{"id":"cardiogene-shock","type":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/kennis/hartfalen/cardiogene-shock/","title":"Cardiogene shock","kind":"Aandoening","group":"hartfalen","group_label":"Hartfalen","category":"hartfalen","meta_description":"Cardiogene shock is een levensbedreigende toestand met een mortaliteit van 40-50%. Leer de diagnostische criteria, hemodynamische monitoring en behandelstrategie inclusief MCS.","intro":"Cardiogene shock is de meest ernstige vorm van acuut hartfalen, gekenmerkt door kritische hypoperfusie van vitale organen ondanks adequate vulling. De mortaliteit bedraagt 40–50% ondanks moderne behandeling. Vroege herkenning, snelle revascularisatie bij ACS en tijdige inzet van mechanische circulatoire ondersteuning (MCS) zijn essentieel.","key_terms":[{"term":"Cardiogene shock","definition":"Hemodynamische toestand met cardiac index <2,2 L/min/m², PCWP >18 mmHg en systolische bloeddruk <90 mmHg ondanks adequate vulling."},{"term":"SCAI-classificatie","definition":"Vijfstadia classificatie van cardiogene shock (A–E): A=at risk, B=beginning, C=classic, D=deteriorating, E=extremis. Stuurt behandelintensiteit."},{"term":"Intraaortale ballonpomp (IABP)","definition":"Mechanisch ondersteunend systeem dat diastolisch de aorta opblaast; verbetert coronaire perfusie maar toont in IABP-SHOCK II geen mortaliteitsvoordeel."},{"term":"Impella","definition":"Percutane microaxiaalpomp die bloed uit LV naar aorta pompt; biedt hogere cardiac output-ondersteuning dan IABP."},{"term":"ECMO (VA-ECMO)","definition":"Extracorporele membraanoxygenatie: bypast hart en longen bij meest ernstige shock; overbruggingsstrategie naar herstel of transplantatie."}],"heading":"Cardiogene shock: diagnose, classificatie en behandeling","body_markdown":"## Definitie en oorzaken\n\nCardiogene shock is gedefinieerd als persisterende hypotensie (systolisch <90 mmHg >30 min) met tekenen van orgaanhypoperfusie (oligurie, altered consciousness, koude extremiteiten, verhoogd lactaat) ten gevolge van primaire cardiale disfunctie. Meest voorkomende oorzaak: acuut myocardinfarct met extensief LV-verlies (>40% LV-massa). Andere oorzaken: acute mitralisregurgitatie, septumruptuur, rechterventrikel-infarct, myocarditis, eindstadium chronisch hartfalen.\n\n## Diagnostiek\n\nNaast klinische criteria: arteriële lijn voor continue bloeddrukmonitoring, centrale veneuze katheter, echocardiografie (LV-functie, kleplijden, pericard), bloedgasanalyse (lactaat, gemengd veneuze saturatie). Pulmonalisarteriekatheter overweeg bij diagnostische twijfel of therapieresistentie.\n\n## SCAI-classificatie\n\nDe SCAI-classificatie (2019, herzien 2022) biedt gestandaardiseerde communicatie en stuurt behandelintensiteit. Stadium C (classic shock) vereist doorgaans vasopressoren en/of MCS. Stadium D en E vragen intensieve interventie inclusief MCS-escalatie of ECMO.\n\n## Farmacologische behandeling\n\nNorepinefrine is het voorkeursmiddel bij vasoplegie (SOAP II-studie); dopamine gaf meer ritmestoornissen. Dobutamine bij dominante low output. Combinatie bij gemengd profiel. Beperk vasopressorenduur gezien orgaantoxiciteit.\n\n## Mechanische circulatoire ondersteuning\n\nIABP toonde geen mortaliteitsvoordeel in IABP-SHOCK II (2012) maar wordt nog gebruikt als overbrugging. Impella biedt hemodynamische voordelen maar nog geen bewezen mortaliteitsreductie in RCT's (IMPRESS, DanShock). VA-ECMO bij meest ernstige shock (stadium E); hoge complicatiekans (bloeding, infectie, limb-ischemie). Vroege verwijzing naar hartfalencentrum met MCS-ervaring is essentieel.\n\n## Revascularisatie\n\nBij ACS-gerelateerde shock: directe PCI van de culprit-laesie (SHOCK-trial). Routinematige complete revascularisatie in de acutefase werd ontraden in CULPRIT-SHOCK (2017): verhoogde nierfalen en mortaliteit.","related":["https://hartvaat.nl/kennis/hartfalen/acuut-hartfalen/","https://hartvaat.nl/kennis/hartfalen/rechtsventrikelfalen/","https://hartvaat.nl/kennis/hartfalen/lvad-ventrikelondersteunende-systemen/","https://hartvaat.nl/kennis/hartfalen/esc-richtlijn-hartfalen-2021/"],"sources":[{"label":"ESC 2021 Guidelines for Heart Failure","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab368"},{"label":"2021 ESC Guidelines on Acute Coronary Syndromes","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab395"},{"label":"IABP-SHOCK II — NEJM 2012","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa1208410"}],"articles":[{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/26/cardiogene-shock-bij-myocardinfarct-resultaten-van-het-shock-pol-register/","title":"Cardiogene shock bij myocardinfarct: resultaten van het Shock-POL-register","published":"2026-03-02"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/12/01/istaroxime-bij-hf-gerelateerde-cardiogene-shock-hemodynamische-effecten/","title":"Istaroxime bij HF-gerelateerde cardiogene shock: hemodynamische effecten","published":"2025-12-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/04/29/vroege-iabp-bij-hartfalen-gerelateerde-cardiogene-shock-gerandomiseerde-trial/","title":"Vroege IABP bij hartfalen-gerelateerde cardiogene shock: gerandomiseerde trial","published":"2025-04-29"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/02/13/implanteerbare-hemodynamische-monitoren-verbeteren-overleving-bij-hfref/","title":"Implanteerbare hemodynamische monitoren verbeteren overleving bij HFrEF","published":"2024-02-13"}],"as_of":"2026-03-12","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}