{"id":"hypertensie-en-ckd","type":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/kennis/hypertensie/hypertensie-en-ckd/","title":"Hypertensie bij chronische nierziekte","kind":"Praktijk","group":"hypertensie","group_label":"Hypertensie","category":"hypertensie","meta_description":"Hypertensie bij CKD versnelt nierfunctieverval en verhoogt cardiovasculair risico. RAAS-blokkade, SGLT2-remmers en strakke bloeddrukregulatie zijn de pijlers van behandeling.","intro":"Hypertensie en chronische nierziekte (CKD) hebben een bidirectionele relatie: hypertensie veroorzaakt en versnelt CKD, terwijl CKD via volumebelasting en RAAS-activatie hypertensie onderhoudt. Strakke bloeddrukregulatie met RAAS-blokkade vertraagt nierfunctieverval en verlaagt het cardiovasculaire risico.","key_terms":[{"term":"Intraglomerulaire druk","definition":"Hydrostatische druk in het glomerulaire capillair; verhoogd bij hypertensie; verlaagd door ACE-remmer/ARB via efferente arterioledilatatie."},{"term":"Nefroprotectie","definition":"Remming van nierfunctieverval door bloeddrukbehandeling (RAAS-blokkade) onafhankelijk van het bloeddrukeffect."},{"term":"Proteïnurie als therapiedoel","definition":"Reductie van ACR met ≥30% door RAAS-blokkade is een behandeldoel naast bloeddrukdaling bij CKD."},{"term":"DAPA-CKD","definition":"RCT: dapagliflozine reduceerde combinatie-eindpunt van nierfunctieverlies, nierfalen en cardiovasculaire sterfte bij CKD G2–G4 ongeacht diabetes."},{"term":"Hyperkaliëmie bij CKD","definition":"Frequente bijwerking van RAAS-blokkade bij CKD; monitor kalium, overweeg kaliumverlagende middelen (patiromer) als kalium persistentiedrempel nadert."}],"heading":"Behandeling van hypertensie bij CKD","body_markdown":"## Behandeldrempel en streefwaarden\n\nKDIGO 2021 en ESC 2024 bevelen systolische streefwaarde ACE-remmers en ARB verlagen intraglomerulaire druk door preferentiële efferente arterioledilatatie, onafhankelijk van bloeddrukdaling. Dit resulteert in reductie van proteïnurie en vertraging van nierfunctieverval. Elke reductie van ACR met 30–50% door RAAS-blokkade vermindert de kans op ESRD. Combineer nooit ACE-remmer + ARB (ONTARGET, NEPHRON-D: meer nierfalen en hyperkaliëmie).\n\n## SGLT2-remmers bij CKD\n\nDapagliflozine (DAPA-CKD) en empagliflozine (EMPA-KIDNEY) toonden substantiële reductie van nierfunctieverval bij CKD G2–G4, ook zonder diabetes. ESC 2024 en KDIGO 2024 bevelen SGLT2-remmers aan bij eGFR ≥20 mL/min/1,73m². Ze verlagen ook de bloeddruk (mild) en zijn goed combineerbaar met RAAS-blokkade.\n\n## Finerenon aanvulling\n\nFinerenon (niet-steroïdaal MRA) reduceerde in FIDELIO-DKD en FIGARO-DKD nierfunctieverval en cardiovasculaire events bij CKD met type 2 diabetes bovenop maximale RAAS-blokkade. Monitoring van kalium is essentieel.\n\n## Praktische monitoring bij hypertensie + CKD\n\n- eGFR en kalium 2 weken na start of dosisverhoging RAAS-blokkade\n- ACR bij elke controle (therapierespons beoordelen)\n- Stijging creatinine tot 30% boven uitgangswaarde: acceptabel en verwacht\n- >30% stijging of eGFR","related":["https://hartvaat.nl/kennis/hypertensie/ace-remmers-hypertensie/","https://hartvaat.nl/kennis/hypertensie/sglt2-remmers-bij-nierziekte/","https://hartvaat.nl/kennis/hypertensie/finerenon-bij-ckd-diabetes/","https://hartvaat.nl/kennis/hypertensie/behandeldoelen-bloeddruk/"],"sources":[{"label":"SPRINT Trial (CKD-subgroep) — NEJM 2015","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa1511939"},{"label":"DAPA-CKD Trial — NEJM 2020","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa2024816"},{"label":"ESC 2024 Hypertensie Richtlijn","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae178"},{"label":"KDIGO 2024 CKD Richtlijn — Kidney International 2024","url":"https://doi.org/10.1016/j.kint.2023.10.018"}],"articles":[{"url":"https://hartvaat.nl/2026/09/01/verhoogd-10-jaar-ascvd-risico-gekoppeld-aan-linkerventrikelhypertrofie-bij-hyper/","title":"Verhoogd 10-jaar ASCVD-risico gekoppeld aan linkerventrikelhypertrofie bij hypertensiepatiënten","published":"2026-08-27"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/08/15/tirzepatide-verlaagt-hypertensierisico-maar-verhoogt-hypotensie-meta-analyse/","title":"Tirzepatide verlaagt hypertensierisico maar verhoogt hypotensie — meta-analyse","published":"2026-08-24"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/12/01/kort-slapen-6-uur-verhoogt-kans-op-hypertensie-bij-ouderen-clhls/","title":"Kort slapen (<6 uur) verhoogt kans op hypertensie bij ouderen — CLHLS","published":"2026-08-23"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/12/01/verhoogde-bloeddruk-bij-jonge-volwassenen-verdubbelt-sterftekans-nhanes-cohort/","title":"Verhoogde bloeddruk bij jonge volwassenen verdubbelt sterftekans — NHANES-cohort","published":"2026-08-21"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/10/15/vroege-bloeddrukverlaging-bij-acute-ischemische-stroke-verbetert-functioneel-her/","title":"Vroege bloeddrukverlaging bij acute ischemische stroke verbetert functioneel herstel niet — meta-analyse","published":"2026-08-18"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/12/01/ras-remmers-verlagen-risico-op-nieuwe-ckd-bij-diabetes-type-2-met-behoudende-nie/","title":"RAS-remmers verlagen risico op nieuwe CKD bij diabetes type 2 met behoudende nierfunctie","published":"2026-08-17"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/06/23/rhbnp-therapie-vermindert-congestie-en-dyspnoe-bij-rechterhartfalen-door-longhyp/","title":"rhBNP-therapie vermindert congestie en dyspnoe bij rechterhartfalen door longhypertensie","published":"2026-08-09"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/06/24/sglt2-remmers-en-bloeddrukdoelen-bij-hypertensief-hfpef-een-overzicht-van-richtl/","title":"SGLT2-remmers en bloeddrukdoelen bij hypertensief HFpEF — een overzicht van richtlijnen en bewijs","published":"2026-08-08"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/06/30/erectiestoornis-komt-bij-twee-op-drie-hypertensieve-mannen-voor-in-afrika-meta-a/","title":"Erectiestoornis komt bij twee op drie hypertensieve mannen voor in Afrika — meta-analyse","published":"2026-08-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/04/07/bij-2-3-miljoen-amerikaanse-veteranen-was-de-sterfte-het-laagst-bij-een-systolis/","title":"Bij 2,3 miljoen Amerikaanse veteranen was de sterfte het laagst bij een systolische bloeddruk van 130-139 mmHg","published":"2026-07-24"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/04/09/grootschalige-proteomics-van-bloeddruk-en-hypertensie-wijst-nherf2-aan-als-mogel/","title":"Grootschalige proteomics van bloeddruk en hypertensie wijst NHERF2 aan als mogelijk doelwit","published":"2026-07-23"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/04/22/eiwithandtekening-voorspelt-nierschade-bij-hypertensie-uk-biobank-nieuwe-risicos/","title":"Eiwithandtekening voorspelt nierschade bij hypertensie (UK Biobank): nieuwe risicoscore en doelwitten","published":"2026-07-20"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/04/25/bloeddrukverlaging-beschermt-over-het-hele-spectrum-van-chronische-nierschade-la/","title":"Bloeddrukverlaging beschermt over het hele spectrum van chronische nierschade (Lancet IPD-meta-analyse)","published":"2026-07-13"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/05/15/crossover-trial-amlodipine-geeft-bij-hfpef-hypertensie-betere-bloeddruk-hogere-v/","title":"Crossover-trial: amlodipine geeft bij HFpEF + hypertensie betere bloeddruk, hogere VO2 én lager NT-proBNP dan metoprolol","published":"2026-07-08"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/05/20/aric-over-35-jaar-hogere-bloeddruk-niet-alleen-lage-staande-bd-verklaart-syncope/","title":"ARIC over 35 jaar: hogere bloeddruk — niet alleen lage staande BD — verklaart syncope, vallen én CHD","published":"2026-07-06"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/05/13/aasi-is-geen-betrouwbare-maat-voor-arteriele-stijfheid-bij-kinderen-met-risico-o/","title":"AASI is geen betrouwbare maat voor arteriële stijfheid bij kinderen met risico op secundaire hypertensie","published":"2026-06-21"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/05/19/team-gebaseerde-telehealth-bloeddrukbehandeling-acceptabel-en-haalbaar-in-achter/","title":"Team-gebaseerde telehealth-bloeddrukbehandeling acceptabel en haalbaar in achterstandsklinieken — mixed-methods evaluatie","published":"2026-06-14"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/04/22/cardiovasculair-polygeen-risico-voorspelt-witte-stof-hyperintensiteiten-in-uk-bi/","title":"Cardiovasculair polygeen risico voorspelt witte-stof-hyperintensiteiten in UK Biobank","published":"2026-05-03"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/04/winterhypertensie-koude-als-cardiovasculaire-risicofactor/","title":"Winterhypertensie: koude als cardiovasculaire risicofactor","published":"2026-04-05"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/26/ai-model-voorspelt-nachtelijke-hypertensie-bij-chronische-nierziekte/","title":"AI-model voorspelt nachtelijke hypertensie bij chronische nierziekte","published":"2026-04-04"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/01/01/luchtvervuiling-en-hypertensierisico-ernst-van-de-ziekte-doet-ertoe/","title":"Luchtvervuiling en hypertensierisico: ernst van de ziekte doet ertoe","published":"2026-03-29"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/07/aldosteronsynthaseremming-bij-resistente-hypertensie-beloften-en-onzekerheden/","title":"Aldosteronsynthaseremming bij resistente hypertensie: beloften en onzekerheden","published":"2026-03-20"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/20/bloeddrukverlaging-corrigeert-de-gestoorde-maternale-hemodynamiek-bij-pre-eclamp/","title":"Bloeddrukverlaging corrigeert de gestoorde maternale hemodynamiek bij pre-eclampsie niet","published":"2026-03-20"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/19/angiotensinogeen-als-nieuw-aangrijppunt-bij-hypertensie-opkomst-van-rna-medicijn/","title":"Angiotensinogeen als nieuw aangrijppunt bij hypertensie: opkomst van RNA-medicijnen (zilebesiran, tonlamarsen)","published":"2026-03-19"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/07/baxdrostat-verlaagt-bloeddruk-significant-bij-resistente-hypertensie/","title":"Baxdrostat verlaagt bloeddruk significant bij resistente hypertensie","published":"2026-03-12"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/11/behandeling-van-primair-aldosteronisme-chirurgie-of-mra-met-zoutbeperking-als-ho/","title":"Behandeling van primair aldosteronisme: chirurgie of MRA, met zoutbeperking als hoeksteen","published":"2026-03-11"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/09/stress-verhoogt-de-bloeddruk-na-de-bevalling-vooral-bij-vrouwen-die-een-zwangers/","title":"Stress verhoogt de bloeddruk na de bevalling vooral bij vrouwen die een zwangerschapscomplicatie hadden","published":"2026-03-09"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/01/01/ultra-lage-dosis-combinatiepil-als-startbehandeling-voor-hypertensie/","title":"Ultra-lage dosis combinatiepil als startbehandeling voor hypertensie","published":"2026-03-02"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/01/01/luchtvervuiling-verhoogt-sterfte-door-hypertensie-case-crossover-studie-bij-2-1-/","title":"Luchtvervuiling verhoogt sterfte door hypertensie: case-crossover studie bij 2,1 miljoen sterfgevallen","published":"2026-03-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/04/01/mhealth-interventie-verbetert-hypertensiezorg-bij-hoogrisicopatienten/","title":"mHealth-interventie verbetert hypertensiezorg bij hoogrisicopatiënten","published":"2026-03-01"}],"as_of":"2026-03-12","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}