# Bètablokkers: alle cardiale indicaties op een rij

*Farmacologie · Geneesmiddel · https://hartvaat.nl/kennis/farmacologie/betablokkers-cardiale-indicaties/*

Bètablokkers hebben een van de breedste indicatieprofielen in de cardiologie. Van hartfalen tot ritmestoornissen, van angina pectoris tot primaire preventie van plotse hartdood — bètablokkade is bij talloze cardiale indicaties onderdeel van de standaardbehandeling.

## Kernbegrippen

- **HFrEF-indicatie bètablokker**: Carvedilol, bisoprolol of metoprolol succinaat; klasse I ESC; start bij stabiel euvolemische HFrEF; titreer elke 2-4 weken op tolerantie naar doeldosis.
- **Post-MI bètablokkade**: Verlaagt plotse hartdood en recidief MI na STEMI/NSTEMI; klasse I bij LVEF-disfunctie; routinematig gebruik bij normale LVEF ter discussie in post-COMMIT-era.
- **Doeldoses**: Doelstelling: carvedilol 25 mg 2dd (50 kg), bisoprolol 10 mg 1dd, metoprolol succinate 200 mg 1dd; in de praktijk bereikt slechts 30-50% de doeldosis.
- **Rate control bij AF**: Bètablokkade voor ventrikelfrequentierregeling bij AF; streefdoel rustfrequentie 60-100/min (RACE II); combinatie met digoxine bij onvoldoende effect.
- **Inspanningsangina**: Bètablokkade verlaagt O2-behoefte myocard tijdens inspanning; eerste lijn bij stabiele angina pectoris naast nitraten.

## Hartfalen (HFrEF)

Carvedilol, bisoprolol en metoprolol succinate zijn de enige drie bètablokkers met bewezen mortaliteitsvoordeel bij HFrEF (CAPRICORN, CIBIS-II, MERIT-HF): 30-35% RRR mortaliteit. Klasse I indicatie ESC. Start na stabilisatie (geen tekenen congestie) met lage dosis. Titreer elke 2-4 weken. Staak niet bij tijdelijke verslechtering, tenzij hemodynamisch instabiliteit.

## Post-MI

Klasse I bij LVEF-disfunctie ≤40% na MI. Bij normale LVEF na ongecompliceerd MI: routinematig gebruik zonder duidelijk bewijs van langetermijnvoordeel (COMMIT-trial toonde vroeg IV-metoprolol neutraal); ESC 2023 stelt dat bètablokkade kan worden overwogen maar niet verplicht is bij normale LVEF.

## Angina pectoris

Eerste keus bij stable angina: verlaagt frequentie en ernst van episoden door verlaging hartfrequentie en contractiliteit (daalt O2-verbruik). Combineer met nitraten voor aanvallen. Bij vasospastische angina: vermijd niet-selectieve bètablokkers (paradoxale coronairspasme via β2-blokkade).

## Atriumfibrilleren

Rate control: bètablokkade is eerste keus boven digoxine of non-DHP-calciumantagonisten bij patiënten met verminderde LVEF. Doeldosis: rustfrequentie 60-100/min (RACE II lenient criterium). Bij inspannings-gerelateerde AF: bètablokkade vermindert AF-last.

## Aritmieën

- LQTS: nadolol of propranolol (niet-selectief) effectiever dan cardioselectieve bètablokkers
- ARVC, HCM: bètablokkade eerste lijn voor ventriculaire aritmiepreventie
- AVNRT/AVRT: onderhoud sinusritme, vermindering recidieven

## Nieuwste evidence op hartvaat.nl

- 2026-09-22 [Rotatiesturing van de aorta ascendens verbetert commissuuralignatie bij Navitor-TAVI](https://hartvaat.nl/2026/10/01/rotatiesturing-van-de-aorta-ascendens-verbetert-commissuuralignatie-bij-navitor-/)
- 2026-09-17 [Tolvaptan bij hartfalen: conceptueel kader voor gerichte decongestie](https://hartvaat.nl/2026/09/09/tolvaptan-bij-hartfalen-conceptueel-kader-voor-gerichte-decongestie/)
- 2026-09-08 [Implanteerbare hartapparaten in hartfalen: nieuwe technologieën en implementatie-uitdagingen](https://hartvaat.nl/2026/09/01/implanteerbare-hartapparaten-in-hartfalen-nieuwe-technologieen-en-implementatie-/)
- 2026-08-30 [TIME-HF: verpleegkundig gecoördineerde, digitaal ondersteunde hartfalenzorg verlaagt sterfte met 22 procent en verdubbelt bijna de richtlijntherapie in India](https://hartvaat.nl/2026/08/30/time-hf-verpleegkundig-gecoordineerde-digitaal-ondersteunde-hartfalenzorg-verlaa/)
- 2026-08-28 [CARDIO-TTRansform: eplontersen mist het primaire eindpunt bij ATTR-cardiomyopathie, alleen zonder stabilisator een nominaal signaal](https://hartvaat.nl/2026/08/28/cardio-ttransform-eplontersen-mist-het-primaire-eindpunt-bij-attr-cardiomyopathi/)
- 2026-08-26 [Tafamidis bij ATTR-cardiomyopathie kosteffectiviteit onder de maat in vier Europese landen](https://hartvaat.nl/2026/08/18/tafamidis-bij-attr-cardiomyopathie-kosteffectiviteit-onder-de-maat-in-vier-europ/)
- 2026-08-23 [Vrouwen met perifeer arterieel vaatlijden presenteren later met meer distale ziekte — overzicht](https://hartvaat.nl/2026/09/01/vrouwen-met-perifeer-arterieel-vaatlijden-presenteren-later-met-meer-distale-zie/)
- 2026-08-17 [Lage richtlijnconformiteit en zorgcontinuïteit bij hypertensie in Uruguay](https://hartvaat.nl/2026/12/01/lage-richtlijnconformiteit-en-zorgcontinuiteit-bij-hypertensie-in-uruguay/)
- 2026-08-13 [GLP-1-agonisten verlagen MACE met 14% bij diabetes type 2 — meta-analyse](https://hartvaat.nl/2026/06/01/glp-1-agonisten-verlagen-mace-met-14-bij-diabetes-type-2-meta-analyse/)
- 2026-08-12 [Oudere STEMI-patiënten hebben meer complicaties en hogere sterfte dan jongeren — een prospectieve cohortstudie](https://hartvaat.nl/2026/06/01/oudere-stemi-patienten-hebben-meer-complicaties-en-hogere-sterfte-dan-jongeren-e/)
- 2026-08-08 [Parodontitis kan via systemische ontsteking bijdragen aan hartfalen — narratieve review](https://hartvaat.nl/2026/10/01/parodontitis-kan-via-systemische-ontsteking-bijdragen-aan-hartfalen-narratieve-r/)
- 2026-08-01 [Cardioselectieve bètablokkers veilig en nuttig bij COPD — systematische review](https://hartvaat.nl/2026/05/01/cardioselectieve-betablokkers-veilig-en-nuttig-bij-copd-systematische-review/)
- 2026-07-30 [Sterftecijfers in controle-armen van hartfalen-RCTs dalen niet ondanks betere achtergrondtherapie](https://hartvaat.nl/2026/05/05/sterftecijfers-in-controle-armen-van-hartfalen-rcts-dalen-niet-ondanks-betere-ac/)
- 2026-07-23 [Mitralisklepreparatie bij endocarditis geeft betere langetermijnoverleving dan klepvervanging](https://hartvaat.nl/2026/04/15/mitralisklepreparatie-bij-endocarditis-geeft-betere-langetermijnoverleving-dan-k/)
- 2026-07-22 [Proteomics onthult vier subgroepen van acuut HFpEF met eigen biologische routes (PURSUIT-HFpEF)](https://hartvaat.nl/2026/04/10/proteomics-onthult-vier-subgroepen-van-acuut-hfpef-met-eigen-biologische-routes-/)
- 2026-07-21 [Niet-invasieve endotypering met stress-MRI verbetert de behandeling van angina zonder vernauwingen (ANOCA)](https://hartvaat.nl/2026/04/17/niet-invasieve-endotypering-met-stress-mri-verbetert-de-behandeling-van-angina-z/)
- 2026-07-16 [AHA-verklaring: geavanceerde karakterisering van rechterventrikelfalen](https://hartvaat.nl/2026/04/02/aha-verklaring-geavanceerde-karakterisering-van-rechterventrikelfalen/)
- 2026-07-14 [Winteropname voor acuut hartfalen gaat gepaard met hogere sterfte](https://hartvaat.nl/2026/04/16/winteropname-voor-acuut-hartfalen-gaat-gepaard-met-hogere-sterfte/)
- 2026-07-10 [Angina toevoegen aan de H2FPEF-score verbetert HFpEF-diagnose bij vrouwen — geen winst bij mannen](https://hartvaat.nl/2026/05/04/angina-toevoegen-aan-de-h2fpef-score-verbetert-hfpef-diagnose-bij-vrouwen-geen-w/)
- 2026-07-10 [STAMI: linkerventrikel-trombus komt na voorwand-STEMI voor (8%), bij Takotsubo nooit — ondanks slechtere LVEF](https://hartvaat.nl/2026/05/04/stami-linkerventrikel-trombus-komt-na-voorwand-stemi-voor-8-bij-takotsubo-nooit-/)
- 2026-07-09 [ORBITA-FIRE: fysiologische angina-drempel ligt veel lager dan klinische FFR-grens — pleidooi voor individuele revascularisatie-strategie](https://hartvaat.nl/2026/05/08/orbita-fire-fysiologische-angina-drempel-ligt-veel-lager-dan-klinische-ffr-grens/)
- 2026-07-09 [WISDOM-HMOD: nachtelijke pols-bloeddrukmeting voorspelt onafhankelijk linkerventrikelhypertrofie](https://hartvaat.nl/2026/05/11/wisdom-hmod-nachtelijke-pols-bloeddrukmeting-voorspelt-onafhankelijk-linkerventr/)
- 2026-07-08 [Crossover-trial: amlodipine geeft bij HFpEF + hypertensie betere bloeddruk, hogere VO2 én lager NT-proBNP dan metoprolol](https://hartvaat.nl/2026/05/15/crossover-trial-amlodipine-geeft-bij-hfpef-hypertensie-betere-bloeddruk-hogere-v/)
- 2026-07-07 [Cardiale MRI bij dystrofinopathie: consensus voor DMD, BMD en vrouwelijke draagsters](https://hartvaat.nl/2026/05/20/cardiale-mri-bij-dystrofinopathie-consensus-voor-dmd-bmd-en-vrouwelijke-draagste/)
- 2026-07-05 [SWEDEHEART: na een eerste hartinfarct is fysieke fitheid bij start cardiale revalidatie ver onder de norm](https://hartvaat.nl/2026/05/21/swedeheart-na-een-eerste-hartinfarct-is-fysieke-fitheid-bij-start-cardiale-reval/)
- 2026-07-03 [Recidief linkerventrikel-trombus: 12% recidief — actieve/eerdere maligniteit verzesvoudigt het risico](https://hartvaat.nl/2026/05/26/recidief-linkerventrikel-trombus-12-recidief-actieve-eerdere-maligniteit-verzesv/)
- 2026-07-02 [KP CHEMO: cumulatieve incidentie cancer-therapy-related cardiac dysfunction 8,4% — hoogste bij HER2-remmers](https://hartvaat.nl/2026/04/30/kp-chemo-cumulatieve-incidentie-cancer-therapy-related-cardiac-dysfunction-8-4-h/)
- 2026-06-27 [Nederlandse huisartsenpost: 1 op 20 contacten voor benauwdheid betreft hartfalen — 6-maands sterfte 32%](https://hartvaat.nl/2026/05/05/nederlandse-huisartsenpost-1-op-20-contacten-voor-benauwdheid-betreft-hartfalen-/)
- 2026-06-18 [Non-invasieve veneuze return/cardiac output-mismatch onthult 'gebufferde' staat vóór klinische hartfalen-decompensatie](https://hartvaat.nl/2026/05/15/non-invasieve-veneuze-return-cardiac-output-mismatch-onthult-gebufferde-staat-vo/)
- 2026-06-10 [NutriNet-Santé: voedselconserveermiddelen geassocieerd met meer hypertensie en cardiovasculaire ziekte](https://hartvaat.nl/2026/05/20/nutrinet-sante-voedselconserveermiddelen-geassocieerd-met-meer-hypertensie-en-ca/)

## Bronnen

- CIBIS-II Trial — bisoprolol bij HFrEF (Lancet 1999) https://doi.org/10.1016/S0140-6736(98)11181-9
- MERIT-HF Trial — metoprolol succinaat bij HFrEF (Lancet 1999) https://doi.org/10.1016/S0140-6736(99)04440-2
- CAPRICORN Trial — carvedilol na MI met LV-disfunctie (Lancet 2001) https://doi.org/10.1016/S0140-6736(00)04560-8
- ESC 2021 HF Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab368

---
Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.
