# Stress-echocardiografie: protocol en interpretatie

*Diagnostiek & Beeldvorming · Diagnostiek · https://hartvaat.nl/kennis/diagnostiek/stress-echocardiografie/*

Stress-echocardiografie combineert echocardiografische beeldvorming met fysiologische of farmacologische stress om myocardiale ischemie en kleplijden onder belasting te evalueren. Bij inspanning of dobutamine-infusie worden nieuwe wandbewegingsafwijkingen uitgelokt als teken van ischemie. De techniek is breed beschikbaar, cost-effectief en vrij van ioniserende straling.

## Kernbegrippen

- **Wandbewegingsafwijking (WMA)**: Verminderde (hypokinesie), afwezige (akinesie) of paradoxale (dyskinesie) verdikking van een myocardwandsegment tijdens stress; indicatief voor ischemie bij nieuw optreden.
- **Dobutamine-stress-echo (DSE)**: Farmacologische stress met dobutamine (max 40 µg/kg/min ± atropine); bij patiënten die niet kunnen fietsen; ook viabiliteitsprotocol bij lage dosis (5-10 µg/kg/min).
- **Myocardviabiliteit**: Dysfunctioneel maar levend myocard dat bij revascularisatie van functie kan herstellen; aangetoond met contractiereserve (WMA-verbetering bij lage dosis dobutamine) of afwezigheid van LGE op MRI.
- **Ischemische drempel**: Hartfrequentie of dobutaminedosis waarbij WMA's optreden; lage drempel (bijv. <85% max HF) = uitgebreide ischemie, slechte prognose.
- **LVEF-reserve**: Toename van LVEF tijdens stress; bij HFpEF kan LVEF-reserve verlaagd zijn; bij HFrEF met viabel myocard neemt LVEF toe bij lage dosis dobutamine.

## Inspanning stress-echo

Protocol: fiets-ergometer (supine of semi-upright); beeldvorming in rust, op elk belastingsniveau en direct na piek. Doel: ≥85% van de voorspelde maximale hartfrequentie (220 − leeftijd). Stop-criteria: nieuwe WMA, significante ST-veranderingen, hemodynamische instabiliteit, symptomen.

## Dobutamine stress-echo

Dobutamine-infusie stapsgewijs oplopend (5-10-20-30-40 µg/kg/min); bij inadequate hartfrequentierespons: atropine 0,25-1 mg IV tot maximaal 2 mg. Stop-criteria: nieuwe WMA, arritmie, hypo- of hypertensieve respons, symptomen. Antidotum: esmolol IV of nitraten bij ernstige reactie.

## Interpretatie

16- of 17-segmentmodel: rust WMA-score × segment = resting wall motion score index (WMSI). Nieuwe WMA bij stress of verslechtering van bestaande WMA = ischemie. Bifasisch patroon (verbetering bij lage dosis → verslechtering bij hoge dosis dobutamine) = viabiliteit met overliggende ischemie.

## Indicaties en alternatieve stressmodaliteiten

- Stress-echo: eerste keus bij goede beeldkwaliteit en beschikbare expertise
- Stress-MRI: hogere sensitiviteit voor ischemie; beter bij slechte echo-kwaliteit; geen straling
- Myocardperfusie-SPECT: ruime beschikbaarheid; bij LBTB voorkeur voor adenosine-stress
- Stress-CT-FFR: toenemend gebruikt als alternatief voor invasieve FFR

## Bronnen

- Picano E et al. — ESC/EACVI stress-echo-consensusdocument (EHJ Cardiovasc Imaging 2021) https://doi.org/10.1093/ehjci/jeab228
- ESC 2019 Chronic Coronary Syndromes Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehz425
- Pellikka PA et al. — ASE/EACVI stress-echo-richtlijn (JASE 2020) https://doi.org/10.1016/j.echo.2019.09.007

---
Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.