# Klepprothesen: mechanisch versus biologisch

*Kleplijden · Aandoening · https://hartvaat.nl/kennis/kleplijden/klepprothese-mechanisch-biologisch/*

Bij hartklepvervanging is de keuze tussen een mechanische of biologische prothese een van de meest impactvolle behandelkeuzes. Mechanische prothesen zijn duurzamer maar vereisen levenslange anticoagulatie met VKA; biologische prothesen vermijden anticoagulatie maar slijten sneller, met name bij jongere patiënten. De ESC-richtlijn 2021 biedt een leeftijdsgericht kader voor deze beslissing.

## Kernbegrippen

- **Mechanische klepprothese**: Tweebladerige tilting-disc prothese (bv. St. Jude Medical, On-X); uitermate duurzaam; levenslange VKA-anticoagulatie vereist; INR streef 2,5-3,5 (aorta) of 3,0-4,0 (mitralis).
- **Biologische klepprothese (bioprosthetisch)**: Klepweefsel van varken (porcien) of rund (bovien pericardium); geen anticoagulatie nodig na 3 maanden; degeneratie na 10-20 jaar; voorkeur bij ouderen.
- **Structureel klepfalen (SVD)**: Calcificatie en degeneratie van biologische prothese leidend tot restenose of regurgitatie; incidentie stijgt na 10 jaar, sterk na 15 jaar; eerder bij jongere patiënten.
- **Valve-in-valve TAVI**: Transcatheter aortaklepimplantatie in een gedegenereerde biologische aortaklepprothese; vermijdt heroperatie bij hoog-risicopatiënten.

## Mechanische prothese: voordelen en nadelen

Mechanische prothesen zijn uitermate duurzaam — levenslange functie wordt verwacht. Het grote nadeel is de noodzaak van levenslange VKA-anticoagulatie vanwege het hoge tromboserisico van het mechanisch materiaal in de bloedstroom. INR-streefwaarden: aortaklep 2,5-3,5; mitraliskepositie 3,0-4,0. Risico op kleptrombose bij subtherapeutisch INR; risico op ernstige bloedingen bij supertherapeutisch INR. Bridging bij procedure zie bridging-anticoagulatie-perioperatief.

## Biologische prothese: voordelen en nadelen

Biologische prothesen vereisen slechts 3 maanden OAC na implantatie (voor endothelialisatie), daarna aspirine of geen antitrombotische therapie. Geen levenslange anticoagulatiemonitoring. Nadeel: degeneratieve slijtage (SVD) na 10-15 jaar, eerder bij jongere patiënten door verhoogd metabolisme. Bij falen: heroperatie of valve-in-valve TAVI.

## Leeftijdsgebaseerde keuze (ESC 2021)

- <60 jaar: mechanische prothese (klasse IIa voorkeur); langere levensverwachting maakt heroperatie wenselijk te vermijden
- 60-65 jaar: individuele beslissing; patiëntvoorkeur ten aanzien van anticoagulatie versus heroperatierisico
- >65 jaar (aorta) / >70 jaar (mitralis): biologische prothese; lagere SVD-incidentie door lagere metabole activiteit en kortere levensverwachting

## Speciale overwegingen

Zwangerschap: biologische prothese heeft voorkeur; VKA heeft teratogeen risico in eerste trimester; LMWH-bridging is een optie maar minder betrouwbaar bij mechanische prothese. Jonge vrouwen met zwangerschapswens: biologische prothese heeft duidelijke voorkeur. On-X mechanische klep: lagere INR-target (1,5-2,0) bij aortapositie met bewijs van non-inferioriteit (PROACT-trial).

## Nieuwste evidence op hartvaat.nl

- 2026-09-06 [Balloon-expandable TAVR: huidige bewijslast en klinische uitkomsten](https://hartvaat.nl/2026/10/01/balloon-expandable-tavr-huidige-bewijslast-en-klinische-uitkomsten/)
- 2026-07-10 [Noorse nationale validatie: myocarditis na mRNA-COVID-vaccinatie 4,5 per 100.000 — meest klinisch mild](https://hartvaat.nl/2026/05/04/noorse-nationale-validatie-myocarditis-na-mrna-covid-vaccinatie-4-5-per-100-000-/)
- 2026-02-23 [Biologische versus mechanische prothesen bij aortaklepvervanging op middelbare leeftijd](https://hartvaat.nl/2026/02/23/biologische-versus-mechanische-prothesen-bij-aortaklepvervanging-op-middelbare-l/)
- 2024-09-14 [Temporaire mechanische circulatie bij cardiogene shock: IPD meta-analyse](https://hartvaat.nl/2024/09/14/temporaire-mechanische-circulatie-bij-cardiogene-shock-ipd-meta-analyse/)
- 2024-04-18 [DanGer Shock: Impella versus standaardzorg bij cardiogene shock — NEJM](https://hartvaat.nl/2024/04/18/danger-shock-impella-versus-standaardzorg-bij-cardiogene-shock-nejm/)
- 2017-01-24 [Percutane mechanische ondersteuning versus IABP bij cardiogene shock: meta-analyse](https://hartvaat.nl/2017/01/24/percutane-mechanische-ondersteuning-versus-iabp-bij-cardiogene-shock-meta-analys/)
- 2017-01-24 [Percutane mechanische circulatoire ondersteuning versus IABP bij cardiogene shock na MI](https://hartvaat.nl/2017/01/24/percutane-mechanische-circulatoire-ondersteuning-versus-iabp-bij-cardiogene-shoc/)
- 2016-04-01 [Ischemisch risicogebied en reperfusiemethode bij STEMI: klinische implicaties](https://hartvaat.nl/2016/04/01/ischemisch-risicogebied-en-reperfusiemethode-bij-stemi-klinische-implicaties/)

## Bronnen

- ESC/EACTS 2021 Valvular Heart Disease Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab395
- Prosthesis choice bioprosthetic vs mechanical — Head et al., Lancet 2017 https://doi.org/10.1016/S0140-6736(17)30553-6
- Valve-in-valve TAVI outcomes — Dvir et al., JAMA 2014 https://doi.org/10.1001/jama.2014.15166

---
Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.