# Diagnose van hartfalen: praktisch stappenplan

*Hartfalen · Diagnostiek · https://hartvaat.nl/kennis/hartfalen/diagnose-hartfalen-stappenplan/*

Het diagnostisch proces bij vermoeden van hartfalen volgt een gestructureerde aanpak die begint bij klinische evaluatie en eindigt bij functioneel en morfologisch onderzoek. De ESC-richtlijn 2021 beschrijft een algoritmische aanpak waarbij NT-proBNP/BNP als eerste filter dient en echocardiografie de diagnose bevestigt.

## Kernbegrippen

- **Diagnostisch algoritme ESC 2021**: Stapsgewijze aanpak: klinische evaluatie → ECG + NT-proBNP → echocardiografie → aanvullend onderzoek. NT-proBNP <125 pg/mL sluit stabiel hartfalen vrijwel uit.
- **NT-proBNP drempelwaarden**: Stabiele situatie: <125 pg/mL hartfalen onwaarschijnlijk. Acuut: <300 pg/mL hartfalen onwaarschijnlijk. Leeftijdsaangepaste afkapwaarden voor bevestiging: <50 jaar >450 pg/mL, 50–75 jaar >900 pg/mL, >75 jaar >1800 pg/mL.
- **Echocardiografie**: Hoeksteen van hartfalendiagnostiek; geeft informatie over EF (HFrEF/HFmrEF/HFpEF), structurele afwijkingen, kleplijden en diastolische functie.
- **LBBB**: Linker bundeltakblok op ECG; bij nieuwe LBBB altijd hartfalen of ischemie overwegen; relevant voor CRT-indicatie.
- **Cardiale MRI**: Goudstandaard voor volumetrie en myocardiale karakterisering; geïndiceerd bij inadequate echovensters of verdenking op cardiomyopathie.

## Stap 1: klinische evaluatie

Begin met een gericht interview naar typische symptomen: dyspneu (bij inspanning, in rust, orthopneu, PND), vermoeidheid, enkelvocht, nachtelijke diurese. Inventariseer risicofactoren: hypertensie, coronairlijden, diabetes, familiaire CMP, alcohol, cardiotoxische medicatie. Lichamelijk onderzoek: verhoogde JVD, S3-galop, basale crepitaties, perifeer oedeem, hepatomegalie.

## Stap 2: ECG en NT-proBNP/BNP

Een normaal ECG maakt hartfalen onwaarschijnlijk (negatieve voorspellende waarde >95%). NT-proBNP <125 pg/mL in stabiele situatie of <300 pg/mL acuut: hartfalen vrijwel uitgesloten (NPV 97–99%). Bij verhoogd NT-proBNP: verder diagnostisch onderzoek vereist.

## Stap 3: echocardiografie

Echocardiografie is de meest informatieverrijkende stap: bepaalt EF (subclassificatie hartfalen), structurele afwijkingen, kleplijden, diastolische functie en pulmonale druk. Combineer met Doppler en weefseldoppler. Bij slechte echo-windows: cardiale MRI.

## Stap 4: aanvullend onderzoek op indicatie

- Coronairangiografie / CT-coronairen: bij verdenking op ischemische etiologie.
- Cardiale MRI: voor myocardiale karakterisering (fibrose, inflammatie, infiltratie).
- Rechtshartkatheterisatie: bij diagnostische onzekerheid over pulmonale hypertensie of hemodynamische status.
- Genetisch onderzoek: bij familiale CMP of specifiek fenotype (LMNA, TTN, HCM).
- Endomyocardbiopsie: bij verdenking op myocarditis of infiltratieve ziekte.

## Huisarts vs. specialist

De NHG-Standaard Hartfalen 2021 beschrijft de rol van de huisarts: NT-proBNP meten bij vermoeden, verwijzen bij verhoogde waarde. Echocardiografie vindt in de tweede lijn plaats. Terugverwijzing naar huisarts na diagnose en therapie-optimalisatie voor chronische follow-up.

## Nieuwste evidence op hartvaat.nl

- 2026-09-18 [Deep-learningmodel detecteert hypertrofische cardiomyopathie met point-of-care echocardiografie](https://hartvaat.nl/2026/10/01/deep-learningmodel-detecteert-hypertrofische-cardiomyopathie-met-point-of-care-e/)
- 2026-09-15 [Multimodaal hemodynamisch monitoren richt therapie bij acuut hartfalen en cardiogene shock](https://hartvaat.nl/2026/10/01/multimodaal-hemodynamisch-monitoren-richt-therapie-bij-acuut-hartfalen-en-cardio/)
- 2026-09-10 [Drie urine-biomarkers verbeteren CKD-voorspelling naast KFRE — EMPA-KIDNEY](https://hartvaat.nl/2026/09/03/drie-urine-biomarkers-verbeteren-ckd-voorspelling-naast-kfre-empa-kidney/)
- 2026-08-19 [Perioperatieve opioiden bij hartfalen: lokale cardiale routes en klinische risico’s](https://hartvaat.nl/2026/09/01/perioperatieve-opioiden-bij-hartfalen-lokale-cardiale-routes-en-klinische-risico/)
- 2026-08-08 [Parodontitis kan via systemische ontsteking bijdragen aan hartfalen — narratieve review](https://hartvaat.nl/2026/10/01/parodontitis-kan-via-systemische-ontsteking-bijdragen-aan-hartfalen-narratieve-r/)
- 2026-08-01 [SPECT en cMRI bij ATTR-cardiomyopathie: beeldvorming toont beperkte segmentale nauwkeurigheid](https://hartvaat.nl/2026/05/01/spect-en-cmri-bij-attr-cardiomyopathie-beeldvorming-toont-beperkte-segmentale-na/)
- 2026-07-31 [LVAD-patiënten op de intensive care: richtlijnen voor monitoring en acute zorg](https://hartvaat.nl/2026/09/01/lvad-patienten-op-de-intensive-care-richtlijnen-voor-monitoring-en-acute-zorg/)
- 2026-07-31 [LVAD-beheer in de ICU — praktische richtlijnen voor intensivisten](https://hartvaat.nl/2026/09/01/lvad-beheer-in-de-icu-praktische-richtlijnen-voor-intensivisten/)
- 2026-07-01 [Congestie bij chronisch hartfalen: echografie vult klinisch onderzoek aan en voorspelt slechte prognose](https://hartvaat.nl/2026/05/04/congestie-bij-chronisch-hartfalen-echografie-vult-klinisch-onderzoek-aan-en-voor/)
- 2026-05-28 [Multimodaal AI-model verhoogt accuratesse van echo-diagnose cardiale amyloïdose](https://hartvaat.nl/2026/05/27/multimodaal-ai-model-verhoogt-accuratesse-van-echo-diagnose-cardiale-amyloidose/)
- 2026-05-12 [EHJ-editorial Cleland: wereldwijde hartfalenprevalentie overschrijdt 600 miljoen — van gokken naar evidence](https://hartvaat.nl/2026/05/11/ehj-editorial-cleland-wereldwijde-hartfalenprevalentie-overschrijdt-600-miljoen-/)
- 2026-05-10 [PRAISE-MR: sacubitril-valsartan verbetert inspanningshemodynamiek bij HFpEF met atriale mitralisinsufficiëntie](https://hartvaat.nl/2026/05/09/praise-mr-sacubitril-valsartan-verbetert-inspanningshemodynamiek-bij-hfpef-met-a/)
- 2026-05-01 [HFA-consensus: gestructureerde aanpak van recent ontstane cardiomyopathie](https://hartvaat.nl/2026/05/05/hfa-consensus-gestructureerde-aanpak-van-recent-ontstane-cardiomyopathie/)
- 2026-04-07 [Stand van zaken: palliatieve zorg bij hartfalen](https://hartvaat.nl/2026/03/02/stand-van-zaken-palliatieve-zorg-bij-hartfalen/)
- 2026-03-02 [Voedingsstatus voorspelt ventriculaire ritmestoornissen bij gevorderd hartfalen](https://hartvaat.nl/2026/02/03/voedingsstatus-voorspelt-ventriculaire-ritmestoornissen-bij-gevorderd-hartfalen/)
- 2026-03-02 [LVAD versus harttransplantatie bij hartfalen: Finse kosten en uitkomsten](https://hartvaat.nl/2026/02/25/lvad-versus-harttransplantatie-bij-hartfalen-finse-kosten-en-uitkomsten/)
- 2026-01-05 [GRSF1 beschermt tegen hartfalen door BCAA-homeostase te handhaven](https://hartvaat.nl/2026/01/05/grsf1-beschermt-tegen-hartfalen-door-bcaa-homeostase-te-handhaven/)
- 2025-04-01 [Cardiale akoestische biomarkers bij hartfalenmonitoring: systematische review](https://hartvaat.nl/2025/04/01/cardiale-akoestische-biomarkers-bij-hartfalenmonitoring-systematische-review/)
- 2024-11-01 [Sacubitril/valsartan vermindert alle hospitalisaties bij hartfalen: post-hoc analyse](https://hartvaat.nl/2024/11/01/sacubitril-valsartan-vermindert-alle-hospitalisaties-bij-hartfalen-post-hoc-anal/)
- 2023-08-01 [Bio-impedantieanalyse bij overgewicht en acuut hartfalen: pilotstudie](https://hartvaat.nl/2023/08/01/bio-impedantieanalyse-bij-overgewicht-en-acuut-hartfalen-pilotstudie/)
- 2023-06-01 [Natriuretisch peptide screening voor LV-disfunctie: diagnostische nauwkeurigheid](https://hartvaat.nl/2023/06/01/natriuretisch-peptide-screening-voor-lv-disfunctie-diagnostische-nauwkeurigheid/)
- 2022-10-01 [BNP/NT-proBNP stratificeert prognose gelijk met en zonder hartfalen: meta-analyse](https://hartvaat.nl/2022/10/01/bnp-nt-probnp-stratificeert-prognose-gelijk-met-en-zonder-hartfalen-meta-analyse/)
- 2022-06-14 [EuroHeart datastandaarden voor hartfalenregistraties](https://hartvaat.nl/2022/06/14/euroheart-datastandaarden-voor-hartfalenregistraties/)
- 2020-03-10 [Routine versus selectieve cardiale MRI bij niet-ischemisch HF: OUTSMART HF](https://hartvaat.nl/2020/03/10/routine-versus-selectieve-cardiale-mri-bij-niet-ischemisch-hf-outsmart-hf/)
- 2016-11-29 [BMI en nauwkeurigheid van NT-proBNP en BNP voor diagnose van acuut hartfalen](https://hartvaat.nl/2016/11/29/bmi-en-nauwkeurigheid-van-nt-probnp-en-bnp-voor-diagnose-van-acuut-hartfalen/)
- 2016-01-01 [Point-of-care echografie voor volumebeoordeling bij hartfalen in een verpleegkundig geleide polikliniek](https://hartvaat.nl/2016/01/01/point-of-care-echografie-voor-volumebeoordeling-bij-hartfalen-in-een-verpleegkun/)

## Bronnen

- ESC 2021 Guidelines for Heart Failure https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab368
- NHG-Standaard Hartfalen https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/hartfalen

---
Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.