# Behandeldoelen voor bloeddruk per patiëntgroep

*Hypertensie · Praktijk · https://hartvaat.nl/kennis/hypertensie/behandeldoelen-bloeddruk/*

De optimale bloeddrukstreefwaarde is niet voor iedere patiënt gelijk. ESC 2024 en NHG 2019 specificeren streefwaarden per risicocategorie en comorbiditeit. Voorkomen van zowel hypertensieve eindorgaanschade als te agressieve bloeddrukdaling (J-curve) is het evenwichtsdoel in de klinische praktijk.

## Kernbegrippen

- **J-curve-fenomeen**: Te lage diastolische bloeddruk (<70 mmHg) bij behandeling verhoogt coronair ischemierisico; met name relevant bij coronairlijden.
- **Intensieve bloeddrukbehandeling**: SPRINT-trial (2015): systolische streefwaarde <120 mmHg vs. <140 mmHg; 25% reductie cardiovasculaire events maar meer bijwerkingen.
- **Diastolisch vloereffect**: Diastolische druk <70 mmHg kan coronaire perfusie verminderen; relevant bij coronairlijden.
- **Kwetsbare oudere**: Patiënt met meerdere comorbiditeiten, cognitieve daling of frailty-criteria; behandelstreefwaarden soepeler om bijwerkingen te vermijden.
- **ACCORD-trial**: RCT bij diabetes: intensieve vs. standaard bloeddrukbehandeling; geen voordeel voor primaire eindpunten, meer bijwerkingen.

## Algemene bevolking (ESC 2024)

Voor de meeste patiënten is de streefwaarde 120–129 mmHg systolisch (indien verdragen) met een diastolisch minimum van 70 mmHg. Bij graad 2–3 hypertensie bij diagnose: snellere titulatie gewenst (dubbeltherapie of SPC als startbehandeling).

## Ouderen (65–79 jaar)

Streefwaarde 130–139/70–79 mmHg. SPRINT toonde voordelen van intensieve behandeling ook bij ouderen ≥75 jaar, maar selecteerde fitte patiënten. Bij kwetsbare ouderen (frailty, orthostatische hypotensie, valrisico): soepeler doel (140–149 mmHg systolisch).

## Ouderen ≥80 jaar

HYVET-trial: behandeling tot 149/90 mmHg bij ≥80-jarigen gaf 30% reductie in beroerte. ESC 2024 beveelt 140–149 mmHg aan als systolische streefwaarde; bij kwetsbaarheid kan 150 mmHg acceptabel zijn.

## Diabetes mellitus

Streefwaarde 130/80 mmHg (maar niet lager dan 120/70 mmHg). ACCORD-trial toonde geen voordeel van systolisch Streefwaarde Na ischemische beroerte: streefwaarde 220 mmHg of bij trombolyse kandidaten (target Diastolisch minimum van 70 mmHg is belangrijk (J-curve). CAMELOT en ONTARGET geven geen aanleiding voor streefwaarden <120 mmHg bij stabiel coronairlijden.

## Nieuwste evidence op hartvaat.nl

- 2026-08-17 [Positieve levensoriëntatie en bloeddruk bij ouderen: nauwelijks klinisch relevant verband — TUVA/UTUVA](https://hartvaat.nl/2026/12/01/positieve-levensorientatie-en-bloeddruk-bij-ouderen-nauwelijks-klinisch-relevant/)
- 2026-03-01 [Intensieve bloeddrukbehandeling en cognitieve functie: een gerandomiseerde klinische trial](https://hartvaat.nl/2026/02/26/intensieve-bloeddrukbehandeling-en-cognitieve-functie-een-gerandomiseerde-klinis/)
- 2026-03-01 [Mechanismen van hypertensie tot hart- en hersenvaatziekten: een uitgebreid overzicht](https://hartvaat.nl/2026/12/31/mechanismen-van-hypertensie-tot-hart-en-hersenvaatziekten-een-uitgebreid-overzic/)
- 2026-01-06 [ESPRIT: intensieve bloeddrukcontrole bij fragiele patiënten — post-hoc analyse](https://hartvaat.nl/2026/01/06/esprit-intensieve-bloeddrukcontrole-bij-fragiele-patienten-post-hoc-analyse/)
- 2025-12-09 [ASPREE: cardiale stress en bloeddrukmanagement bij ouderen](https://hartvaat.nl/2025/12/09/aspree-cardiale-stress-en-bloeddrukmanagement-bij-ouderen/)
- 2025-10-28 [STEP 6-jaarsresultaten: intensieve bloeddrukcontrole bij ouderen — langetermijn](https://hartvaat.nl/2025/10/28/step-6-jaarsresultaten-intensieve-bloeddrukcontrole-bij-ouderen-langetermijn/)
- 2025-10-28 [ESPRIT: bescheiden effecten van intensieve bloeddrukverlaging op kwaliteit van leven](https://hartvaat.nl/2025/10/28/esprit-bescheiden-effecten-van-intensieve-bloeddrukverlaging-op-kwaliteit-van-le/)
- 2025-09-06 [Voordeel-nadeel afwegingen van intensieve bloeddrukcontrole](https://hartvaat.nl/2025/09/06/voordeel-nadeel-afwegingen-van-intensieve-bloeddrukcontrole/)
- 2024-09-01 [Multifactorieel intensief bloeddrukmodel bij ouderen en jongeren](https://hartvaat.nl/2024/09/01/multifactorieel-intensief-bloeddrukmodel-bij-ouderen-en-jongeren/)
- 2024-09-01 [Troponine, NT-proBNP en cognitieve uitkomsten in SPRINT](https://hartvaat.nl/2024/09/01/troponine-nt-probnp-en-cognitieve-uitkomsten-in-sprint/)
- 2024-08-01 [Sarcopenie en intensieve bloeddrukbehandeling: SPRINT subanalyse](https://hartvaat.nl/2024/08/01/sarcopenie-en-intensieve-bloeddrukbehandeling-sprint-subanalyse/)
- 2023-09-01 [STEP-substudie: intensieve bloeddrukverlaging verbetert LVH bij ouderen](https://hartvaat.nl/2023/09/01/step-substudie-intensieve-bloeddrukverlaging-verbetert-lvh-bij-ouderen/)
- 2023-08-01 [Combinatietabletten voor intensieve bloeddrukbehandeling: SPRINT analyse](https://hartvaat.nl/2023/08/01/combinatietabletten-voor-intensieve-bloeddrukbehandeling-sprint-analyse/)
- 2023-07-01 [Leeftijdsbias draagt bij aan therapeutische inertie bij bloeddrukmanagement](https://hartvaat.nl/2023/07/01/leeftijdsbias-draagt-bij-aan-therapeutische-inertie-bij-bloeddrukmanagement/)
- 2023-03-01 [Diastolische bloeddruk en cognitie bij intensieve behandeling: SPRINT MIND](https://hartvaat.nl/2023/03/01/diastolische-bloeddruk-en-cognitie-bij-intensieve-behandeling-sprint-mind/)
- 2022-12-22 [Orthostatische bloeddruk en intensieve behandeling: SPRINT-inzichten](https://hartvaat.nl/2022/12/22/orthostatische-bloeddruk-en-intensieve-behandeling-sprint-inzichten/)
- 2021-09-30 [Intensieve bloeddrukcontrole bij oudere patiënten met hypertensie: NEJM STEP](https://hartvaat.nl/2021/09/30/intensieve-bloeddrukcontrole-bij-oudere-patienten-met-hypertensie-nejm-step/)
- 2021-04-27 [Patiëntselectie voor intensieve bloeddrukbehandeling naar voordeel en bijwerkingen](https://hartvaat.nl/2021/04/27/patientselectie-voor-intensieve-bloeddrukbehandeling-naar-voordeel-en-bijwerking/)
- 2019-11-12 [Intensieve versus standaard ambulante bloeddrukcontrole en cerebrovasculaire uitkomsten bij ouderen: INFINITY](https://hartvaat.nl/2019/11/12/intensieve-versus-standaard-ambulante-bloeddrukcontrole-en-cerebrovasculaire-uit/)
- 2019-08-13 [Intensieve versus standaard bloeddruk en cerebrale wittestoflaesies: JAMA SPRINT MIND MRI](https://hartvaat.nl/2019/08/13/intensieve-versus-standaard-bloeddruk-en-cerebrale-wittestoflaesies-jama-sprint-/)
- 2019-05-01 [Walnotendieet en 24-uurs ambulante bloeddruk bij ouderen](https://hartvaat.nl/2019/05/01/walnotendieet-en-24-uurs-ambulante-bloeddruk-bij-ouderen/)
- 2019-04-01 [Ochtendbeweging met of zonder zitonderbrekingen en bloeddruk bij ouderen](https://hartvaat.nl/2019/04/01/ochtendbeweging-met-of-zonder-zitonderbrekingen-en-bloeddruk-bij-ouderen/)
- 2019-03-01 [Mediterraan dieet verbetert systolische bloeddruk en arteriële stijfheid bij ouderen](https://hartvaat.nl/2019/03/01/mediterraan-dieet-verbetert-systolische-bloeddruk-en-arteriele-stijfheid-bij-oud/)
- 2018-06-01 [Intensieve versus standaard bloeddruk naar tertielen in SPRINT](https://hartvaat.nl/2018/06/01/intensieve-versus-standaard-bloeddruk-naar-tertielen-in-sprint/)
- 2018-01-09 [Diastolische bloeddruk en intensieve bloeddrukcontrole: SPRINT-analyse](https://hartvaat.nl/2018/01/09/diastolische-bloeddruk-en-intensieve-bloeddrukcontrole-sprint-analyse/)
- 2017-08-24 [Intensieve bloeddrukbehandeling en patiëntgerapporteerde uitkomsten: NEJM SPRINT-QOL](https://hartvaat.nl/2017/08/24/intensieve-bloeddrukbehandeling-en-patientgerapporteerde-uitkomsten-nejm-sprint-/)
- 2016-10-01 [Orthostatische hypotensie in de ACCORD bloeddruk-trial: prevalentie en klinische impact](https://hartvaat.nl/2016/10/01/orthostatische-hypotensie-in-de-accord-bloeddruk-trial-prevalentie-en-klinische-/)
- 2016-09-15 [Intensieve bloeddrukverlaging bij acute hersenbloeding: NEJM ATACH-2-trial](https://hartvaat.nl/2016/09/15/intensieve-bloeddrukverlaging-bij-acute-hersenbloeding-nejm-atach-2-trial/)

## Bronnen

- SPRINT Trial — NEJM 2015 https://doi.org/10.1056/NEJMoa1511939
- ACCORD BP Trial — NEJM 2010 https://doi.org/10.1056/NEJMoa1001286
- HYVET Trial — NEJM 2008 https://doi.org/10.1056/NEJMoa0801369
- ESC 2024 Hypertensie Richtlijn https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae178

---
Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.