-kaliumchloride (max 20 mmol/uur, maximaal geconcentreerd 40 mmol/100 ml via centraalveneuze lijn) bij ECG-veranderingen of ernstige hypokaliëmie. Corrigeer gelijktijdig magnesiumtekort (verlaagt de reabsorptie van kalium).

## Bronnen

- Weiss JN et al. — Hyperkaliëmie en ECG: mechanismen (Circulation 2017) https://doi.org/10.1161/CIRCULATIONAHA.116.023751
- Farmacotherapeutisch Kompas — kaliumchloride en calciumgluconaat https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/
- ESC 2021 HF Guidelines — elektrolytmonitoring bij diuretica en MRA https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab368

---
Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.