# ARNI: sacubitril/valsartan (Entresto)

*Hartfalen · Geneesmiddel · https://hartvaat.nl/kennis/hartfalen/arni-sacubitril-valsartan/*

Sacubitril/valsartan (Entresto) is het eerste geneesmiddel in de klasse van angiotensine-receptorneprilysineremmers (ARNI) en heeft in PARADIGM-HF aangetoond superieur te zijn aan enalapril bij HFrEF, met een relatieve mortaliteitsreductie van 20%. Het combineert AT1-receptorblokkade (valsartan) met neprilysineremming (sacubitril), waardoor natriuretische peptiden worden versterkt. De ESC 2021 richtlijn geeft ARNI een klasse I-aanbeveling bij HFrEF.

## Kernbegrippen

- **ARNI**: Angiotensine-receptor-neprilysineremmer: duale werking via AT1-blokkade (valsartan) + neprilysineremming (sacubitril); versterkt natriuretische peptiden en remt RAAS.
- **Neprilysine**: Endopeptidase dat natriuretische peptiden (BNP, ANP), bradykinine en andere vasoactieve peptiden afbreekt; remming verhoogt hun concentratie.
- **PARADIGM-HF (2014)**: Landmark RCT: sacubitril/valsartan vs. enalapril bij HFrEF (EF ≤40%); 20% relatieve reductie in CV-sterfte + hartfalenopname; studie vroegtijdig gestopt.
- **LCZ696**: Vroegere codenaam voor sacubitril/valsartan; crystalline complex van sacubitrilaat en valsartan in 1:1 molaire verhouding.
- **Washout van 36 uur**: Verplichte pauze bij switch van ACE-remmer naar ARNI om angio-oedeem te voorkomen door dubbele bradykinineaccumulatie.

## Werkingsmechanisme

Sacubitril/valsartan combineert twee werkingen: (1) sacubitrilaat (actieve metaboliet van sacubitril) remt neprilysine, het enzym dat BNP, ANP, bradykinine en andere vasoactieve peptiden afbreekt — concentraties van natriuretische peptiden stijgen, resulterend in vasodilatatie, natriurese en verdere RAAS-remming; (2) valsartan blokkeert de AT1-receptor, vergelijkbaar met andere ARB's. De combinatie geeft een synergetisch effect op neurohormonale remming.

## PARADIGM-HF (2014)

Pivotale RCT (n=8.442): sacubitril/valsartan vs. enalapril bij EF ≤40%, NYHA II–IV, NT-proBNP verhoogd. Primair eindpunt (CV-sterfte + eerste hartfalenopname): 20% relatieve reductie (HR 0,80; p<0,0001). Totale mortaliteit: 16% reductie. Studie vroegtijdig gestopt wegens overweldigend voordeel. NNT voor 1 leven gespaard: ~36 over 2,5 jaar.

## Indicaties (ESC 2021)

- Klasse I: vervang ACE-remmer door ARNI bij HFrEF (EF ≤40%) met aanhoudende symptomen ondanks optimale ACE-remmer + bètablokker + MRA.
- Overweeg ARNI als starttherapie bij de-novo HFrEF (ESC 2021, klasse IIb; PIONEER-HF bevestigde veiligheid bij acuut hartfalen).

## Dosering en praktische aspecten

Beschikbaar als 24/26, 49/51 en 97/103 mg tabletten (sacubitril/valsartan). Start 49/51 mg 2dd (of 24/26 bij lage bloeddruk/nierfunctie), titreer iedere 2–4 weken naar doeldosis 97/103 mg 2dd. Washout van minimaal 36 uur na laatste ACE-remmer-dosis alvorens te starten (angio-oedeem risico). Geen washout nodig bij switch van ARB naar ARNI.

## Bijwerkingen en monitoring

- Hypotensie: meest frequent; verlaag diuretica/antihypertensiva indien mogelijk.
- Hyperkaliëmie: monitor K+ en eGFR — stop bij eGFR <30 mL/min/1,73m².
- Angio-oedeem: zeldzaam maar ernstig; hogere kans bij eerder angio-oedeem op ACE-remmer.
- Let op: NT-proBNP daalt, BNP stijgt (neprilysineremming); gebruik NT-proBNP als biomarker.

## Nieuwste evidence op hartvaat.nl

- 2026-09-14 [PARADIGM-HF inclusiecriteria in routine HFrEF-zorg: 41% voldoet aan trial-eisen](https://hartvaat.nl/2026/11/15/paradigm-hf-inclusiecriteria-in-routine-hfref-zorg-41-voldoet-aan-trial-eisen/)
- 2026-08-30 [Frailheid en laag BMI bepalen SGLT2-remmerstopt bij ouderen ≥75 jaar](https://hartvaat.nl/2026/08/21/frailheid-en-laag-bmi-bepalen-sglt2-remmerstopt-bij-ouderen-75-jaar/)
- 2026-08-15 [SGLT2-remmers bij zeer oude hartfalenpatiënten: nierfunctie en palliatieve zorg bepalen voorschrijfpatroon](https://hartvaat.nl/2026/10/01/sglt2-remmers-bij-zeer-oude-hartfalenpatienten-nierfunctie-en-palliatieve-zorg-b/)
- 2026-07-31 [LVAD-patiënten op de intensive care: richtlijnen voor monitoring en acute zorg](https://hartvaat.nl/2026/09/01/lvad-patienten-op-de-intensive-care-richtlijnen-voor-monitoring-en-acute-zorg/)
- 2026-05-30 [Adipokineprofiel bij acuut hartfalen voorspelt natriuretische respons en mortaliteit](https://hartvaat.nl/2026/05/26/adipokineprofiel-bij-acuut-hartfalen-voorspelt-natriuretische-respons-en-mortali/)
- 2026-03-17 [ANSWER-HF: sacubitril/valsartan versus enalapril bij Chagas-HF — primaire resultaten](https://hartvaat.nl/2026/03/17/answer-hf-sacubitril-valsartan-versus-enalapril-bij-chagas-hf-primaire-resultate/)
- 2026-02-01 [Praktische overwegingen bij vericiguat voor oudere patiënten met hartfalen](https://hartvaat.nl/2026/02/01/praktische-overwegingen-bij-vericiguat-voor-oudere-patienten-met-hartfalen/)
- 2025-03-11 [SUMMIT: tirzepatide en klinisch traject bij HFpEF met obesitas — langetermijn](https://hartvaat.nl/2025/03/11/summit-tirzepatide-en-klinisch-traject-bij-hfpef-met-obesitas-langetermijn/)
- 2024-10-29 [Asymptomatische versus symptomatische hypotensie bij sacubitril/valsartan en HFrEF](https://hartvaat.nl/2024/10/29/asymptomatische-versus-symptomatische-hypotensie-bij-sacubitril-valsartan-en-hfr/)
- 2024-09-14 [Semaglutide en diureticagebruik bij HFpEF met obesitas: STEP-HFpEF analyse](https://hartvaat.nl/2024/09/14/semaglutide-en-diureticagebruik-bij-hfpef-met-obesitas-step-hfpef-analyse/)
- 2024-07-23 [Sacubitril/valsartan en cognitieve functie bij HFpEF](https://hartvaat.nl/2024/07/23/sacubitril-valsartan-en-cognitieve-functie-bij-hfpef/)
- 2024-05-07 [Sacubitril/valsartan en hypotensie bij HFpEF/HFmrEF](https://hartvaat.nl/2024/05/07/sacubitril-valsartan-en-hypotensie-bij-hfpef-hfmref/)
- 2024-04-01 [Bètablokkerstaken verbetert inspanningscapaciteit bij HFpEF](https://hartvaat.nl/2024/04/01/betablokkerstaken-verbetert-inspanningscapaciteit-bij-hfpef/)
- 2024-03-05 [PARADISE-MI: sacubitril/valsartan bij STEMI versus NSTEMI](https://hartvaat.nl/2024/03/05/paradise-mi-sacubitril-valsartan-bij-stemi-versus-nstemi/)
- 2023-08-14 [Sacubitril/valsartan bij HFmrEF/HFpEF: gepoolde analyse van drie trials](https://hartvaat.nl/2023/08/14/sacubitril-valsartan-bij-hfmref-hfpef-gepoolde-analyse-van-drie-trials/)
- 2023-06-25 [Cystatine C voor GFR-schatting bij hartfalen: PARADIGM-HF analyse](https://hartvaat.nl/2023/06/25/cystatine-c-voor-gfr-schatting-bij-hartfalen-paradigm-hf-analyse/)
- 2023-06-01 [Diabetesduur beïnvloedt LV-massaregressie met empagliflozine](https://hartvaat.nl/2023/06/01/diabetesduur-beinvloedt-lv-massaregressie-met-empagliflozine/)
- 2023-04-01 [PARABLE: sacubitril/valsartan vermindert linkeratriumvolume bij pre-HFpEF](https://hartvaat.nl/2023/04/01/parable-sacubitril-valsartan-vermindert-linkeratriumvolume-bij-pre-hfpef/)
- 2023-04-01 [Dapagliflozine verlaagt urinezuur en vermindert jichtaanvallen bij hartfalen](https://hartvaat.nl/2023/04/01/dapagliflozine-verlaagt-urinezuur-en-vermindert-jichtaanvallen-bij-hartfalen/)
- 2023-02-01 [NYHA-klasse versus objectieve metingen bij mild hartfalen: PARADIGM-HF analyse](https://hartvaat.nl/2023/02/01/nyha-klasse-versus-objectieve-metingen-bij-mild-hartfalen-paradigm-hf-analyse/)
- 2022-12-06 [PARADISE-MI: sacubitril/valsartan vermindert coronaire events niet na MI](https://hartvaat.nl/2022/12/06/paradise-mi-sacubitril-valsartan-vermindert-coronaire-events-niet-na-mi/)
- 2022-11-15 [COAPT: MitraClip vermindert hospitalisaties bij secundaire MR en hartfalen](https://hartvaat.nl/2022/11/15/coapt-mitraclip-vermindert-hospitalisaties-bij-secundaire-mr-en-hartfalen/)
- 2022-10-04 [PARADISE-MI: sacubitril/valsartan versus ramipril na acuut MI — echocardiografie](https://hartvaat.nl/2022/10/04/paradise-mi-sacubitril-valsartan-versus-ramipril-na-acuut-mi-echocardiografie/)
- 2022-09-20 [Sacubitril/valsartan en frailteit bij HFpEF: PARAGON-HF analyse](https://hartvaat.nl/2022/09/20/sacubitril-valsartan-en-frailteit-bij-hfpef-paragon-hf-analyse/)
- 2022-07-14 [GUIDE-HF en de impact van COVID-19 op hartfalenuitkomsten](https://hartvaat.nl/2022/07/14/guide-hf-en-de-impact-van-covid-19-op-hartfalenuitkomsten/)
- 2022-07-01 [Pulsatiele hemodynamiek voorspelt bloeddrukrespons op renale denervatie](https://hartvaat.nl/2022/07/01/pulsatiele-hemodynamiek-voorspelt-bloeddrukrespons-op-renale-denervatie/)
- 2021-02-11 [Neprilysineremming en empagliflozine bij chronisch HFrEF: EMPEROR-Reduced interactie](https://hartvaat.nl/2021/02/11/neprilysineremming-en-empagliflozine-bij-chronisch-hfref-emperor-reduced-interac/)
- 2020-09-29 [ARNI en renale uitkomsten bij HFpEF: PARAGON-HF](https://hartvaat.nl/2020/09/29/arni-en-renale-uitkomsten-bij-hfpef-paragon-hf/)
- 2020-09-01 [ARNI naar HF-voorgeschiedenis en RAAS-antagonistgebruik](https://hartvaat.nl/2020/09/01/arni-naar-hf-voorgeschiedenis-en-raas-antagonistgebruik/)
- 2020-02-01 [ARNI-initiatie na acuut gedecompenseerd HF: PIONEER-HF open-label extensie](https://hartvaat.nl/2020/02/01/arni-initiatie-na-acuut-gedecompenseerd-hf-pioneer-hf-open-label-extensie/)

## Bronnen

- PARADIGM-HF — NEJM 2014 https://doi.org/10.1056/NEJMoa1409077
- ESC 2021 Guidelines for Heart Failure https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab368
- Farmacotherapeutisch Kompas — Sacubitril/valsartan https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/preparaatteksten/s/sacubitril_plus_valsartan

---
Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.