# Aortaregurgitatie: chronisch en acuut

*Kleplijden · Aandoening · https://hartvaat.nl/kennis/kleplijden/aortaregurgitatie/*

Aortaregurgitatie (AR) is een disfunctie van de aortaklep waarbij bloed tijdens de diastole terugstroomt vanuit de aorta in het linker ventrikel. Chronische AR doorloopt een lange asymptomatische fase met progressieve LV-dilatatie en hypertrofie; wanneer compensatoire mechanismen falen, treedt klinisch hartfalen op. Acute AR is een cardiologische noodsituatie.

## Kernbegrippen

- **Ernstige aortaregurgitatie**: EROA ≥0,30 cm², regurgitatievolume ≥60 ml/slag, regurgitatief deel ≥50%, aortaringdiameter ≥25 mm; interventie-indicatie bij symptomen of LV-disfunctie.
- **Eccentrische hypertrofie**: LV-dilatatie als adaptatie aan chronische volumeoverbelasting bij AR; LVESD ≥50 mm of >25 mm/m² is een indicatie voor chirurgie ook bij asymptomatische patiënten.
- **Acute aortaregurgitatie**: Plotse AR door endocarditis, aortadissectie of trauma; geen compensatoire LV-dilatatie; acute drukstijging in ongeadapteerd ventrikel leidt tot acuut longoedeem; spoedoperatie noodzakelijk.
- **Water hammer pols (Corrigan)**: Perifeer teken van chronische ernstige AR: krachtig snel opstijgende en snel collaberende pols door groot slagvolume en lage diastolische aortadruk.

## Pathofysiologie chronische AR

Chronische AR veroorzaakt volumeoverbelasting: het linker ventrikel ontvangt zowel de normale pulmonale instroom als het regurgitante volume. Adaptief vergroot het LV (eccentrische hypertrofie) om het preload te accommoderen en het slagvolume te verhogen. Lange tijd blijft LVEF normaal. Bij verdere progressie treedt myocardiale disfunctie op met LVEF-daling — een punt van onomkeerbaarheid als het te lang duurt voor interventie.

## Oorzaken

- Klepafwijking: bicuspide aortaklep, reumatische kleppathologie, endocarditis, myxomateuze degeneratie
- Aortawortelpathologie: aortadissectie type A, Marfan-syndroom, annulo-ectasie, aneurysma aorta ascendens

## Diagnostiek

Echocardiografie (TTE/TEE) is de standaard voor ernst en LV-functie. Kleurstroomdoppler visualiseert de regurgitatiestroom; kwantificering via PISA, vena contracta en regurgitatievolume. Ergometrische test bij asymptomatische patiënten om verborgen symptomen en LV-disfunctie bij inspanning te onthullen. Hartcatheterisatie voor coronairevaluatie pre-operatief.

## Interventie-indicaties (ESC 2021)

- Ernstige AR met symptomen (klasse I)
- Ernstige AR met LVEF ≤50% asymptomatisch (klasse I)
- Ernstige AR met LVESD >50 mm (klasse I)
- Bij klepchirurgie om andere reden (CABG, aortachirurgie) ernstige AR meecorrigeren (klasse I)
- Aortaworteldilatatie ≥55 mm (of ≥50 mm bij Marfan, bicuspide klep) (klasse I)

## Acute aortaregurgitatie

Acuut ontstane ernstige AR door endocarditis of dissectie heeft geen tijd voor LV-adaptatie. Presentatie: acuut longoedeem, cardiogene shock. Urgent chirurgisch overleg noodzakelijk. Tijdelijk: nitroprusside en dobutamine voor hemodynamische stabilisatie (aortabalomp gecontra-indiceerd bij AR!). Vroege chirurgie reddend.

## Nieuwste evidence op hartvaat.nl

- 2026-09-21 [Ambulant TAVI-pad verkort hospitalisatieduur bij ernstige aortaklepstenose](https://hartvaat.nl/2026/09/12/ambulant-tavi-pad-verkort-hospitalisatieduur-bij-ernstige-aortaklepstenose/)
- 2026-07-16 [AHA-verklaring: geavanceerde karakterisering van rechterventrikelfalen](https://hartvaat.nl/2026/04/02/aha-verklaring-geavanceerde-karakterisering-van-rechterventrikelfalen/)
- 2025-04-01 [ISCHEMIA: invasief versus conservatief bij chronische totale occlusie](https://hartvaat.nl/2025/04/01/ischemia-invasief-versus-conservatief-bij-chronische-totale-occlusie/)
- 2023-05-27 [BEST-CLI: veneuze bypass versus endovasculair bij chronische kritieke ischemie](https://hartvaat.nl/2023/05/27/best-cli-veneuze-bypass-versus-endovasculair-bij-chronische-kritieke-ischemie/)
- 2021-06-26 [Aspirine versus clopidogrel voor chronische monotherapie na PCI: Lancet HOST-EXAM](https://hartvaat.nl/2021/06/26/aspirine-versus-clopidogrel-voor-chronische-monotherapie-na-pci-lancet-host-exam/)

## Bronnen

- ESC/EACTS 2021 Valvular Heart Disease Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab395
- LVEF en interventiemoment AR — Detaint et al., Circulation 2008 https://doi.org/10.1161/CIRCULATIONAHA.107.749440

---
Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.