# ACE-remmers: hoest, angio-oedeem en hyperkaliëmie

*Farmacologie · Geneesmiddel · https://hartvaat.nl/kennis/farmacologie/ace-remmers-bijwerkingen/*

ACE-remmers zijn goed getolereerd maar hebben specifieke bijwerkingen die de klinische behandeling compliceren. Droge hoest (tot 15-20%) is de meest voorkomende reden voor staken. Angio-oedeem is zeldzaam maar potentieel levensbedreigend. Hyperkaliëmie en nierfunctieverslechtering vereisen laboratoriummonitoring.

## Kernbegrippen

- **Droge hoest (ACE-remmer)**: Bradykinine-gemedieerde prikkeling van bronchiaal mucosa; treedt op bij 5-20% (vaker bij Aziatische patiënten ~30-40%); klasse-effect; reden tot switchen naar ARB.
- **Angio-oedeem**: Zeldzame maar ernstige bijwerking: diep dermale en subcutane zwelling, vaak lippen/tong/keel; bradykinine-gemedieerd; risico 0,1-0,5%; kan ook jaren na start optreden; absoluut contra-indicatie voor hervatten ACE-remmer.
- **Hyperkaliëmie**: Aldosteronsuppressie → K⁺-retentie; risico hoog bij CKD, diabetes, combinatie met K⁺-sparende diuretica of MRA; controleer K⁺ 1-2 weken na start.
- **Nierfunctieverslechtering bij nierarteriestenose**: Bilaterale nierarteriestenose: ACE-remmer verlaagt intraglomerulaire druk → acute nierinsufficiëntie; contra-indicatie. Bij unilaterale nierarteriestenose: bewaking met creatinine.
- **First-dose hypotensie**: Eerste dosis kan sterke bloeddrukdaling geven, met name bij volume-gedepleteerde patiënten (diureticagebruik, hartfalen); start 's avonds of laag liggen na eerste gift.

## Droge hoest

Bradykinine-accumulatie prikkelt aferent C-vezels in de bronchiaal mucosa. Incidentie 5-20%; Aziatische afkomst 30-40%. Hoest begint binnen 1-2 weken maar kan ook na maanden optreden. Verdwijnt niet bij dosisverlaging. Oplossing: switch naar ARB (geen bradykinine-accumulatie) of ARNI (sacubitril/valsartan) bij hartfalen-indicatie.

## Angio-oedeem

Prevalentie: 0,1-0,5%; Afro-Amerikanen 4× hogere incidentie. Pathofysiologie: bradykinine-gemedieerd (niet histamine); antihistaminica en corticosteroïden zijn ineffectief. Behandeling acute aanval: stop ACE-remmer, icatibant (bradykinine B2-antagonist) of C1-esterase-remmers, luchtwegzeker stellen. Absoluut gecontra-indiceerd: hervatten ACE-remmer; ook ARB tijdelijk vermijden (kruisreactiviteit bij angio-oedeem ~10%).

## Nierfunctie en elektrolyten

Controleer creatinine, K⁺ en Na⁺ 1-2 weken na start en na dosisverhoging. Accepteer creatinine-stijging tot 30% boven uitgangswaarde (RAAS-gemedieerde afname intraglomerulaire druk; nefroprotectief op lange termijn). Staken bij stijging >50% of K⁺ >6,0 mmol/L ondanks K⁺-verlagende maatregelen (patiromer, sodiumzirkoniumcyclosilicaat).

## Hypotensie

Vermijd bij systolische bloeddruk <90 mmHg of volume-depletie. Reduceer diuretica dosis eerst. Start low, go slow bij hartfalen.

## Nieuwste evidence op hartvaat.nl

- 2026-07-07 [ECOG-ACRIN EAQ191: intensieve bloeddrukcontrole tijdens VEGFR-TKI-therapie haalbaar en veilig bij kankerpatiënten](https://hartvaat.nl/2026/05/20/ecog-acrin-eaq191-intensieve-bloeddrukcontrole-tijdens-vegfr-tki-therapie-haalba/)
- 2021-01-19 [Stoppen versus doorgaan met ACE-remmers/ARB's bij gehospitaliseerde patiënten: JAMA REPLACE-COVID](https://hartvaat.nl/2021/01/19/stoppen-versus-doorgaan-met-ace-remmers-arb-s-bij-gehospitaliseerde-patienten-ja/)

## Bronnen

- ESC 2021 HF Guidelines — bijwerkingen en monitoring ACE-remmers https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab368
- Farmacotherapeutisch Kompas — ACE-remmers https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/groepen/ace-remmers
- NHG-Standaard Hartfalen https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/hartfalen

---
Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.