{"id":"harttransplantatie-indicaties","type":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/kennis/hartfalen/harttransplantatie-indicaties/","title":"Harttransplantatie: indicaties en selectiecriteria","kind":"Praktijk","group":"hartfalen","group_label":"Hartfalen","category":"hartfalen","meta_description":"Harttransplantatie is de definitieve behandeling bij eindstadium hartfalen. Leer de indicaties, contra-indicaties, selectiecriteria en de rol van LVAD als brug.","intro":"Harttransplantatie is de gouden standaard voor eindstadium hartfalen bij geselecteerde patiënten. De vijfjaarsoverleving bedraagt circa 75%, maar het wereldwijde orgaangebrek beperkt de beschikbaarheid tot circa 5.000–6.000 procedures per jaar. Strikte selectie op basis van indicaties, contra-indicaties en comorbiditeiten is essentieel voor optimale uitkomsten.","key_terms":[{"term":"Harttransplantatie","definition":"Orthotope vervanging van het zieke hart door een donorhart; vijfjaarsoverleving ~75%; beperkt door orgaanschaarste."},{"term":"INTERMACS-profiel","definition":"Zevenpuntsschaal voor de ernst van eindstadium hartfalen; INTERMACS 1–2 (cardiogene shock, inotropicaafhankelijk) heeft hoogste urgentie."},{"term":"PVR (pulmonale vasculaire weerstand)","definition":"PVR >5 Wood Units (of transpulmonale gradiënt >15 mmHg) is een relatieve contra-indicatie; donor-RV kan falende hoge weerstand niet overwinnen."},{"term":"Bridge-to-transplant (BTT)","definition":"LVAD-implantatie als overbrugging bij patiënten op wachtlijst die klinisch verslechteren; verbetert hemodynamische status en orgaanfunctie."},{"term":"Calcineurineremmer","definition":"Cyclosporine of tacrolimus: hoeksteen van immuunsuppressie na harttransplantatie; bijwerkingen: nefrotoxiciteit, hypertensie, infectierisico."}],"heading":"Harttransplantatie: indicaties, selectie en contra-indicaties","body_markdown":"## Indicaties\n\nHarttransplantatie is geïndiceerd bij eindstadium hartfalen (ACC/AHA stadium D, INTERMACS 1–4) dat niet adequaat wordt gecontroleerd met maximale medicamenteuze therapie, CRT en/of ICD, waarbij geen andere chirurgische of interventionele opties meer bestaan. Typische kandidaten: terminale HFrEF of HFpEF met NYHA IV, recidiverende hartfalenopnames, inotropicaafhankelijkheid, of LVAD-patiënten met complicaties.\n\n## Selectiecriteria\n\n- Leeftijd: geen strikte bovengrens, maar meeste centra hanteren <70 jaar als relatieve grens.\n- INTERMACS-profiel: 1–4 voor urgentie; profiel 5–7 voor electieve wachtlijst.\n- Hemodynamische criteria: piekVO₂ <12 mL/kg/min (of <50% voorspeld) bij fietstest als objectief criterium.\n- PVR: <5 Wood Units; hogere PVR is relatieve contra-indicatie (risico op donor-RV-falen).\n\n## Contra-indicaties\n\n- Actieve maligniteit of recente maligniteit (<5 jaar, afhankelijk van type).\n- Ernstige irreversibele orgaandisfunctie (nier, lever, long) niet gerelateerd aan het hartfalen.\n- Actieve infectie of sepsis.\n- BMI >35 kg/m² (relatief).\n- Actief roken, alcohol- of drugsgebruik (<6 maanden abstinentie).\n- Non-compliance met eerdere behandeling (risico voor immuunsuppressieregime).\n- Ernstige psychiatrische comorbiditeit zonder adequate behandeling.\n\n## Uitkomsten en follow-up\n\nVijfjaarsoverleving ~75%, 10-jaarsoverleving ~60% (ISHLT-register 2023). Voornaamste oorzaken van vroege sterfte: primair donor-orgaanfalen, infectie, afstoting. Late sterfte: cardiale allograft vasculopathie (chronische afstoting van de coronairen), maligniteit door immuunsuppressie, nierfalen. Follow-up: jaarlijkse coronairangiografie of intravasculaire echografie ter detectie van vasculopathie.","related":["https://hartvaat.nl/kennis/hartfalen/lvad-ventrikelondersteunende-systemen/","https://hartvaat.nl/kennis/hartfalen/palliatief-hartfalen/","https://hartvaat.nl/kennis/hartfalen/hartfalen-stadiumindeling-nyha/","https://hartvaat.nl/kennis/hartfalen/esc-richtlijn-hartfalen-2021/"],"sources":[{"label":"ESC 2021 Guidelines for Heart Failure","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab368"},{"label":"MOMENTUM 3 Final Report — NEJM 2019","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa1900486"},{"label":"ISHLT 2016 Heart Transplantation Guidelines","url":"https://doi.org/10.1016/j.healun.2016.01.073"}],"articles":[{"url":"https://hartvaat.nl/2022/08/01/b-lijnen-geleide-hartfalenbehandeling-verbetert-uitkomsten-na-ontslag/","title":"B-lijnen-geleide hartfalenbehandeling verbetert uitkomsten na ontslag","published":"2022-08-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2019/04/30/ketonlichaam-3-hydroxybutyraat-bij-chronisch-hartfalen-cardiovasculaire-effecten/","title":"Ketonlichaam 3-hydroxybutyraat bij chronisch hartfalen: cardiovasculaire effecten","published":"2019-04-30"}],"as_of":"2026-03-12","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}