# Rechtshartkatheterisatie: wedge pressure en cardiac output

*Diagnostiek & Beeldvorming · Diagnostiek · https://hartvaat.nl/kennis/diagnostiek/invasieve-hemodynamiek-rechts-hartkatheterisatie/*

Rechtshartkatheterisatie (RHK) met een Swan-Ganz-katheter is de gouden standaard voor directe meting van intracardiale drukken, longarteriëlewedge-druk (PCWP) en cardiac output. RHK is onmisbaar voor de evaluatie van pulmonale hypertensie, refractair hartfalen, hemodynamische instabiliteit en pre-transplantatiescreening.

## Kernbegrippen

- **PCWP (pulmonale capillaire wiggedruk)**: Schatting van linkeratriumpressure door 'wiggen' van de katheter in een longarteriëletak; normaal 6-12 mmHg; >18-20 mmHg duidt op verhoogde LV-vullingsdruk (links hartfalen).
- **Cardiac output (CO)**: Hoeveelheid bloed die het hart per minuut uitstuwt; normaal 4-8 L/min; gemeten via Fick (VO2/A-V O2-verschil) of thermodilutie.
- **Cardiac index (CI)**: Cardiac output gecorrigeerd voor lichaamsoppervlak; normaal 2,5-4,0 L/min/m²; <2,2 L/min/m² = cardiogene shock.
- **Pulmonale vaatweerstand (PVR)**: Weerstand in de longcirculatie; PVR = (mPAP − PCWP)/CO; normaal <3 WE (Wood Units); >5 WE = ernstige pulmonale hypertensie.
- **Vasodilatatietest**: Farmacologische test (inhalatie-NO, adenosine, epoprepstenol) bij pulmonale arteriële hypertensie (PAH) om reactieve component te kwantificeren; positief: mPAP-daling ≥10 mmHg tot <40 mmHg met toegenomen CO.

## Techniek

Swan-Ganz-katheter (vier-lumen ballonkatheter) wordt via vena jugularis interna, subclavia of femoralis ingebracht. Ballonopblazing laat de katheter meevaren met bloedstroom: RA → RV → PA → wigpositie. Drukken worden op elk niveau geregistreerd. Thermodilutie via injectie van koude NaCl in de RA en temperatuursensor in de PA berekent CO.

## Meetparameters

- RA-druk: 2-8 mmHg; verhoogd bij rechts-HF, constrictie, pericardtamponade
- RV-druk: systolisch 15-30, diastolisch 0-8 mmHg
- PA-druk (mPAP): 9-20 mmHg; mPAP >25 mmHg = pulmonale hypertensie; mPAP ≥20 mmHg = nieuw ESC 2022-criterium
- PCWP: 6-12 mmHg; PCWP >15 mmHg = links hart-gerelateerde PH (groep 2)
- Cardiac output: thermodilutie of Fick-methode

## Indicaties

- Pulmonale hypertensie: diagnose, classificatie en vasodilatatietest (voor calciumantagonisten-behandeling)
- Hartfalen: hemodynamische profilering bij refractair hartfalen, instelling VAD of transplantatie-evaluatie
- Cardiogene shock: CI-meting voor monitoring en behandeloptimalisatie
- Pericard-constrictie versus restrictieve cardiomyopathie: Kussmaul-teken, drukegalisatie, ventricular interdependence

## Nieuwste evidence op hartvaat.nl

- 2026-07-16 [Multi-orgaan inspanningstekorten kenmerken de aanleg voor HFpEF](https://hartvaat.nl/2026/04/07/multi-orgaan-inspanningstekorten-kenmerken-de-aanleg-voor-hfpef/)
- 2026-05-24 [Inotropica bij low-output hartfalen: vergelijkbare hemodynamische effecten in meta-analyse](https://hartvaat.nl/2026/05/05/inotropica-bij-low-output-hartfalen-vergelijkbare-hemodynamische-effecten-in-met/)
- 2026-05-12 [CADENCE: sotatercept verlaagt pulmonale vaatweerstand bij gecombineerde pre/postcapillaire PH bij HFpEF](https://hartvaat.nl/2026/05/12/cadence-sotatercept-verlaagt-pulmonale-vaatweerstand-bij-gecombineerde-pre-postc/)
- 2026-04-25 [CADENCE: sotatercept verlaagt pulmonale vaatweerstand bij gecombineerde pulmonale hypertensie bij HFpEF](https://hartvaat.nl/2026/03/29/cadence-sotatercept-verlaagt-pulmonale-vaatweerstand-bij-gecombineerde-pulmonale/)
- 2026-03-03 [AI-echotool voor HFpEF: hoge specificiteit, lage sensitiviteit bij invasieve validatie](https://hartvaat.nl/2026/03/03/ai-echotool-voor-hfpef-hoge-specificiteit-lage-sensitiviteit-bij-invasieve-valid/)

## Bronnen

- ESC 2021 HF Guidelines — RHK bij gevorderd hartfalen https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab368
- ESC 2022 Pulmonale Hypertensie Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehac237
- Forrester JS et al. — Swan-Ganz en hemodynamisch profiel bij hartfalen (NEJM 1976) https://doi.org/10.1056/NEJM197606172942404

---
Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.