# Bètablokkers bij HFrEF: carvedilol, bisoprolol, metoprolol *Hartfalen · Geneesmiddel · https://hartvaat.nl/kennis/hartfalen/betablokkers-bij-hartfalen/* Bètablokkers zijn samen met ACE-remmers/ARNI de langst bewezen klasse bij HFrEF. Drie middelen — carvedilol, bisoprolol en metoprolol-CR — hebben in afzonderlijke grote RCT's mortaliteitsreductie aangetoond van 34–65%. Ze remmen de cardiotoxische effecten van chronische sympatische overactivatie bij hartfalen. ## Kernbegrippen - **Carvedilol**: Niet-selectieve bètablokker + alfa1-blokkade; bewezen in US Carvedilol HF Study (65% mortaliteitsreductie) en COPERNICUS. - **Bisoprolol**: Selectieve bèta1-blokker; bewezen in CIBIS-II (34% mortaliteitsreductie bij NYHA III–IV). - **Metoprolol-CR/XL**: Selectieve bèta1-blokker, gereguleerde afgifte; bewezen in MERIT-HF (34% mortaliteitsreductie). - **CIBIS-II (1999)**: RCT bisoprolol vs. placebo bij NYHA III–IV HFrEF: vroegtijdig gestopt wegens significante mortaliteitsreductie (34%). - **Start bij decompensatie**: Bètablokkers niet starten bij acuut gedecompenseerd hartfalen; bij opname reeds gebruikende patiënten: continueer zo mogelijk, doseer niet op. ## Rationale en werkingsmechanisme Chronische sympatische activatie bij hartfalen leidt tot cardiomyocyttoxiciteit, bèta-receptordownregulatie, aritmieën en progressieve LV-disfunctie. Bètablokkers doorbreken deze vicieuze cirkel door remming van catecholamine-gemedieerde schade, verlaging van hartfrequentie (verbeterd diastolisch vullingsinterval), en antiaritmisch effect. ## Klinische evidence — drie bewezen middelen - Carvedilol: US Carvedilol HF Study (1996) — 65% relatieve mortaliteitsreductie. COPERNICUS (2001): ernstig HFrEF (EF <25%) — 35% mortaliteitsreductie. COMET (2003): carvedilol superieur aan kortwerkend metoprolol tartaraat. - Bisoprolol: CIBIS-II (1999) — 34% mortaliteitsreductie bij NYHA III–IV; vroegtijdig gestopt wegens overtuigend effect. - Metoprolol-CR/XL: MERIT-HF (1999) — 34% mortaliteitsreductie bij NYHA II–IV; ook vroegtijdig gestopt. Niet alle bètablokkers zijn gelijkwaardig — alleen deze drie zijn klasse I-aanbevolen (ESC 2021). Atenolol, metoprolol tartaraat en nebivolol zijn NIET equivalent bewezen bij HFrEF. ## Dosering en titratie - Bisoprolol: start 1,25 mg 1dd → doel 10 mg 1dd. - Carvedilol: start 3,125 mg 2dd → doel 25–50 mg 2dd. - Metoprolol-CR: start 12,5–25 mg 1dd → doel 200 mg 1dd. Verdubbel dosis iedere 2 weken op geleide van bloeddruk, hartfrequentie en symptomen. Start laag, ga langzaam — te snelle ophoging bij gedecompenseerd hartfalen kan verslechtering geven. ## Wanneer starten en wanneer stoppen Start bètablokker bij stabiel euvolemisch hartfalen — niet bij acuut gedecompenseerd hartfalen of bij symptomatische hypotensie. Bij opname: continueer bestaande bètablokker indien hemodynamisch stabiel; verlaag dosis bij lage bloeddruk of bradycardie; stop alleen bij cardiogene shock. Na opname: herstart zodra patiënt klinisch stabiel is. ## Nieuwste evidence op hartvaat.nl - 2026-09-25 [Orale semaglutide verlaagt cardiovasculaire uitkomsten bij diabetes en ASCVD — real-world studie](https://hartvaat.nl/2026/09/17/orale-semaglutide-verlaagt-cardiovasculaire-uitkomsten-bij-diabetes-en-ascvd-rea/) - 2026-09-11 [GLP-1-agonisten verlagen apneu-ernst bij obesitas — SURMOUNT-OSA](https://hartvaat.nl/2026/09/03/glp-1-agonisten-verlagen-apneu-ernst-bij-obesitas-surmount-osa/) - 2026-09-05 [SGLT2-remmers verlagen sterfte en leverdecompensatie bij cirrose — real-world cohortstudie](https://hartvaat.nl/2026/10/01/sglt2-remmers-verlagen-sterfte-en-leverdecompensatie-bij-cirrose-real-world-coho/) - 2026-08-01 [Cardioselectieve bètablokkers veilig en nuttig bij COPD — systematische review](https://hartvaat.nl/2026/05/01/cardioselectieve-betablokkers-veilig-en-nuttig-bij-copd-systematische-review/) - 2026-06-26 [Vericiguat en sGC-stimulatoren bij hartfalen: werkingsmechanisme en plaats na VICTORIA/VICTOR](https://hartvaat.nl/2026/05/05/vericiguat-en-sgc-stimulatoren-bij-hartfalen-werkingsmechanisme-en-plaats-na-vic/) - 2026-06-15 [SGLT2-remmers bij oudere patiënten opgenomen voor HFrEF: -24% sterfte en -16% heropname bij start vóór ontslag](https://hartvaat.nl/2026/05/19/sglt2-remmers-bij-oudere-patienten-opgenomen-voor-hfref-24-sterfte-en-16-heropna/) - 2026-05-11 [PARADISE: gelijktijdig acuut hartfalen plus luchtweginfectie verhoogt sterfte tijdens opname, niet daarna](https://hartvaat.nl/2026/05/10/paradise-gelijktijdig-acuut-hartfalen-plus-luchtweginfectie-verhoogt-sterfte-tij/) - 2026-02-11 [VICTOR: vericiguat en mortaliteit bij HFrEF — definitieve analyse](https://hartvaat.nl/2026/02/11/victor-vericiguat-en-mortaliteit-bij-hfref-definitieve-analyse/) - 2026-02-03 [Mortaliteit en hospitalisaties bij HFpEF versus HFrEF: vergelijkende analyse](https://hartvaat.nl/2026/02/03/mortaliteit-en-hospitalisaties-bij-hfpef-versus-hfref-vergelijkende-analyse/) - 2026-02-03 [Vroeg starten met MRA na acuut hartfalen of myocardinfarct: meta-analyse](https://hartvaat.nl/2026/02/03/vroeg-starten-met-mra-na-acuut-hartfalen-of-myocardinfarct-meta-analyse/) - 2026-02-01 [Bètablokkers na myocardinfarct bij behouden ejectiefractie: meta-analyse](https://hartvaat.nl/2026/02/01/betablokkers-na-myocardinfarct-bij-behouden-ejectiefractie-meta-analyse/) - 2025-07-14 [Hartfrequentieverlagende middelen en uitkomsten bij hypertensie/CVD: meta-analyse](https://hartvaat.nl/2025/07/14/hartfrequentieverlagende-middelen-en-uitkomsten-bij-hypertensie-cvd-meta-analyse/) - 2025-01-21 [FINEARTS-HF: finerenon bij recent verslechterend hartfalen](https://hartvaat.nl/2025/01/21/finearts-hf-finerenon-bij-recent-verslechterend-hartfalen/) - 2024-06-25 [RAAS-blokkade bij hartfalen: voordeel onafhankelijk van etniciteit — JAMA meta-analyse](https://hartvaat.nl/2024/06/25/raas-blokkade-bij-hartfalen-voordeel-onafhankelijk-van-etniciteit-jama-meta-anal/) - 2024-06-01 [S2I2N0-3 score voorspelt mortaliteit bij HFrEF: GUIDE-IT subanalyse](https://hartvaat.nl/2024/06/01/s2i2n0-3-score-voorspelt-mortaliteit-bij-hfref-guide-it-subanalyse/) - 2024-03-26 [GRADE: CV-uitkomsten van glucoseverlagende middelen bij type 2 diabetes](https://hartvaat.nl/2024/03/26/grade-cv-uitkomsten-van-glucoseverlagende-middelen-bij-type-2-diabetes/) - 2024-02-13 [Implanteerbare hemodynamische monitoren verbeteren overleving bij HFrEF](https://hartvaat.nl/2024/02/13/implanteerbare-hemodynamische-monitoren-verbeteren-overleving-bij-hfref/) - 2023-12-21 [IV ferricarboxymaltose bij hartfalen met ijzerdeficiëntie: IPD meta-analyse](https://hartvaat.nl/2023/12/21/iv-ferricarboxymaltose-bij-hartfalen-met-ijzerdeficientie-ipd-meta-analyse/) - 2023-06-01 [COAPT vijfjaarsresultaten: MitraClip duurzaam effectief bij secundaire MR](https://hartvaat.nl/2023/06/01/coapt-vijfjaarsresultaten-mitraclip-duurzaam-effectief-bij-secundaire-mr/) - 2023-06-01 [Bètablokkers bij systolisch hartfalen en pacemakerritme: mortaliteitseffect](https://hartvaat.nl/2023/06/01/betablokkers-bij-systolisch-hartfalen-en-pacemakerritme-mortaliteitseffect/) - 2023-02-16 [Catheterablatie verbetert CV-uitkomsten bij AF en hartfalen: meta-analyse van RCT's](https://hartvaat.nl/2023/02/16/catheterablatie-verbetert-cv-uitkomsten-bij-af-en-hartfalen-meta-analyse-van-rct/) - 2022-12-01 [Langetermijnmortaliteit bij HFmrEF: systematische review en meta-analyse](https://hartvaat.nl/2022/12/01/langetermijnmortaliteit-bij-hfmref-systematische-review-en-meta-analyse/) - 2022-11-01 [DIAMOND: patiromer maakt RAAS-remmer-optitratie bij HFrEF met hyperkaliëmie mogelijk](https://hartvaat.nl/2022/11/01/diamond-patiromer-maakt-raas-remmer-optitratie-bij-hfref-met-hyperkaliemie-mogel/) - 2022-10-18 [Dosisrespons van sacubitril/valsartan bij HFrEF](https://hartvaat.nl/2022/10/18/dosisrespons-van-sacubitril-valsartan-bij-hfref/) - 2022-09-22 [GRADE: vergelijking glucoseverlagende middelen op microvasculaire en CV-uitkomsten](https://hartvaat.nl/2022/09/22/grade-vergelijking-glucoseverlagende-middelen-op-microvasculaire-en-cv-uitkomste/) - 2022-08-09 [Initiële eGFR-dip na start dapagliflozine bij HFrEF: DAPA-HF analyse](https://hartvaat.nl/2022/08/09/initiele-egfr-dip-na-start-dapagliflozine-bij-hfref-dapa-hf-analyse/) - 2022-04-01 [Glucoseverlagende middelen bij niet-diabetisch HF: Bayesiaanse netwerkmeta-analyse](https://hartvaat.nl/2022/04/01/glucoseverlagende-middelen-bij-niet-diabetisch-hf-bayesiaanse-netwerkmeta-analys/) - 2018-12-01 [Ularitide en andere vasoactieve stoffen bij acuut HF: systematische review](https://hartvaat.nl/2018/12/01/ularitide-en-andere-vasoactieve-stoffen-bij-acuut-hf-systematische-review/) - 2018-09-13 [Tafamidis bij transthyretine amyloïd cardiomyopathie: NEJM ATTR-ACT](https://hartvaat.nl/2018/09/13/tafamidis-bij-transthyretine-amyloid-cardiomyopathie-nejm-attr-act/) - 2018-03-06 [Proteomics voor vroege detectie van geneesmiddelveiligheid: lessen van HF-trials](https://hartvaat.nl/2018/03/06/proteomics-voor-vroege-detectie-van-geneesmiddelveiligheid-lessen-van-hf-trials/) ## Bronnen - CIBIS-II — Lancet 1999 https://doi.org/10.1016/S0140-6736(98)11181-9 - MERIT-HF — Lancet 1999 https://doi.org/10.1016/S0140-6736(99)04440-2 - ESC 2021 Guidelines for Heart Failure https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab368 - Farmacotherapeutisch Kompas — Bètablokkers https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/preparaatteksten/b/bisoprolol --- Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.