# Angiotensine-II-receptorblokkers (ARB) bij hypertensie

*Hypertensie · Geneesmiddel · https://hartvaat.nl/kennis/hypertensie/arb-hypertensie/*

Angiotensine-II-receptorblokkers (ARB, ook sartanen) blokkeren selectief de AT1-receptor voor angiotensine II. Ze hebben vergelijkbare orgaanprotectieve eigenschappen als ACE-remmers maar veroorzaken geen prikkelhoest door de afwezigheid van bradykinine-effect. Ze zijn de voorkeursalternatieve bij ACE-remmer-intolerantie.

## Kernbegrippen

- **AT1-receptor**: Angiotensine-II-receptor type 1; mediëert vasoconstrictie, aldosteronproductie en proliferatieve effecten.
- **Sartanen**: Alternatieve naam voor ARB; omvat losartan, valsartan, irbesartan, candesartan, olmesartan, telmisartan.
- **Dubbele RAAS-blokkade**: Combinatie van ACE-remmer + ARB; ONTARGET-trial toonde geen voordeel en meer bijwerkingen (nierfalen, hyperkaliëmie).
- **Renale eindpunten**: ARB vertraagden progressie naar nierfalen bij type 2 diabetische nefropathie (RENAAL, IDNT trials).
- **Telmisartan**: ARB met langste halfwaardetijd (24 uur) en partiële PPAR-γ-agonisme; onderzocht in ONTARGET/TRANSCEND.

## Werkingsmechanisme

ARB blokkeren selectief en competitief de AT1-receptor. In tegenstelling tot ACE-remmers remmen ze ook angiotensine II gevormd via alternatieve enzymen (chymase), bereiken daarmee completere RAAS-blokkade op receptorniveau. Ze verhogen geen bradykinine, wat prikkelhoest verklaart als primaire reden voor gebruik boven ACE-remmers.

## Indicaties

- Hypertensie, met name als alternatief bij ACE-remmer-intolerantie (hoest, angio-oedeem)
- Hartfalen: valsartan (Val-HeFT), candesartan (CHARM) als alternatief bij ACE-remmer-intolerantie
- Post-MI met LV-disfunctie: valsartan (VALIANT non-inferior aan captopril)
- Diabetische nefropathie type 2: losartan (RENAAL), irbesartan (IDNT) — reductie progressie naar ESRD
- Hypertensie bij linkerventrikelhypertrofie: losartan superieur aan atenolol voor beroerte-reductie (LIFE-studie)

## Middelen en dosering

- Losartan: 50–100 mg 1dd; ook uricosurisch effect (nuttig bij jicht)
- Valsartan: 80–320 mg 1dd; breed ingezet bij hartfalen
- Candesartan: 8–32 mg 1dd; sterke AT1-affiniteit
- Irbesartan: 150–300 mg 1dd; nierdata bij type 2 DM
- Telmisartan: 40–80 mg 1dd; langste werking, PPAR-γ-activiteit
- Olmesartan: 20–40 mg 1dd; krachtige BP-verlaging

## Contra-indicaties en bijwerkingen

- Zwangerschap (absoluut gecontra-indiceerd, teratogeen)
- Bilateraal nierslagaderlijden
- Combinatie met ACE-remmer (ONTARGET: niet aanbevolen)
- Bijwerkingen: hyperkaliëmie, nierafwijkingen (vergelijkbaar met ACE-remmers); geen prikkelhoest

## Nieuwste evidence op hartvaat.nl

- 2019-01-29 [Drie armen vergelijkende renale denervatie: RADIOSOUND-HTN](https://hartvaat.nl/2019/01/29/drie-armen-vergelijkende-renale-denervatie-radiosound-htn/)
- 2018-08-01 [Renale denervatie bij resistente hypertensie met obstructieve slaapapneu: proof-of-concept trial](https://hartvaat.nl/2018/08/01/renale-denervatie-bij-resistente-hypertensie-met-obstructieve-slaapapneu-proof-o/)

## Bronnen

- LIFE-studie — Lancet 2002 https://doi.org/10.1016/S0140-6736(02)08089-3
- ESC 2024 Hypertensie Richtlijn https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae178
- ESC 2021 Hartfalen Richtlijn https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab368
- Farmacotherapeutisch Kompas – Angiotensine II-antagonisten https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/groepen/angiotensine-ii-antagonisten

---
Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.