{"id":"glp1-agonisten-cardiologie","type":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/kennis/farmacologie/glp1-agonisten-cardiologie/","title":"GLP-1-receptoragonisten in de cardiologie: semaglutide en liraglutide","kind":"Geneesmiddel","group":"farmacologie","group_label":"Farmacologie","category":"algemeen","meta_description":"GLP-1-receptoragonisten semaglutide en liraglutide reduceren cardiovasculaire events bij type 2 diabetes. Semaglutide toont ook hartbescherming bij obesitas zonder diabetes (SELECT-trial).","intro":"GLP-1-receptoragonisten (GLP-1 RA) stimuleren de insulinesecretie op glukoseafhankelijke wijze, remmen glucagon en vertragen de maagontlediging. Grote cardiovasculaire uitkomststudies — LEADER (liraglutide), SUSTAIN-6 en SELECT (semaglutide) — tonen significante reductie van MACE. Ze worden daarmee als klasse aanbevolen bij T2D met hoog cardiovasculair risico en bij obesitas met CVD.","key_terms":[{"term":"GLP-1","definition":"Glucagon-like peptide-1; incretinehormoon uitgescheiden door L-cellen in de dunne darm bij voedselinname."},{"term":"Liraglutide","definition":"Dagelijkse GLP-1 RA (Victoza, Saxenda); bewezen CV-bescherming in LEADER-trial (HR 0,87 voor MACE)."},{"term":"Semaglutide","definition":"Wekelijkse GLP-1 RA (Ozempic/Wegovy); sterkere gewichtsreductie dan liraglutide; SUSTAIN-6 en SELECT tonen CV-benefit."},{"term":"Tirzepatide","definition":"Dubbele GIP/GLP-1-agonist; sterkste gewichtsreductie beschikbaar (~20% lichaamsgewicht); CV-uitkomstdata in SURPASS-CVOT."},{"term":"MACE","definition":"Major Adverse Cardiovascular Events: composiet van CV-sterfte, niet-fataal MI en niet-fatale beroerte."}],"heading":"GLP-1-receptoragonisten in de cardiologiepraktijk","body_markdown":"## Werkingsmechanisme\n\nGLP-1-receptoragonisten binden aan GLP-1-receptoren in het pancreas (bètacellen), hersenen, hart, nieren en vaatwand. In het pancreas stimuleren ze insulinesecretie en remmen glucagonafgifte op glukoseafhankelijke wijze — dit maakt hypoglykemie zeldzaam. Centraal verminderen ze eetlust via hypothalamische receptoren. In het hart en de vaatwand moduleren ze ontstekingsprocessen en oxidatieve stress.\n\n## LEADER-trial (liraglutide, 2016)\n\n9.340 patiënten met T2D en hoog CV-risico; liraglutide 1,8 mg/dag vs. placebo. Primair eindpunt MACE: HR 0,87 (p=0,01). CV-sterfte: HR 0,78. Verbetering was bescheiden maar consistent. Albuminurie nam af. Effect trad vroeg op (12-18 maanden), suggestief voor directe vasculaire effecten naast glucosecontrole.\n\n## SUSTAIN-6 (semaglutide sc, 2016)\n\n3.297 patiënten met T2D; semaglutide 0,5 of 1,0 mg/week vs. placebo. MACE: HR 0,74 (p<0,001 non-inferiority, superiority p=0,02). Opvallend: reductie was gedreven door minder beroertes (HR 0,61), niet door MI-reductie. Veiligheidssignaal: meer retinopathiecomplicaties bij patiënten met pre-existente retinopathie en snelle glucosecontrole.\n\n## SELECT-trial (semaglutide bij obesitas, 2023)\n\n17.604 patiënten met BMI ≥27 en bestaande CVD, maar zonder diabetes; semaglutide 2,4 mg/week vs. placebo. MACE: HR 0,80 (p<0,001). Dit is de eerste grote CV-trial met een GLP-1 RA puur bij obesitas zonder diabetes. Het resultaat leidde tot brede cardioprotectieve indicatie van semaglutide bij patiënten met obesitas en hartziekte.\n\n## Praktische overwegingen\n\n- Starten met lage dosis om GI-bijwerkingen (misselijkheid, braken) te minimaliseren; optitreren over 4-8 weken\n- Niet combineren met DPP-4-remmers (werking overlappend en additief risico)\n- Bij gastroparese: relatieve contra-indicatie wegens vertraging maagontlediging\n- Geelzucht en galstenen: licht verhoogd risico bij snell gewichtsverlies\n- Semaglutide oraal (Rybelsus 14 mg): orale optie; lagere bioavailability maar CV-benefit aangetoond in SOUL-trial\n\n## Tirzepatide\n\nTirzepatide (Mounjaro) is een dubbele GIP/GLP-1-agonist met superieur gewichtsverlies (~20-22% vs. ~15% voor semaglutide). SURPASS-CVOT toonde non-inferiority voor MACE; superioriteitsdata worden verwacht in 2025-2026. Vooralsnog geen geregistreerde HVZ-indicatie buiten diabetes.","related":["https://hartvaat.nl/kennis/farmacologie/glp1-agonisten-cardiovasculair/","https://hartvaat.nl/kennis/farmacologie/semaglutide-gewichtsverlies-hart/","https://hartvaat.nl/kennis/farmacologie/cardiovasculaire-trials-diabetes/","https://hartvaat.nl/kennis/farmacologie/esc-richtlijn-diabetes-cvd-2023/"],"sources":[{"label":"LEADER Trial — liraglutide bij DM + hoog CV-risico (NEJM 2016)","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa1603827"},{"label":"SELECT Trial — semaglutide bij obesitas zonder DM (NEJM 2023)","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa2307563"},{"label":"ESC 2021 CVD Prevention Guidelines","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab484"},{"label":"Farmacotherapeutisch Kompas — GLP-1-receptoragonisten","url":"https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/groepen/glp-1-receptoragonisten"}],"articles":[{"url":"https://hartvaat.nl/2026/08/18/semaglutide-verlaagt-hscrp-en-ontstekingsactiviteit-bij-ascvd-patienten-met-over/","title":"Semaglutide verlaagt hsCRP en ontstekingsactiviteit bij ASCVD-patiënten met overgewicht — SELECT","published":"2026-08-26"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/08/18/glp-1-agonisten-verlagen-cardiovasculaire-risicos-bij-diabetes-en-obesitas-overz/","title":"GLP-1-agonisten verlagen cardiovasculaire risico’s bij diabetes en obesitas — overzicht","published":"2026-08-25"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/07/31/ontstekingsrijke-voeding-verhoogt-sterfterisico-bij-ckm-syndroom-nhanes-cohort/","title":"Ontstekingsrijke voeding verhoogt sterfterisico bij CKM-syndroom — NHANES-cohort","published":"2026-08-14"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/06/01/glp-1-agonisten-verlagen-mace-met-14-bij-diabetes-type-2-meta-analyse/","title":"GLP-1-agonisten verlagen MACE met 14% bij diabetes type 2 — meta-analyse","published":"2026-08-13"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/06/01/glp-1-polyagonisten-verbeteren-leverhistologie-en-vetgehalte-bij-masld-mash-meta/","title":"GLP-1-polyagonisten verbeteren leverhistologie en vetgehalte bij MASLD/MASH — meta-analyse","published":"2026-08-13"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/06/26/peptidehormooncombinaties-bieden-superieure-effectiviteit-bij-metabole-multimorb/","title":"Peptidehormooncombinaties bieden superieure effectiviteit bij metabole multimorbiditeit","published":"2026-08-06"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/09/01/glp-1-agonisten-verlagen-mace-en-hartfalen-heropnames-bij-diabetes-en-ascvd-meta/","title":"GLP-1-agonisten verlagen MACE en hartfalen-heropnames bij diabetes en ASCVD — meta-analyse","published":"2026-07-26"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/04/21/jacc-beschouwing-placebo-in-trials-met-incretine-therapie-bij-hartfalen-wetensch/","title":"JACC-beschouwing: placebo in trials met incretine-therapie bij hartfalen — wetenschap versus ethiek","published":"2026-07-18"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/05/21/glp-1-agonisten-kosten-geen-spiermassa-tijdens-intensieve-hartrevalidatie/","title":"GLP-1-agonisten kosten geen spiermassa tijdens intensieve hartrevalidatie","published":"2026-06-09"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/05/22/brede-inzet-van-oraal-semaglutide-in-de-vs-zou-jaarlijks-tot-60-000-cardiovascul/","title":"Brede inzet van oraal semaglutide in de VS zou jaarlijks tot 60.000 cardiovasculaire events kunnen voorkomen","published":"2026-06-05"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/05/25/semaglutide-verlaagt-mortaliteit-cv-events-en-nierschade-in-alle-stadia-van-ckm-/","title":"Semaglutide verlaagt mortaliteit, CV-events én nierschade in alle stadia van CKM-syndroom: meta-analyse van 39.204 patiënten","published":"2026-06-04"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/04/17/glp-1-receptoragonisten-geassocieerd-met-lagere-mortaliteit-bij-hfref/","title":"GLP-1-receptoragonisten geassocieerd met lagere mortaliteit bij HFrEF","published":"2026-05-26"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/25/meta-analyse-glp-1-agonisten-voorkomen-hartfalen-in-type-2-diabetes-sterkste-eff/","title":"Meta-analyse: GLP-1-agonisten voorkomen hartfalen in type 2 diabetes, sterkste effect met semaglutide","published":"2026-04-18"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/03/semaglutide-versus-tirzepatide-bij-patienten-met-obesitas-en-hfpef/","title":"Semaglutide versus tirzepatide bij patiënten met obesitas en HFpEF","published":"2026-02-03"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/11/18/2025-acc-scientific-statement-obesitasmanagement-bij-hartfalen/","title":"2025 ACC Scientific Statement: obesitasmanagement bij hartfalen","published":"2025-11-18"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/11/10/hoog-gedoseerd-griepvaccin-vermindert-cardiovasculaire-events-bij-ouderen/","title":"Hoog gedoseerd griepvaccin vermindert cardiovasculaire events bij ouderen","published":"2025-11-10"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/08/14/cagrisema-gecombineerd-cagrilintide-en-semaglutide-bij-overgewicht-nejm/","title":"CagriSema: gecombineerd cagrilintide en semaglutide bij overgewicht — NEJM","published":"2025-08-14"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/01/30/summit-tirzepatide-bij-hfpef-met-obesitas-nejm/","title":"SUMMIT: tirzepatide bij HFpEF met obesitas — NEJM","published":"2025-01-30"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/08/24/select-subanalyse-semaglutide-verbetert-cv-uitkomsten-bij-obesitas-met-hartfalen/","title":"SELECT subanalyse: semaglutide verbetert CV-uitkomsten bij obesitas met hartfalen","published":"2024-08-24"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/04/27/semaglutide-bij-hfpef-met-obesitas-lancet-gepoolde-analyse-van-twee-nejm-trials/","title":"Semaglutide bij HFpEF met obesitas: Lancet gepoolde analyse van twee NEJM-trials","published":"2024-04-27"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/04/18/step-hfpef-dm-semaglutide-bij-hfpef-met-obesitas-en-type-2-diabetes-nejm/","title":"STEP-HFpEF-DM: semaglutide bij HFpEF met obesitas en type 2 diabetes — NEJM","published":"2024-04-18"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/03/26/grade-cv-uitkomsten-van-glucoseverlagende-middelen-bij-type-2-diabetes/","title":"GRADE: CV-uitkomsten van glucoseverlagende middelen bij type 2 diabetes","published":"2024-03-26"},{"url":"https://hartvaat.nl/2023/10/05/vijf-modificeerbare-risicofactoren-en-mondiale-cv-sterfte-nejm-pure-analyse/","title":"Vijf modificeerbare risicofactoren en mondiale CV-sterfte: NEJM PURE-analyse","published":"2023-10-05"},{"url":"https://hartvaat.nl/2022/09/22/grade-vergelijking-glucoseverlagende-middelen-op-microvasculaire-en-cv-uitkomste/","title":"GRADE: vergelijking glucoseverlagende middelen op microvasculaire en CV-uitkomsten","published":"2022-09-22"},{"url":"https://hartvaat.nl/2020/03/17/liraglutide-cv-uitkomsten-bij-diabetes-met-of-zonder-hartfalen-leader/","title":"Liraglutide CV-uitkomsten bij diabetes met of zonder hartfalen: LEADER","published":"2020-03-17"},{"url":"https://hartvaat.nl/2019/12/01/eerste-en-recidiverende-cv-events-met-liraglutide-bij-diabetes-type-2-leader/","title":"Eerste en recidiverende CV-events met liraglutide bij diabetes type 2: LEADER","published":"2019-12-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2019/06/04/microvasculaire-ziekte-en-cv-events-bij-diabetes-type-2/","title":"Microvasculaire ziekte en CV-events bij diabetes type 2","published":"2019-06-04"},{"url":"https://hartvaat.nl/2019/01/24/dapagliflozine-en-cardiovasculaire-uitkomsten-bij-diabetes-type-2-nejm-declare-t/","title":"Dapagliflozine en cardiovasculaire uitkomsten bij diabetes type 2: NEJM DECLARE-TIMI 58","published":"2019-01-24"}],"as_of":"2026-03-12","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}