# Hypertensie bij chronische nierziekte *Hypertensie · Praktijk · https://hartvaat.nl/kennis/hypertensie/hypertensie-en-ckd/* Hypertensie en chronische nierziekte (CKD) hebben een bidirectionele relatie: hypertensie veroorzaakt en versnelt CKD, terwijl CKD via volumebelasting en RAAS-activatie hypertensie onderhoudt. Strakke bloeddrukregulatie met RAAS-blokkade vertraagt nierfunctieverval en verlaagt het cardiovasculaire risico. ## Kernbegrippen - **Intraglomerulaire druk**: Hydrostatische druk in het glomerulaire capillair; verhoogd bij hypertensie; verlaagd door ACE-remmer/ARB via efferente arterioledilatatie. - **Nefroprotectie**: Remming van nierfunctieverval door bloeddrukbehandeling (RAAS-blokkade) onafhankelijk van het bloeddrukeffect. - **Proteïnurie als therapiedoel**: Reductie van ACR met ≥30% door RAAS-blokkade is een behandeldoel naast bloeddrukdaling bij CKD. - **DAPA-CKD**: RCT: dapagliflozine reduceerde combinatie-eindpunt van nierfunctieverlies, nierfalen en cardiovasculaire sterfte bij CKD G2–G4 ongeacht diabetes. - **Hyperkaliëmie bij CKD**: Frequente bijwerking van RAAS-blokkade bij CKD; monitor kalium, overweeg kaliumverlagende middelen (patiromer) als kalium persistentiedrempel nadert. ## Behandeldrempel en streefwaarden KDIGO 2021 en ESC 2024 bevelen systolische streefwaarde ACE-remmers en ARB verlagen intraglomerulaire druk door preferentiële efferente arterioledilatatie, onafhankelijk van bloeddrukdaling. Dit resulteert in reductie van proteïnurie en vertraging van nierfunctieverval. Elke reductie van ACR met 30–50% door RAAS-blokkade vermindert de kans op ESRD. Combineer nooit ACE-remmer + ARB (ONTARGET, NEPHRON-D: meer nierfalen en hyperkaliëmie). ## SGLT2-remmers bij CKD Dapagliflozine (DAPA-CKD) en empagliflozine (EMPA-KIDNEY) toonden substantiële reductie van nierfunctieverval bij CKD G2–G4, ook zonder diabetes. ESC 2024 en KDIGO 2024 bevelen SGLT2-remmers aan bij eGFR ≥20 mL/min/1,73m². Ze verlagen ook de bloeddruk (mild) en zijn goed combineerbaar met RAAS-blokkade. ## Finerenon aanvulling Finerenon (niet-steroïdaal MRA) reduceerde in FIDELIO-DKD en FIGARO-DKD nierfunctieverval en cardiovasculaire events bij CKD met type 2 diabetes bovenop maximale RAAS-blokkade. Monitoring van kalium is essentieel. ## Praktische monitoring bij hypertensie + CKD - eGFR en kalium 2 weken na start of dosisverhoging RAAS-blokkade - ACR bij elke controle (therapierespons beoordelen) - Stijging creatinine tot 30% boven uitgangswaarde: acceptabel en verwacht - >30% stijging of eGFR ## Nieuwste evidence op hartvaat.nl - 2026-09-20 [Strakkere bloeddrukcontrole en telemonitoring verbeteren uitkomsten na zwangerschaps-hypertensie](https://hartvaat.nl/2026/09/12/strakkere-bloeddrukcontrole-en-telemonitoring-verbeteren-uitkomsten-na-zwangersc/) - 2026-09-19 [Gestandaardiseerde echografie voor rechterhart en longembolie — Chinese expertconsensus 2026](https://hartvaat.nl/2026/09/12/gestandaardiseerde-echografie-voor-rechterhart-en-longembolie-chinese-expertcons/) - 2026-09-15 [Nieuwe AHA/ACC-hypertensierichtlijn 2025: risicogebaseerd behandeladvies, PREVENT-formule en renale denervatie](https://hartvaat.nl/2026/09/07/nieuwe-aha-acc-hypertensierichtlijn-2025-risicogebaseerd-behandeladvies-prevent-/) - 2026-09-14 [Darmflora als nieuwe therapeutische aanpak bij hypertensie](https://hartvaat.nl/2026/12/01/darmflora-als-nieuwe-therapeutische-aanpak-bij-hypertensie/) - 2026-09-14 [ACEI's en ARB's geassocieerd met lagere sterfte en leverfibrose bij MASLD — NHANES-analyse](https://hartvaat.nl/2026/12/31/acei-s-en-arb-s-geassocieerd-met-lagere-sterfte-en-leverfibrose-bij-masld-nhanes/) - 2026-09-10 [Aerobe training induceert post-exercitiehypotensie bij hypertensiepatiënten — crossoverstudie](https://hartvaat.nl/2026/12/01/aerobe-training-induceert-post-exercitiehypotensie-bij-hypertensiepatienten-cros/) - 2026-09-01 [Roux-en-Y-maagoperatie verlaagt zoutgevoelige hypertensie via GLP-1-gemedieerde remming van de RAS/NHE3-as](https://hartvaat.nl/2026/08/24/roux-en-y-maagoperatie-verlaagt-zoutgevoelige-hypertensie-via-glp-1-gemedieerde-/) - 2026-08-27 [Verhoogd 10-jaar ASCVD-risico gekoppeld aan linkerventrikelhypertrofie bij hypertensiepatiënten](https://hartvaat.nl/2026/09/01/verhoogd-10-jaar-ascvd-risico-gekoppeld-aan-linkerventrikelhypertrofie-bij-hyper/) - 2026-08-24 [Tirzepatide verlaagt hypertensierisico maar verhoogt hypotensie — meta-analyse](https://hartvaat.nl/2026/08/15/tirzepatide-verlaagt-hypertensierisico-maar-verhoogt-hypotensie-meta-analyse/) - 2026-08-23 [Kort slapen (<6 uur) verhoogt kans op hypertensie bij ouderen — CLHLS](https://hartvaat.nl/2026/12/01/kort-slapen-6-uur-verhoogt-kans-op-hypertensie-bij-ouderen-clhls/) - 2026-08-21 [Verhoogde bloeddruk bij jonge volwassenen verdubbelt sterftekans — NHANES-cohort](https://hartvaat.nl/2026/12/01/verhoogde-bloeddruk-bij-jonge-volwassenen-verdubbelt-sterftekans-nhanes-cohort/) - 2026-08-18 [Vroege bloeddrukverlaging bij acute ischemische stroke verbetert functioneel herstel niet — meta-analyse](https://hartvaat.nl/2026/10/15/vroege-bloeddrukverlaging-bij-acute-ischemische-stroke-verbetert-functioneel-her/) - 2026-08-17 [RAS-remmers verlagen risico op nieuwe CKD bij diabetes type 2 met behoudende nierfunctie](https://hartvaat.nl/2026/12/01/ras-remmers-verlagen-risico-op-nieuwe-ckd-bij-diabetes-type-2-met-behoudende-nie/) - 2026-08-09 [rhBNP-therapie vermindert congestie en dyspnoe bij rechterhartfalen door longhypertensie](https://hartvaat.nl/2026/06/23/rhbnp-therapie-vermindert-congestie-en-dyspnoe-bij-rechterhartfalen-door-longhyp/) - 2026-08-08 [SGLT2-remmers en bloeddrukdoelen bij hypertensief HFpEF — een overzicht van richtlijnen en bewijs](https://hartvaat.nl/2026/06/24/sglt2-remmers-en-bloeddrukdoelen-bij-hypertensief-hfpef-een-overzicht-van-richtl/) - 2026-08-01 [Erectiestoornis komt bij twee op drie hypertensieve mannen voor in Afrika — meta-analyse](https://hartvaat.nl/2026/06/30/erectiestoornis-komt-bij-twee-op-drie-hypertensieve-mannen-voor-in-afrika-meta-a/) - 2026-07-24 [Bij 2,3 miljoen Amerikaanse veteranen was de sterfte het laagst bij een systolische bloeddruk van 130-139 mmHg](https://hartvaat.nl/2026/04/07/bij-2-3-miljoen-amerikaanse-veteranen-was-de-sterfte-het-laagst-bij-een-systolis/) - 2026-07-23 [Grootschalige proteomics van bloeddruk en hypertensie wijst NHERF2 aan als mogelijk doelwit](https://hartvaat.nl/2026/04/09/grootschalige-proteomics-van-bloeddruk-en-hypertensie-wijst-nherf2-aan-als-mogel/) - 2026-07-20 [Eiwithandtekening voorspelt nierschade bij hypertensie (UK Biobank): nieuwe risicoscore en doelwitten](https://hartvaat.nl/2026/04/22/eiwithandtekening-voorspelt-nierschade-bij-hypertensie-uk-biobank-nieuwe-risicos/) - 2026-07-13 [Bloeddrukverlaging beschermt over het hele spectrum van chronische nierschade (Lancet IPD-meta-analyse)](https://hartvaat.nl/2026/04/25/bloeddrukverlaging-beschermt-over-het-hele-spectrum-van-chronische-nierschade-la/) - 2026-07-08 [Crossover-trial: amlodipine geeft bij HFpEF + hypertensie betere bloeddruk, hogere VO2 én lager NT-proBNP dan metoprolol](https://hartvaat.nl/2026/05/15/crossover-trial-amlodipine-geeft-bij-hfpef-hypertensie-betere-bloeddruk-hogere-v/) - 2026-07-06 [ARIC over 35 jaar: hogere bloeddruk — niet alleen lage staande BD — verklaart syncope, vallen én CHD](https://hartvaat.nl/2026/05/20/aric-over-35-jaar-hogere-bloeddruk-niet-alleen-lage-staande-bd-verklaart-syncope/) - 2026-06-21 [AASI is geen betrouwbare maat voor arteriële stijfheid bij kinderen met risico op secundaire hypertensie](https://hartvaat.nl/2026/05/13/aasi-is-geen-betrouwbare-maat-voor-arteriele-stijfheid-bij-kinderen-met-risico-o/) - 2026-06-14 [Team-gebaseerde telehealth-bloeddrukbehandeling acceptabel en haalbaar in achterstandsklinieken — mixed-methods evaluatie](https://hartvaat.nl/2026/05/19/team-gebaseerde-telehealth-bloeddrukbehandeling-acceptabel-en-haalbaar-in-achter/) - 2026-05-03 [Cardiovasculair polygeen risico voorspelt witte-stof-hyperintensiteiten in UK Biobank](https://hartvaat.nl/2026/04/22/cardiovasculair-polygeen-risico-voorspelt-witte-stof-hyperintensiteiten-in-uk-bi/) - 2026-04-05 [Winterhypertensie: koude als cardiovasculaire risicofactor](https://hartvaat.nl/2026/03/04/winterhypertensie-koude-als-cardiovasculaire-risicofactor/) - 2026-04-04 [AI-model voorspelt nachtelijke hypertensie bij chronische nierziekte](https://hartvaat.nl/2026/02/26/ai-model-voorspelt-nachtelijke-hypertensie-bij-chronische-nierziekte/) - 2026-03-29 [Luchtvervuiling en hypertensierisico: ernst van de ziekte doet ertoe](https://hartvaat.nl/2025/01/01/luchtvervuiling-en-hypertensierisico-ernst-van-de-ziekte-doet-ertoe/) - 2026-03-20 [Aldosteronsynthaseremming bij resistente hypertensie: beloften en onzekerheden](https://hartvaat.nl/2026/03/07/aldosteronsynthaseremming-bij-resistente-hypertensie-beloften-en-onzekerheden/) - 2026-03-20 [Bloeddrukverlaging corrigeert de gestoorde maternale hemodynamiek bij pre-eclampsie niet](https://hartvaat.nl/2026/03/20/bloeddrukverlaging-corrigeert-de-gestoorde-maternale-hemodynamiek-bij-pre-eclamp/) ## Bronnen - SPRINT Trial (CKD-subgroep) — NEJM 2015 https://doi.org/10.1056/NEJMoa1511939 - DAPA-CKD Trial — NEJM 2020 https://doi.org/10.1056/NEJMoa2024816 - ESC 2024 Hypertensie Richtlijn https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae178 - KDIGO 2024 CKD Richtlijn — Kidney International 2024 https://doi.org/10.1016/j.kint.2023.10.018 --- Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.