# Resistente hypertensie: definitie en aanpak *Hypertensie · Aandoening · https://hartvaat.nl/kennis/hypertensie/resistente-hypertensie/* Resistente hypertensie is gedefinieerd als een bloeddruk die boven de streefwaarde blijft ondanks het gebruik van drie antihypertensiva in adequate doseringen, waaronder een diureticum. Pseudo-resistentie door slechte therapietrouw of witte-jashypertensie moet eerst worden uitgesloten. De prevalentie bedraagt 10–15% van alle hypertensiepatiënten. ## Kernbegrippen - **Resistente hypertensie**: Ongecontroleerde bloeddruk ondanks drie antihypertensiva (inclusief diureticum) in optimale doseringen. - **Pseudo-resistentie**: Schijnbaar ongecontroleerde bloeddruk door slechte therapietrouw, witte-jashypertensie of onvoldoende dosering. - **Secundaire hypertensie**: Hypertensie met een identificeerbare oorzaak (bijniertumor, nierslagaderstenose, slaapapneu). - **Hyperaldosteronisme**: Overproductie van aldosteron door de bijnier; meest voorkomende secundaire oorzaak van resistente hypertensie. - **Renale denervatie**: Cathetergebaseerde procedure waarbij sympatische zenuwen rondom de nierslagaders worden geableerd. ## Definitie en prevalentie Resistente hypertensie wordt gedefinieerd als een systolische bloeddruk ≥140 mmHg (of diastolisch ≥90 mmHg) ondanks optimale therapie met minimaal drie antihypertensiva in maximaal verdraagde doseringen, inclusief een diureticum. Bij 10–15% van alle hypertensiepatiënten wordt resistente hypertensie vastgesteld, maar bij veel van hen betreft het pseudo-resistentie. ## Pseudo-resistentie uitsluiten - Therapieontrouw: Gebruik ABPM en/of plasmaconcentratiemeting om therapietrouw objectief te beoordelen. - Witte-jashypertensie: Controleer met 24-uurs ambulante meting of thuismeting. - Onvoldoende dosering: Zijn de middelen in maximale of optimale dosis voorgeschreven? - Bloeddrukmeetfouten: Manchetmaat, houding, gespannen arm. ## Secundaire oorzaken Wanneer pseudo-resistentie is uitgesloten, is een gestructureerd onderzoek naar secundaire hypertensie aangewezen: - Primair hyperaldosteronisme (meest frequent): aldosteron/renine-ratio als screeningstest. - Renovasculaire hypertensie: duplexonderzoek nierslagaders. - Feochromocytoom: 24-uurs urine metanefrines. - Obstructief slaapapneusyndroom: polysomnografie. - Cushing-syndroom: cortisoldagspiegel of dexamethason-suppressietest. ## Medicamenteuze intensivering Na uitsluiting van pseudo-resistentie en secundaire oorzaken wordt een vierde middel toegevoegd. De ESC 2024 richtlijn beveelt spironolacton (25–50 mg/dag) als vierde keuze aan, gezien bewijs uit de PATHWAY-2 trial. Alternatief zijn bètablokkers, alfa-blokkers of centraal werkende middelen (moxonidine). ## Interventionele opties Renale denervatie (RDN) is bij geselecteerde patiënten met echte resistente hypertensie effectief gebleken in sham-gecontroleerde trials (SPYRAL HTN-ON MED). Het blijft een aanvullende optie voor patiënten die niet voldoende reageren op medicatie of ernstige bijwerkingen hebben. ## Nieuwste evidence op hartvaat.nl - 2026-08-09 [rhBNP-therapie vermindert congestie en dyspnoe bij rechterhartfalen door longhypertensie](https://hartvaat.nl/2026/06/23/rhbnp-therapie-vermindert-congestie-en-dyspnoe-bij-rechterhartfalen-door-longhyp/) - 2026-07-11 [Peri-arteriële zenuwdissectie tijdens bijniechirurgie geeft renale-denervatie-effect: betere bloeddrukcontrole en minder medicatie](https://hartvaat.nl/2026/04/30/peri-arteriele-zenuwdissectie-tijdens-bijniechirurgie-geeft-renale-denervatie-ef/) - 2026-07-11 [Finse hypertensie-curve vlakt af: vooruitgang gestopt, zoutinname 30% boven aanbeveling](https://hartvaat.nl/2026/05/01/finse-hypertensie-curve-vlakt-af-vooruitgang-gestopt-zoutinname-30-boven-aanbeve/) - 2026-07-10 [Haïti-cohort (n=2.073): bloeddrukbehandeling in extreme armoede haalbaar — vier 50-maands BD-trajecten geïdentificeerd](https://hartvaat.nl/2026/05/06/haiti-cohort-n-2-073-bloeddrukbehandeling-in-extreme-armoede-haalbaar-vier-50-ma/) - 2026-07-09 [Primaire aldosteronisme tijdens zwangerschap: 56% gecompliceerd, 36% pre-eclampsie — onmiskenbaar pleidooi voor vroege diagnose](https://hartvaat.nl/2026/05/08/primaire-aldosteronisme-tijdens-zwangerschap-56-gecompliceerd-36-pre-eclampsie-o/) - 2026-06-14 [Team-gebaseerde telehealth-bloeddrukbehandeling acceptabel en haalbaar in achterstandsklinieken — mixed-methods evaluatie](https://hartvaat.nl/2026/05/19/team-gebaseerde-telehealth-bloeddrukbehandeling-acceptabel-en-haalbaar-in-achter/) - 2026-03-28 [Big data-benadering voor aldosteron-renineratio bij primair hyperaldosteronisme](https://hartvaat.nl/2026/03/04/big-data-benadering-voor-aldosteron-renineratio-bij-primair-hyperaldosteronisme/) - 2026-03-28 [KARDINAL: tonlamarsen verlaagt angiotensinogeen maar laat geen significant bloeddrukeffect zien](https://hartvaat.nl/2026/03/28/kardinal-tonlamarsen-verlaagt-angiotensinogeen-maar-laat-geen-significant-bloedd/) - 2026-03-27 [Prevalentie en behandelpatronen van therapieresistente hypertensie in de VS](https://hartvaat.nl/2026/03/04/prevalentie-en-behandelpatronen-van-therapieresistente-hypertensie-in-de-vs/) - 2026-03-14 [Nieuwe medicamenteuze therapieën voor hypertensie](https://hartvaat.nl/2026/02/10/nieuwe-medicamenteuze-therapieen-voor-hypertensie/) - 2026-03-07 [Bax24: baxdrostat en ambulante bloeddruk bij resistente hypertensie](https://hartvaat.nl/2026/03/07/bax24-baxdrostat-en-ambulante-bloeddruk-bij-resistente-hypertensie/) - 2026-03-05 [Angiotensine II meten bij screening op primair hyperaldosteronisme](https://hartvaat.nl/2025/12/11/angiotensine-ii-meten-bij-screening-op-primair-hyperaldosteronisme/) - 2026-03-02 [Ultra-lage dosis combinatiepil als startbehandeling voor hypertensie](https://hartvaat.nl/2025/01/01/ultra-lage-dosis-combinatiepil-als-startbehandeling-voor-hypertensie/) - 2026-02-20 [Hypertensie bij 45-plussers in China: prevalentie, bewustzijn en behandeling](https://hartvaat.nl/2026/02/20/hypertensie-bij-45-plussers-in-china-prevalentie-bewustzijn-en-behandeling/) - 2026-02-10 [Resistente hypertensie is geen essentiële hypertensie — het is vooral aldosteronisme](https://hartvaat.nl/2026/02/10/resistente-hypertensie-is-geen-essentiele-hypertensie-het-is-vooral-aldosteronis/) - 2026-02-01 [Postpartum diureticabehandeling bij hypertensieve zwangerschapsstoornissen](https://hartvaat.nl/2026/02/01/postpartum-diureticabehandeling-bij-hypertensieve-zwangerschapsstoornissen/) - 2026-02-01 [Renale denervatie bij resistente hypertensie: het Tel Aviv-register](https://hartvaat.nl/2026/02/01/renale-denervatie-bij-resistente-hypertensie-het-tel-aviv-register/) - 2025-12-15 [Enkelvoudige-pil combinatietherapie bij hypertensie: AHA-wetenschappelijk statement](https://hartvaat.nl/2025/12/15/enkelvoudige-pil-combinatietherapie-bij-hypertensie-aha-wetenschappelijk-stateme/) - 2025-11-20 [Afbouw van antihypertensieve behandeling bij verpleeghuisbewoners: RCT](https://hartvaat.nl/2025/11/20/afbouw-van-antihypertensieve-behandeling-bij-verpleeghuisbewoners-rct/) - 2025-10-01 [2025 AHA/ACC hypertensierichtlijn: JACC-editie](https://hartvaat.nl/2025/10/01/2025-aha-acc-hypertensierichtlijn-jacc-editie/) - 2025-08-05 [Lorundrostat bij ongecontroleerde en therapieresistente hypertensie: fase 3 resultaten](https://hartvaat.nl/2025/08/05/lorundrostat-bij-ongecontroleerde-en-therapieresistente-hypertensie-fase-3-resul/) - 2025-08-01 [Sympathische overactiviteit bij resistente hypertensie: meta-analyse](https://hartvaat.nl/2025/08/01/sympathische-overactiviteit-bij-resistente-hypertensie-meta-analyse/) - 2025-04-01 [Behandelstrategieën voor bloeddrukcontrole in Tanzania en Lesotho: RCT](https://hartvaat.nl/2025/04/01/behandelstrategieen-voor-bloeddrukcontrole-in-tanzania-en-lesotho-rct/) - 2024-11-12 [Renale denervatie bij hypertensie: uitgebreide meta-analyse van alle trials](https://hartvaat.nl/2024/11/12/renale-denervatie-bij-hypertensie-uitgebreide-meta-analyse-van-alle-trials/) - 2024-11-12 [RF-renale denervatie bij ongecontroleerde hypertensie in China: gerandomiseerde trial](https://hartvaat.nl/2024/11/12/rf-renale-denervatie-bij-ongecontroleerde-hypertensie-in-china-gerandomiseerde-t/) - 2024-08-01 [Baroreflexactivatietherapie bij resistente hypertensie: sham-gecontroleerde pilotstudie](https://hartvaat.nl/2024/08/01/baroreflexactivatietherapie-bij-resistente-hypertensie-sham-gecontroleerde-pilot/) - 2024-06-11 [TARGET BP I: alcohol-gemedieerde renale denervatie bij hypertensie](https://hartvaat.nl/2024/06/11/target-bp-i-alcohol-gemedieerde-renale-denervatie-bij-hypertensie/) - 2024-06-01 [Bloeddrukverlaging bij centrale hypertensie: gerandomiseerde trial](https://hartvaat.nl/2024/06/01/bloeddrukverlaging-bij-centrale-hypertensie-gerandomiseerde-trial/) - 2024-06-01 [Renale denervatie: langetermijn bloeddrukeffect bevestigd — meta-analyse](https://hartvaat.nl/2024/06/01/renale-denervatie-langetermijn-bloeddrukeffect-bevestigd-meta-analyse/) - 2024-05-01 [SPYRAL HTN-ON MED: renale denervatie en medicatiewijzigingen](https://hartvaat.nl/2024/05/01/spyral-htn-on-med-renale-denervatie-en-medicatiewijzigingen/) ## Bronnen - ESC 2024 Hypertension Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae178 - PATHWAY-2 (spironolactone resistant hypertension) — Lancet 2015 https://doi.org/10.1016/S0140-6736(15)00257-3 - NHG-Standaard Cardiovasculair Risicomanagement (CVRM) https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/cardiovasculair-risicomanagement --- Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.