{"id":"mitralistenose","type":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/kennis/kleplijden/mitralistenose/","title":"Mitralistenose: reumatisch en niet-reumatisch","kind":"Aandoening","group":"kleplijden","group_label":"Kleplijden","category":"algemeen","meta_description":"Mitralistenose beperkt de bloedstroom van linker atrium naar linker ventrikel. Reumatische oorsprong, echocardiografische beoordeling, PMC-indicaties en.","intro":"Mitralistenose (MS) wordt gekenmerkt door vernauwd mitraliskleppening, leidend tot verhoogde drukgradiënt tussen linker atrium en linker ventrikel en verhoogde LA-druk. Reumatische koorts is de dominante oorzaak wereldwijd; in de westerse wereld komt degeneratieve calcificatie van de mitralisring (MAC) toenemend voor als non-reumatische oorzaak.","key_terms":[{"term":"Mitraliskleppening (MVA)","definition":"Echocardiografisch gemeten klepoppervlak; ernstige MS: MVA ≤1,5 cm²; gemiddelde gradiënt ≥10 mmHg; PASP >50 mmHg."},{"term":"Percutane mitrocommissurotomie (PMC)","definition":"Ballondilatatie van de mitralisklep via transseptale punctie; behandeling van keuze bij symptomatische ernstige MS met geschikte klepanatomie (Wilkins-score ≤8)."},{"term":"Wilkins-score","definition":"Echocardiografische score (0-16) voor PMC-geschiktheid op basis van klepbeweging, verdikking, calcificatie en subvalvulaire pathologie; score ≤8 = goede PMC-kandidaat."},{"term":"Mitral annular calcification (MAC)","definition":"Degeneratieve calcificatie van de mitralisring; geassocieerd met verhoogd cardiovasculair risico; kan klinisch relevante MS veroorzaken bij uitgebreide calcificatie (MAC-MS)."}],"heading":"Mitralistenose: reumatisch en degeneratief — diagnostiek en behandeling","body_markdown":"## Etiologie en pathofysiologie\n\nReumatische MS is het gevolg van auto-immune klepschade na streptokokkenfaryngitis. Klepslijtage en fibrotische fusie van de commissuren leidt over jaren tot progressieve vernauwing. Verhoogde LA-druk veroorzaakt LA-dilatatie, atriumfibrilleren (bij 30-40%), trombus in het LA-aurikel en longstuwing. Het linker ventrikel is in principe onbelast (normale of lage LVEDP); bij ernstige MS kan pulmonale hypertensie rechterhartbelasting veroorzaken.\n\n## Klinische presentatie\n\nSymptomen treden op bij inspanning of bij tachycardie (kortere diastole = minder vulling): dyspneu, ortopneu, AF-geïnduceerde verslechtering. Hemoptoë door ruptur van pulmonale bronchiale venen. Trombo-embolie (CVA) bij AF met trombus in LAA.\n\n## Echocardiografische diagnostiek\n\n2D-echo: doming van de anterieure klap (hockey-stickbewging), commissuurverdikking, subvalvulaire fusie. Doppler: mean gradient en PHT (pressure half time) voor MVA-berekening. TEE: uitsluiting trombus in LAA vóór PMC of cardioversie. Stressecho bij twijfel over ernst of symptoomdrempel.\n\n## PMC-indicaties en techniek\n\nPMC bij symptomatische ernstige MS (MVA ≤1,5 cm²) met Wilkins-score ≤8 en geen significante MR, geen trombus in LAA (klasse I). Transseptale punctie, ballondilatatie van de commissuren (Inoue-ballon), resultaat: toename MVA gemiddeld >1,5 cm², gradiëntreductie 50%. Overleving vergelijkbaar met chirurgische open commissurotomie.\n\n## Anticoagulatie bij mitralistenose\n\nOAC (VKA, INR 2,5-3,5 bij mechanische klep; 2,0-3,0 bij reumatische MS + AF) bij: AF of eerder trombo-embolisch event. Bij sinusritme met spontaan echo-contrast in LA: VKA overwegen. DOACs zijn formeel niet geregistreerd voor reumatische MS.","related":["https://hartvaat.nl/kennis/kleplijden/echocardiografie-kleplijden/","https://hartvaat.nl/kennis/kleplijden/kleppathologie-reumatische-origine/","https://hartvaat.nl/kennis/kleplijden/anticoagulatie-bij-klepprothese/","https://hartvaat.nl/kennis/kleplijden/esc-richtlijn-kleplijden-2021/"],"sources":[{"label":"ESC/EACTS 2021 Valvular Heart Disease Guidelines","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab395"},{"label":"Percutaneous mitral commissurotomy results — Iung et al., Eur Heart J 2010","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehp356"},{"label":"NHG-Standaard Atriumfibrilleren","url":"https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/atriumfibrilleren"}],"articles":[{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/10/welke-hartfalenpatienten-ontwikkelen-ernstige-mitralisinsufficientie-voorspellen/","title":"Welke hartfalenpatiënten ontwikkelen ernstige mitralisinsufficiëntie? Voorspellende factoren","published":"2026-02-10"}],"as_of":"2026-03-12","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}