# ACE-remmers bij HFrEF

*Hartfalen · Geneesmiddel · https://hartvaat.nl/kennis/hartfalen/ace-remmers-bij-hartfalen/*

ACE-remmers (angiotensine-converterend-enzymremmers) zijn al decennia een pijler van de HFrEF-behandeling. Ze verminderen de mortaliteit bij HFrEF significant door remming van het RAAS. De CONSENSUS- (1987) en SOLVD-trials (1991) vestigden hun bewijs. Bij intolerantie door hoest is een ARB het alternatief; bij aanhoudende klachten overweeg een switch naar ARNI.

## Kernbegrippen

- **ACE-remmer**: Geneesmiddelen die angiotensine-converterend enzym remmen, waardoor angiotensine II en aldosteron dalen en bradykinine stijgt; vasodilatatoir en neurohormonaal actief.
- **CONSENSUS-trial (1987)**: RCT die enalapril vs. placebo bij ernstig HFrEF (NYHA IV) aantoonde: 40% mortaliteitsreductie na 6 maanden.
- **SOLVD-trial (1991)**: RCT bij milde-matige HFrEF: enalapril verlaagde mortaliteit en hartfalenopname significant bij NYHA II–III.
- **Hoest**: Meest voorkomende bijwerking van ACE-remmers (10–15%): droge prikkelhoest door bradykinineaccumulatie; reden voor switch naar ARB.
- **Eerste-dosis hypotensie**: Scherpe bloeddrukdaling na eerste ACE-remmerdosis bij ondervulde patiënten; start laag, titreer langzaam.

## Werkingsmechanisme

ACE-remmers blokkeren het angiotensine-converterend enzym, waardoor de omzetting van angiotensine I naar angiotensine II wordt verhinderd. Dit leidt tot vermindering van vasoconstrictie, aldosteronsecretie en sympatische activatie. Tevens accumuleert bradykinine, wat aanvullende vasodilatatie en cardioprotectieve effecten geeft maar ook verantwoordelijk is voor hoest als bijwerking.

## Klinische evidence

CONSENSUS (1987): enalapril vs. placebo bij NYHA IV — 40% mortaliteitsreductie na 6 maanden, 27% na 1 jaar. SOLVD-behandeling (1991): NYHA II–III — 16% relatieve mortaliteitsreductie, 26% daling in hartfalenopname. ATLAS (1999): hoge dosis lisinopril superieur aan lage dosis voor morbiditeit; aanbeveling om te titreren naar maximale dosis.

## Indicaties en doseringsrichtlijnen (ESC 2021)

Klasse I bij alle HFrEF-patiënten (EF <40%) zonder contra-indicaties. Doeldoseringen: enalapril 10–20 mg 2dd, ramipril 5–10 mg 1dd, lisinopril 20–35 mg 1dd, captopril 50 mg 3dd. Start met lage dosis, verdubbel iedere 1–2 weken op geleide van bloeddruk, nierfunctie en kalium.

## Bijwerkingen

- Hoest: 10–15%, droge prikkelhoest; switch naar ARB.
- Hypotensie: veelal eerste-dosis; start laag bij hoge diureticadosis of lage bloeddruk.
- Hyperkaliëmie: risico bij gelijktijdig MRA-gebruik of nierfunctiestoornissen; controleer elektrolyten.
- Nierfunctieverslechtering: creatinine-stijging tot 30% acceptabel; stop bij grotere stijging of bij ernstige bilaterale nierslagadersstenose.
- Angio-oedeem: zeldzaam maar ernstig; absolute contra-indicatie voor herstart.

## Overweeg switch naar ARNI

Bij patiënten die ondanks optimale ACE-remmer + bètablokker + MRA nog NYHA II–III hebben en EF ≤40%: switch naar sacubitril/valsartan (ARNI). PARADIGM-HF toonde superieure mortaliteitsreductie (20% relatief vs. enalapril). Washout van 36 uur vóór starten ARNI om angio-oedeem te vermijden.

## Nieuwste evidence op hartvaat.nl

- 2026-08-30 [LUMINARA: de orale relaxine-receptoragonist AZD5462 laat in fase 2b tekenen van betere hartfunctie zien bij HFrEF en een lagere vaatweerstand bij HFpEF](https://hartvaat.nl/2026/08/30/luminara-de-orale-relaxine-receptoragonist-azd5462-laat-in-fase-2b-tekenen-van-b/)
- 2026-08-30 [H-HeFT: hydralazine plus isosorbidedinitraat bovenop moderne HFrEF-therapie mist het primaire eindpunt, met een sterftesignaal dat om een nieuwe trial vraagt](https://hartvaat.nl/2026/08/30/h-heft-hydralazine-plus-isosorbidedinitraat-bovenop-moderne-hfref-therapie-mist-/)
- 2026-04-20 [Tien jaar real-world sacubitril/valsartan: mortaliteitsreductie bevestigd, maar slechts 15–25% haalt doeldosis](https://hartvaat.nl/2026/03/03/tien-jaar-real-world-sacubitril-valsartan-mortaliteitsreductie-bevestigd-maar-sl/)
- 2020-09-15 [Dapagliflozine en diureticagebruik bij HFrEF: DAPA-HF](https://hartvaat.nl/2020/09/15/dapagliflozine-en-diureticagebruik-bij-hfref-dapa-hf/)
- 2019-03-19 [Aanbevolen HF-medicatie en bijwerkingen bij vrouwen](https://hartvaat.nl/2019/03/19/aanbevolen-hf-medicatie-en-bijwerkingen-bij-vrouwen/)

## Bronnen

- CONSENSUS Trial — NEJM 1987 https://doi.org/10.1056/NEJM198706043162301
- SOLVD Treatment Trial — NEJM 1991 https://doi.org/10.1056/NEJM199108013250501
- ESC 2021 Guidelines for Heart Failure https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab368
- Farmacotherapeutisch Kompas — ACE-remmers https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/preparaatteksten/e/enalapril

---
Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.