# Hypertensie in de zwangerschap: pre-eclampsie en HELLP *Hypertensie · Aandoening · https://hartvaat.nl/kennis/hypertensie/hypertensie-en-zwangerschap/* Hypertensieve aandoeningen in de zwangerschap treffen 5–10% van alle zwangerschappen en zijn een belangrijke oorzaak van moeder- en perinatale sterfte. Pre-eclampsie is gedefinieerd als nieuwe hypertensie na 20 weken zwangerschap met orgaandisfunctie. HELLP-syndroom is een ernstige variant met hemolyse, verhoogde leverenzymen en trombocytopenie. ## Kernbegrippen - **Pre-eclampsie**: Nieuwe hypertensie (≥140/90 mmHg) na 20 weken zwangerschap gecombineerd met proteïnurie of orgaandisfunctie. - **HELLP-syndroom**: Ernstige variant van pre-eclampsie: Hemolysis, Elevated Liver enzymes, Low Platelets. - **Eclampsie**: Het optreden van convulsies bij een patiënte met pre-eclampsie, zonder andere neurologische verklaring. - **Chronische hypertensie in zwangerschap**: Hypertensie aanwezig vóór de zwangerschap of vastgesteld vóór 20 weken amenorroe. - **Gesuperponeerde pre-eclampsie**: Pre-eclampsie die ontstaat bij een patiënte met pre-existente chronische hypertensie. ## Classificatie De ESC 2018 richtlijn voor cardiovasculaire aandoeningen in de zwangerschap onderscheidt vier hoofdcategorieën: (1) chronische hypertensie, (2) zwangerschapshypertensie, (3) pre-eclampsie/eclampsie en (4) gesuperponeerde pre-eclampsie op chronische hypertensie. ## Pre-eclampsie: diagnostiek Pre-eclampsie wordt gediagnosticeerd bij systolische bloeddruk ≥140 mmHg of diastolisch ≥90 mmHg na 20 weken, gecombineerd met minimaal één van: proteïnurie ≥0,3 g/24 uur, trombocytopenie (HELLP wordt gekenmerkt door de triade: microangiopathische hemolyse (LDH >600 U/L, schistocyten), leverbetrokkenheid (ASAT/ALAT verhoogd) en trombocytopenie ( - Antihypertensiva in zwangerschap: Labetalol (oraal of IV), nifedipine retard en methyldopa zijn eerstelijnsopties. ACE-remmers en ARB zijn gecontra-indiceerd (teratogeen). Hydralazine IV bij hypertensieve crisis. - Magnesiumsulfaat: Profylaxe en behandeling van eclamptische insulten; ook nierfunctie- en reflexcontrole nodig. - Bevalling: Definitieve behandeling; timing afhankelijk van amenorroe-duur en maternale/foetale conditie. ## Postpartum en lange-termijn risico Vrouwen met pre-eclampsie hebben levenslang verhoogd cardiovasculair risico: twee- tot viermaal meer kans op hypertensie, coronairlijden en beroerte. Postpartumcontrole van bloeddruk en cardiovasculaire risicofactoren is essentieel. Informeer de patiënte dat pre-eclampsie een cardiovasculaire risicofactor is voor de rest van haar leven. ## Nieuwste evidence op hartvaat.nl - 2026-08-31 [LVH voorspelt ongunstige moeder- en foetale uitkomsten bij chronische hypertensie in de zwangerschap](https://hartvaat.nl/2026/12/31/lvh-voorspelt-ongunstige-moeder-en-foetale-uitkomsten-bij-chronische-hypertensie/) - 2026-07-25 [Voor het voorspellen van hypertensie na de zwangerschap telt de obstetrische voorgeschiedenis zwaarder dan biomarkers](https://hartvaat.nl/2026/04/07/voor-het-voorspellen-van-hypertensie-na-de-zwangerschap-telt-de-obstetrische-voo/) - 2026-07-09 [Primaire aldosteronisme tijdens zwangerschap: 56% gecompliceerd, 36% pre-eclampsie — onmiskenbaar pleidooi voor vroege diagnose](https://hartvaat.nl/2026/05/08/primaire-aldosteronisme-tijdens-zwangerschap-56-gecompliceerd-36-pre-eclampsie-o/) - 2026-03-25 [Kinderen van een hypertensieve zwangerschap hebben later vaker hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten](https://hartvaat.nl/2026/03/25/kinderen-van-een-hypertensieve-zwangerschap-hebben-later-vaker-hoge-bloeddruk-en/) - 2026-03-20 [Bloeddrukverlaging corrigeert de gestoorde maternale hemodynamiek bij pre-eclampsie niet](https://hartvaat.nl/2026/03/20/bloeddrukverlaging-corrigeert-de-gestoorde-maternale-hemodynamiek-bij-pre-eclamp/) - 2026-03-06 [KOUNO-TORI: antitrombine verlengt de zwangerschap niet bij vroege ernstige pre-eclampsie en geeft meer bloedingen](https://hartvaat.nl/2026/03/06/kouno-tori-antitrombine-verlengt-de-zwangerschap-niet-bij-vroege-ernstige-pre-ec/) - 2026-02-17 [Lactylering van BCAT2-K377 draagt bij aan ernstige pre-eclampsie](https://hartvaat.nl/2026/02/17/lactylering-van-bcat2-k377-draagt-bij-aan-ernstige-pre-eclampsie/) - 2026-02-11 [DNA-methyleringsmarkers voor zwangerschapshypertensie via machine learning](https://hartvaat.nl/2026/02/11/dna-methyleringsmarkers-voor-zwangerschapshypertensie-via-machine-learning/) - 2026-02-05 [Concordante en discordante transcriptomische kenmerken van tweelingplacenta's bij pre-eclampsie](https://hartvaat.nl/2026/02/05/concordante-en-discordante-transcriptomische-kenmerken-van-tweelingplacenta-s-bi/) - 2025-03-01 [Frailteit en antihypertensieve behandeling bij ouderen: meta-analyse](https://hartvaat.nl/2025/03/01/frailteit-en-antihypertensieve-behandeling-bij-ouderen-meta-analyse/) - 2023-09-19 [USPSTF evidence review: screening op hypertensieve zwangerschapsstoornissen](https://hartvaat.nl/2023/09/19/uspstf-evidence-review-screening-op-hypertensieve-zwangerschapsstoornissen/) - 2023-09-19 [USPSTF: screening op hypertensieve zwangerschapsstoornissen aanbevolen](https://hartvaat.nl/2023/09/19/uspstf-screening-op-hypertensieve-zwangerschapsstoornissen-aanbevolen/) - 2023-02-01 [Hypertensieve zwangerschapscomplicaties en dementierisico: meta-analyse](https://hartvaat.nl/2023/02/01/hypertensieve-zwangerschapscomplicaties-en-dementierisico-meta-analyse/) - 2023-02-01 [Nifedipine retard intrapartum bij ernstige pre-eclampsie: preventietrial](https://hartvaat.nl/2023/02/01/nifedipine-retard-intrapartum-bij-ernstige-pre-eclampsie-preventietrial/) - 2022-09-01 [Primair aldosteronisme in de zwangerschap: systematische review](https://hartvaat.nl/2022/09/01/primair-aldosteronisme-in-de-zwangerschap-systematische-review/) - 2022-05-12 [Behandeling van milde chronische hypertensie in de zwangerschap: NEJM CHAP](https://hartvaat.nl/2022/05/12/behandeling-van-milde-chronische-hypertensie-in-de-zwangerschap-nejm-chap/) - 2022-03-01 [Orale antihypertensiva bij niet-ernstige zwangerschapshypertensie: netwerkmeta-analyse](https://hartvaat.nl/2022/03/01/orale-antihypertensiva-bij-niet-ernstige-zwangerschapshypertensie-netwerkmeta-an/) - 2020-09-01 [Preconceptiebloeddruk en verandering naar vroege zwangerschap: risicofactor voor pre-eclampsie](https://hartvaat.nl/2020/09/01/preconceptiebloeddruk-en-verandering-naar-vroege-zwangerschap-risicofactor-voor-/) - 2019-09-21 [Orale antihypertensiva bij ernstige hypertensie in de zwangerschap: Lancet vergelijking](https://hartvaat.nl/2019/09/21/orale-antihypertensiva-bij-ernstige-hypertensie-in-de-zwangerschap-lancet-vergel/) - 2018-08-01 [Zelfmanagement van postnatale hypertensie: de SNAP-HT-trial](https://hartvaat.nl/2018/08/01/zelfmanagement-van-postnatale-hypertensie-de-snap-ht-trial/) - 2018-06-01 [Amenorroe-duur bij start antihypertensiva in de zwangerschap: CHIPS secundaire analyse](https://hartvaat.nl/2018/06/01/amenorroe-duur-bij-start-antihypertensiva-in-de-zwangerschap-chips-secundaire-an/) - 2017-12-01 [Placental growth factor als prognostisch instrument bij hypertensieve zwangerschapscomplicaties](https://hartvaat.nl/2017/12/01/placental-growth-factor-als-prognostisch-instrument-bij-hypertensieve-zwangersch/) - 2017-11-01 [Labetalol versus nifedipine bij chronische hypertensie in de zwangerschap: gerandomiseerde trial](https://hartvaat.nl/2017/11/01/labetalol-versus-nifedipine-bij-chronische-hypertensie-in-de-zwangerschap-gerand/) - 2016-12-01 [Vasculaire disfunctiemarkers na hypertensieve zwangerschapsaandoeningen: meta-analyse](https://hartvaat.nl/2016/12/01/vasculaire-disfunctiemarkers-na-hypertensieve-zwangerschapsaandoeningen-meta-ana/) ## Bronnen - ESC 2018 Guidelines — Cardiovascular Diseases in Pregnancy https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehy340 - ESC 2024 Hypertension Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae178 - CHIPS Trial — NEJM 2015 (tight vs less-tight BP control in pregnancy) https://doi.org/10.1056/NEJMoa1404595 --- Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.