# Therapietrouw bij hypertensie verbeteren

*Hypertensie · Praktijk · https://hartvaat.nl/kennis/hypertensie/therapietrouw-hypertensie/*

Slechte therapietrouw (non-adherentie) is verantwoordelijk voor een groot deel van de ongecontroleerde hypertensie. Na 12 maanden gebruikt minder dan 50% van de patiënten hun antihypertensiva nog consequent. Effectieve strategieën omvatten single-pill combinaties, motiverende gespreksvoering en urine-/plasmaconcentratiemeting bij vermoeden van non-adherentie.

## Kernbegrippen

- **Non-adherentie**: Onvoldoende gebruik van medicatie conform het voorschrift; primaire oorzaak is vergeten (onbewust) of bewuste keuze (intentioneel).
- **Therapiepersistentie**: Continueren van medicatie over langere periode; daalt scherp in eerste jaar; SPC's verbeteren persistentie.
- **Plasmaconcentratiemeting**: Objectieve meting van geneesmiddelconcentratie in bloed of urine; gouden standaard voor non-adherentie-detectie bij resistente hypertensie.
- **Motiverende gespreksvoering**: Gesprekstechniek gericht op het versterken van de eigen motivatie van de patiënt voor gedragsverandering; effectief bij chronische aandoeningen.
- **Pillendoos met alarm**: Hulpmiddel dat geheugensteuntje geeft voor inname; effectief bij oudere patiënten en complexe schema's.

## Omvang van het probleem

In Nederland gebruikt naar schatting 40–50% van de hypertensiepatiënten hun medicatie onvoldoende consequent. Non-adherentie leidt tot pseudo-resistentie, onnodige medicatiewijzigingen en vermijdbare cardiovasculaire events. Geneesmiddelconcentratiemeting in urine of plasma bij 'resistente hypertensie' toont bij 25–40% non-adherentie aan.

## Bewezen strategieën

- Single-pill combinaties (SPC's): Meest bewezen strategie; verbeteren adherentie met 20–30% versus losse tabletten; ESC klasse I aanbeveling
- Eenmaal-daagse middelen: Amlodipine, perindopril, candesartan, bisoprolol; betere persistentie dan tweemaal daags
- Vereenvoudig het schema: Verminder aantal tabletten; heroverweeg niet-essentiële co-medicatie
- Motiverende gespreksvoering: Door POH of apotheker; bespreek barrières en ziekte-inzicht
- Therapietrouw meten: MPR (medication possession ratio) via apotheekdata; bij resistente hypertensie: urine-screening of HPLC-plasma

## Communicatietips voor de praktijk

- Wees niet-veroordelend: vraag open ('Hoeveel tabletten bent u de afgelopen week vergeten?')
- Verbind medicatie-inname aan een dagelijks ritueel (ochtend koffie, tanden poetsen)
- Leg het absolute risico uit in begrijpelijke termen
- Bespreek bijwerkingen proactief; prikkelhoest bij ACE-remmer kan eenvoudig worden opgelost met overstap naar ARB

## Wanneer objectief meten?

Bij vermoeden resistente hypertensie of bloeddruk die ondanks ogenschijnlijk adequate therapie niet daalt: overweeg geneesmiddelenscreening in urine (kwalitatief) of plasmaconcentratie (kwantitatief) als onderdeel van de pseudo-resistentie-evaluatie. Dit vermijdt onnodige intensivering van de medicatie.

## Nieuwste evidence op hartvaat.nl

- 2026-07-25 [Voor het voorspellen van hypertensie na de zwangerschap telt de obstetrische voorgeschiedenis zwaarder dan biomarkers](https://hartvaat.nl/2026/04/07/voor-het-voorspellen-van-hypertensie-na-de-zwangerschap-telt-de-obstetrische-voo/)
- 2022-12-01 [Apotheker-geleide telezorg versus poliklinische zorg bij ongecontroleerde hypertensie](https://hartvaat.nl/2022/12/01/apotheker-geleide-telezorg-versus-poliklinische-zorg-bij-ongecontroleerde-hypert/)
- 2022-10-01 [Financiële prikkels verbeteren hypertensiecontrole: Chinese RCT](https://hartvaat.nl/2022/10/01/financiele-prikkels-verbeteren-hypertensiecontrole-chinese-rct/)
- 2022-08-23 [Klinische verslechtering als surrogaat voor mortaliteit bij pulmonale arteriële hypertensie](https://hartvaat.nl/2022/08/23/klinische-verslechtering-als-surrogaat-voor-mortaliteit-bij-pulmonale-arteriele-/)
- 2021-01-28 [Inhalatietreprostinil bij pulmonale hypertensie door interstitiële longziekte: NEJM INCREASE](https://hartvaat.nl/2021/01/28/inhalatietreprostinil-bij-pulmonale-hypertensie-door-interstitiele-longziekte-ne/)
- 2019-10-15 [Community health workers verbeteren koppeling met hypertensiezorg in Kenia](https://hartvaat.nl/2019/10/15/community-health-workers-verbeteren-koppeling-met-hypertensiezorg-in-kenia/)
- 2016-02-09 [SMS-berichten ter ondersteuning van therapietrouw bij hoge bloeddruk: de StAR-trial](https://hartvaat.nl/2016/02/09/sms-berichten-ter-ondersteuning-van-therapietrouw-bij-hoge-bloeddruk-de-star-tri/)

## Bronnen

- ESC 2024 Hypertensie Richtlijn https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae178
- NHG-Standaard CVRM https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/cardiovasculair-risicomanagement
- Farmacotherapeutisch Kompas https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/

---
Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.