# Hypertensie bij diabetes mellitus *Hypertensie · Praktijk · https://hartvaat.nl/kennis/hypertensie/hypertensie-en-diabetes/* Hypertensie treft 70–80% van de personen met type 2 diabetes mellitus en verdubbelt het cardiovasculaire risico. RAAS-blokkade is de standaard eerste keus vanwege zowel bloeddrukdaling als nefroprotectie bij microalbuminurie of proteïnurie. SGLT2-remmers bieden aanvullend cardiovasculair en renaal voordeel. ## Kernbegrippen - **RAAS-blokkade bij diabetes**: ACE-remmers en ARB vertragen progressie van diabetische nefropathie onafhankelijk van bloeddrukeffect via reductie intraglomerulaire druk. - **SGLT2-remmer**: Glukosurie-inducerende middelen (empagliflozine, dapagliflozine) met aanvullende bloeddruk- en gewichtsdaling; cardiovasculair en renaal bewezen. - **Microalbuminurie**: ACR 3–30 mg/mmol; vroegste teken van diabetische nierziekte; indicatie voor RAAS-blokkade ongeacht de bloeddruk. - **Behandeldrempel bij diabetes**: ESC/NHG: start bij systolisch ≥130 mmHg bij DM; streefwaarde <130/80 mmHg indien verdragen. - **ACCORD BP-trial**: RCT type 2 DM: intensieve BP-behandeling (<120 mmHg) versus standaard (<140 mmHg); geen verschil in primaire CV-eindpunten, meer bijwerkingen. ## Risicostratificatie Hypertensie bij diabetes mellitus plaatst de patiënt automatisch in de hoog cardiovasculaire risicocategorie. Bij diabetes met eindorgaanschade (microalbuminurie, retinopathie, CKD) of >10 jaar bestaand diabetes met andere risicofactoren: zeer hoog risico. Dit dicteert aanvullende lipidentherapie (statine + ezetimib; eventueel PCSK9-remmer) naast antihypertensieve behandeling. ## Behandeldrempel en streefwaarden ESC 2024 beveelt aan te starten bij systolisch ≥130 mmHg bij patiënten met diabetes (eerder was dit ≥140). Streefwaarde: - ACE-remmer of ARB: eerste keus bij alle diabetespatiënten met hypertensie, zeker bij microalbuminurie/proteïnurie - SGLT2-remmer (empagliflozine, dapagliflozine): aanbevolen bij diabetes met HVZ, hartfalen of CKD — ook bloeddrukverlagend effect - Calciumantagonist: goede combinatiepartner met RAAS-blokkade - Thiazide-achtig diureticum: effectief maar mild hyperglykemisch; acceptabel bij adequate glucosecontrole ## Monitoring bij diabetes - Maandelijks ACR en eGFR in eerste jaar na start RAAS-blokkade; daarna jaarlijks - Kalium en creatinine na start of dosisaanpassing ACE-remmer/ARB - HbA1c: intensieve bloeddrukbehandeling vermindert niet de glycemische doelen ## SGLT2-remmers: dubbel voordeel Empagliflozine (EMPA-REG OUTCOME) en dapagliflozine (DECLARE-TIMI 58) toonden cardiovasculaire mortaliteitsreductie bij type 2 DM met HVZ. DAPA-CKD en EMPA-KIDNEY bevestigden renale bescherming ook bij lagere eGFR. ## Nieuwste evidence op hartvaat.nl - 2026-09-23 [Machine learningmodel voor hypertensiescreening heeft lage positief voorspellende waarde](https://hartvaat.nl/2026/09/15/machine-learningmodel-voor-hypertensiescreening-heeft-lage-positief-voorspellend/) - 2026-09-01 [Roux-en-Y-maagoperatie verlaagt zoutgevoelige hypertensie via GLP-1-gemedieerde remming van de RAS/NHE3-as](https://hartvaat.nl/2026/08/24/roux-en-y-maagoperatie-verlaagt-zoutgevoelige-hypertensie-via-glp-1-gemedieerde-/) - 2026-08-27 [Verhoogd 10-jaar ASCVD-risico gekoppeld aan linkerventrikelhypertrofie bij hypertensiepatiënten](https://hartvaat.nl/2026/09/01/verhoogd-10-jaar-ascvd-risico-gekoppeld-aan-linkerventrikelhypertrofie-bij-hyper/) - 2026-08-24 [Tirzepatide verlaagt hypertensierisico maar verhoogt hypotensie — meta-analyse](https://hartvaat.nl/2026/08/15/tirzepatide-verlaagt-hypertensierisico-maar-verhoogt-hypotensie-meta-analyse/) - 2026-08-01 [Erectiestoornis komt bij twee op drie hypertensieve mannen voor in Afrika — meta-analyse](https://hartvaat.nl/2026/06/30/erectiestoornis-komt-bij-twee-op-drie-hypertensieve-mannen-voor-in-afrika-meta-a/) - 2026-06-23 [NHLBI-workshop: bloeddrukmeting verfijnen door de hele levensloop heen — knelpunten en kansen](https://hartvaat.nl/2026/05/12/nhlbi-workshop-bloeddrukmeting-verfijnen-door-de-hele-levensloop-heen-knelpunten/) - 2026-04-05 [Winterhypertensie: koude als cardiovasculaire risicofactor](https://hartvaat.nl/2026/03/04/winterhypertensie-koude-als-cardiovasculaire-risicofactor/) - 2026-03-26 [Hoge cardiometabole last bij bilaterale macronodulaire bijnierziekte met primair aldosteronisme](https://hartvaat.nl/2026/03/26/hoge-cardiometabole-last-bij-bilaterale-macronodulaire-bijnierziekte-met-primair/) - 2026-03-25 [Sekseverschillen in hartremodellering bij primair aldosteronisme: vrouwen hebben een ongunstiger fenotype](https://hartvaat.nl/2026/03/25/sekseverschillen-in-hartremodellering-bij-primair-aldosteronisme-vrouwen-hebben-/) - 2026-03-20 [Ongunstige zwangerschapsuitkomsten en het latere cardiovasculaire risico (Nurses' Health Study II)](https://hartvaat.nl/2026/03/20/ongunstige-zwangerschapsuitkomsten-en-het-latere-cardiovasculaire-risico-nurses-/) - 2026-03-17 [Veel vrouwen met hypertensie en een doorgemaakte zwangerschapshypertensie blijken primair aldosteronisme te hebben](https://hartvaat.nl/2026/03/17/veel-vrouwen-met-hypertensie-en-een-doorgemaakte-zwangerschapshypertensie-blijke/) - 2026-03-16 [Sotatercept bij PAH: centrale, hematologische en perifere werkingsmechanismen](https://hartvaat.nl/2025/01/01/sotatercept-bij-pah-centrale-hematologische-en-perifere-werkingsmechanismen/) - 2026-03-11 [Behandeling van primair aldosteronisme: chirurgie of MRA, met zoutbeperking als hoeksteen](https://hartvaat.nl/2026/03/11/behandeling-van-primair-aldosteronisme-chirurgie-of-mra-met-zoutbeperking-als-ho/) - 2026-03-06 [Kwetsbaarheid bepaalt de optimale bloeddrukstreefwaarde beter dan leeftijd (SPRINT + ACCORD)](https://hartvaat.nl/2026/03/06/kwetsbaarheid-bepaalt-de-optimale-bloeddrukstreefwaarde-beter-dan-leeftijd-sprin/) - 2026-02-25 [Onvervulde zorgbehoefte bij hypertensie en diabetes in Sub-Sahara Afrika](https://hartvaat.nl/2026/02/25/onvervulde-zorgbehoefte-bij-hypertensie-en-diabetes-in-sub-sahara-afrika/) - 2026-02-20 [Longdan Xiegan-formule als aanvullende therapie bij hypertensie: systematische review](https://hartvaat.nl/2026/02/20/longdan-xiegan-formule-als-aanvullende-therapie-bij-hypertensie-systematische-re/) - 2026-02-20 [Proteomische risicoscore voorspelt het ontstaan van hypertensie](https://hartvaat.nl/2026/02/20/proteomische-risicoscore-voorspelt-het-ontstaan-van-hypertensie/) - 2026-02-13 [Nieuwe medicamenteuze therapieën bij primair aldosteronisme](https://hartvaat.nl/2026/02/13/nieuwe-medicamenteuze-therapieen-bij-primair-aldosteronisme/) - 2026-02-05 [circMFN2 reguleert IGF2BP3-PDK4 bij pulmonale hypertensie](https://hartvaat.nl/2026/02/05/circmfn2-reguleert-igf2bp3-pdk4-bij-pulmonale-hypertensie/) - 2026-02-01 [Antihypertensieve behandeling na acuut ischemisch CVA: continueren of niet?](https://hartvaat.nl/2026/02/01/antihypertensieve-behandeling-na-acuut-ischemisch-cva-continueren-of-niet/) - 2026-01-01 [Haptoglobinefenotype en CV-risico: ACCORD bloeddruk-RCT](https://hartvaat.nl/2026/01/01/haptoglobinefenotype-en-cv-risico-accord-bloeddruk-rct/) - 2025-11-20 [Afbouw van antihypertensieve behandeling bij verpleeghuisbewoners: RCT](https://hartvaat.nl/2025/11/20/afbouw-van-antihypertensieve-behandeling-bij-verpleeghuisbewoners-rct/) - 2025-11-04 [Risicobeoordeling voor bloeddrukmanagement: begeleidend document](https://hartvaat.nl/2025/11/04/risicobeoordeling-voor-bloeddrukmanagement-begeleidend-document/) - 2025-10-28 [ESPRIT: bescheiden effecten van intensieve bloeddrukverlaging op kwaliteit van leven](https://hartvaat.nl/2025/10/28/esprit-bescheiden-effecten-van-intensieve-bloeddrukverlaging-op-kwaliteit-van-le/) - 2025-09-16 [Risicobeoordeling voor bloeddrukmanagement bij primaire preventie](https://hartvaat.nl/2025/09/16/risicobeoordeling-voor-bloeddrukmanagement-bij-primaire-preventie/) - 2025-07-01 [Cardiale structuur en functie bij hypertensieve zwangerschapsstoornissen: systematische review](https://hartvaat.nl/2025/07/01/cardiale-structuur-en-functie-bij-hypertensieve-zwangerschapsstoornissen-systema/) - 2025-03-01 [Frailteit en antihypertensieve behandeling bij ouderen: meta-analyse](https://hartvaat.nl/2025/03/01/frailteit-en-antihypertensieve-behandeling-bij-ouderen-meta-analyse/) - 2025-02-13 [Cabozantinib bij gevorderde neuro-endocriene tumoren: fase 3](https://hartvaat.nl/2025/02/13/cabozantinib-bij-gevorderde-neuro-endocriene-tumoren-fase-3/) - 2024-10-01 [Lage-dosis drievoudige pil versus standaardzorg bij hypertensie in Nigeria](https://hartvaat.nl/2024/10/01/lage-dosis-drievoudige-pil-versus-standaardzorg-bij-hypertensie-in-nigeria/) - 2024-10-01 [Oraal butyraat verlaagt bloeddruk bij hypertensie: RCT](https://hartvaat.nl/2024/10/01/oraal-butyraat-verlaagt-bloeddruk-bij-hypertensie-rct/) ## Bronnen - ACCORD BP Trial — NEJM 2010 https://doi.org/10.1056/NEJMoa1001286 - ESC 2024 Hypertensie Richtlijn https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae178 - ESC 2021 Preventie Richtlijn https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab484 - NHG-Standaard CVRM https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/cardiovasculair-risicomanagement --- Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.