# NYHA-classificatie en ACC/AHA-stadia *Hartfalen · Aandoening · https://hartvaat.nl/kennis/hartfalen/hartfalen-stadiumindeling-nyha/* De NYHA-classificatie en de ACC/AHA-stadia zijn de twee meest gebruikte systemen voor het categoriseren van hartfalen. Beide hebben specifieke toepassingen: NYHA beschrijft functionele beperkingen en is dynamisch, terwijl de ACC/AHA-stadia de ziekteprogressie weerspiegelen en statisch zijn — patiënten gaan niet terug in ACC/AHA-stadium. ## Kernbegrippen - **NYHA-klasse**: New York Heart Association functionele classificatie: I (geen beperkingen), II (lichte beperking), III (significante beperking), IV (klachten in rust). Dynamisch en subjectief. - **ACC/AHA-stadia**: Vier stadia (A–D) op basis van ziekteprogressie: A=risicofactoren, B=structureel, C=symptomatisch, D=eindstadium. Eenmaal bereikt stadium niet reversibel. - **Stadium D**: Refractair eindstadium hartfalen met persisterende symptomen ondanks optimale therapie; indicatie voor LVAD, harttransplantatie of palliatief beleid. - **6-minuten-looptest (6MWT)**: Objectieve functionele capaciteitsmeting; afstand <300 m bij hartfalen correleert met slechte prognose; aanvullend op NYHA. - **Kansas City Cardiomyopathy Questionnaire (KCCQ)**: Gevalideerde patiëntgerapporteerde uitkomstmaat voor kwaliteit van leven bij hartfalen; gebruikt als eindpunt in klinische trials. ## NYHA-functionele classificatie De NYHA-classificatie dateert uit 1928 en is gebaseerd op subjectieve inspanningstolerantie: - NYHA I: hartziekte aanwezig, maar geen symptomen bij normale activiteit. - NYHA II: lichte beperking; asymptomatisch in rust, symptomen bij matige inspanning. - NYHA III: aanzienlijke beperking; symptomen bij geringe inspanning, asymptomatisch in rust. - NYHA IV: symptomen in rust of bij minimale activiteit; bedlegerig. De classificatie is dynamisch: een patiënt kan verbeteren van NYHA III naar NYHA II na therapie-optimalisatie. Nadelen: subjectief, afhankelijk van activiteitsniveau en leeftijd van patiënt, slechte inter-rater overeenkomst. ## ACC/AHA-stadia De ACC/AHA (2001, herzien 2022) gebruikt een ziekteprogressiemodel: - Stadium A: risicofactoren voor hartfalen (hypertensie, DM, familiaire CMP) zonder structurele hartziekte of symptomen → focus op preventie. - Stadium B: structurele hartziekte (b.v. na MI, EF-daling, klepziekte) zonder symptomen → secundaire preventie. - Stadium C: symptomatisch hartfalen (huidig of eerder) met structurele hartziekte → volledige evidence-based therapie. - Stadium D: refractair eindstadium → geavanceerde therapie of palliatief beleid. ## Klinisch gebruik en combinatie Beide systemen zijn complementair. In de dagelijkse praktijk: gebruik NYHA om symptoombeloop te volgen en therapie te titreren (NYHA III–IV: overweeg intensivering). Gebruik ACC/AHA voor beleidsbeslissingen op langere termijn (stadium B: start ACE-remmer na MI met EF-daling; stadium D: bespreek LVAD/transplantatie). Klinische trials gebruiken vrijwel altijd NYHA als inclusiecriterium en eindpunt. ## Nieuwste evidence op hartvaat.nl - 2026-09-16 [Hartfalenprevalentie en -progressie bij type-2-diabetes in hoog risicokader — HF-LANDMARK](https://hartvaat.nl/2026/10/01/hartfalenprevalentie-en-progressie-bij-type-2-diabetes-in-hoog-risicokader-hf-la/) - 2026-09-14 [VHF-patiënten hebben vergelijkbare overleving na harttransplantatie — UNOS-cohort](https://hartvaat.nl/2026/11/15/vhf-patienten-hebben-vergelijkbare-overleving-na-harttransplantatie-unos-cohort/) - 2026-08-06 [Machine learning voorspelt diureticumrespons bij acuut hartfalen — DRC-AHF](https://hartvaat.nl/2026/06/26/machine-learning-voorspelt-diureticumrespons-bij-acuut-hartfalen-drc-ahf/) - 2026-06-28 [Thuis-bio-impedantie voor hartfalen: haalbaar en acceptabel, klinische winst (nog) niet aangetoond](https://hartvaat.nl/2026/05/05/thuis-bio-impedantie-voor-hartfalen-haalbaar-en-acceptabel-klinische-winst-nog-n/) - 2026-06-15 [Tirzepatide bij HFpEF + obesitas: niet kosteneffectief en niet betaalbaar tegen huidige prijs in Duitsland](https://hartvaat.nl/2026/05/19/tirzepatide-bij-hfpef-obesitas-niet-kosteneffectief-en-niet-betaalbaar-tegen-hui/) - 2026-06-06 [M-TEER werkt over het volledige LVEF-spectrum; vergroot linkeratrium-volume voorspelt slechtere uitkomst](https://hartvaat.nl/2026/05/22/m-teer-werkt-over-het-volledige-lvef-spectrum-vergroot-linkeratrium-volume-voors/) - 2026-06-03 [EXPLORER-CN week 78: langetermijneffect en veiligheid van mavacamten bij Chinese patiënten met obstructieve HCM](https://hartvaat.nl/2026/05/25/explorer-cn-week-78-langetermijneffect-en-veiligheid-van-mavacamten-bij-chinese-/) - 2025-05-27 [Vutrisiran bij ATTR-CM: impact van hartfalenernst op effectiviteit](https://hartvaat.nl/2025/05/27/vutrisiran-bij-attr-cm-impact-van-hartfalenernst-op-effectiviteit/) - 2025-01-01 [KCCQ-interpretatie bij hartfalen: patiënt-ankering](https://hartvaat.nl/2025/01/01/kccq-interpretatie-bij-hartfalen-patient-ankering/) - 2023-07-01 [DELIVER: dapagliflozine verbetert individuele KCCQ-componenten bij HFpEF](https://hartvaat.nl/2023/07/01/deliver-dapagliflozine-verbetert-individuele-kccq-componenten-bij-hfpef/) - 2023-02-01 [NYHA-klasse versus objectieve metingen bij mild hartfalen: PARADIGM-HF analyse](https://hartvaat.nl/2023/02/01/nyha-klasse-versus-objectieve-metingen-bij-mild-hartfalen-paradigm-hf-analyse/) - 2022-06-01 [Milrinone versus dobutamine bij hartfalen: meta-analyse](https://hartvaat.nl/2022/06/01/milrinone-versus-dobutamine-bij-hartfalen-meta-analyse/) ## Bronnen - ESC 2021 Guidelines for Heart Failure https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab368 - NHG-Standaard Hartfalen https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/hartfalen --- Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.