# Bempedoïnezuur: alternatief bij statine-intolerantie

*Lipiden & Atherosclerose · Geneesmiddel · https://hartvaat.nl/kennis/lipiden/bempedoïnezuur/*

Bempedoïnezuur (Nilemdo) remt ATP-citraat lyase (ACL), een enzym upstream van HMG-CoA-reductase in de cholesterolsynthese. Het is een prodrug dat alleen in de lever geactiveerd wordt, niet in spierweefsel, wat spierproblemen vermijdt. CLEAR OUTCOMES-trial (2023) toonde 13% reductie van cardiovasculaire events bij statine-intolerante patiënten.

## Kernbegrippen

- **ATP-citraat lyase (ACL)**: Enzym dat citraat omzet in acetyl-CoA (precursor mevalonaatroute); upstream van HMG-CoA-reductase; aangrijpingspunt bempedoïnezuur.
- **Prodrug-activatie**: Bempedoïnezuur wordt alleen in de lever geactiveerd tot de actieve vorm door acyl-CoA-synthetase ACSVL1; niet aanwezig in spierweefsel.
- **CLEAR OUTCOMES-trial**: RCT (n=13.970): bempedoïnezuur bij statine-intolerante patiënten; 13% risicoreductie 4-componenten MACE; bewijs uit 2023.
- **Hyperurikemie**: Bempedoïnezuur verhoogt urinezuur (remt renale uitscheiding); jichtrisico; voorzichtigheid bij gichtanamnese.
- **Combinatiepil**: Bempedoïnezuur 180 mg + ezetimib 10 mg (Nustendi); LDL-verlaging ~38%; handig bij statine-intolerante patiënten.

## Werkingsmechanisme

Bempedoïnezuur remt ATP-citraat lyase (ACL), waardoor de productie van acetyl-CoA (het substraat voor HMG-CoA-reductase) afneemt. Dit vermindert de hepatische cholesterolsynthese, activeert SREBP-2 en verhoogt de LDL-receptor-expressie. Als prodrug wordt het alleen in de lever omgezet naar de actieve vorm via ACSVL1-enzym. Omdat ACSVL1 niet aanwezig is in skeletspierweefsel, is spiertoxiciteit minimaal — dit maakt het geschikt bij statine-intolerantie.

## CLEAR OUTCOMES-trial (2023)

13.970 patiënten met statin-intolerantie en hoog/zeer hoog cardiovasculair risico; bempedoïnezuur 180 mg vs. placebo; mediaan 40 maanden follow-up. Primair eindpunt (4-componenten MACE: CV-dood, niet-fataal MI, niet-fatale beroerte, coronaire revascularisatie): 11,7% vs. 13,3% (HR 0,87; p=0,004). Eerste RCT-bewijs van cardiovasculaire voordeel van bempedoïnezuur.

## LDL-verlaging

- Monotherapie: LDL -15–21%
- In combinatie met ezetimib: -35–40%
- Combinatiepil (Nustendi): eenvoudig schema

## Bijwerkingen en contra-indicaties

- Hyperurikemie: stijging urinezuur gemiddeld 0,6 mg/dL; jichtincidentie iets verhoogd; voorzichtigheid bij gichtanamnese
- Tendinopathie: verhoogd risico op peesruptuur (zeldzaam maar vermeld in bijsluiter); vermijd bij pre-existente peesaandoeningen
- Transaminasestijging: mild; controleer leverenzymen bij start
- Niet gebruiken bij ernstige nierinsufficientie of leverfalen

## Nieuwste evidence op hartvaat.nl

- 2026-09-08 [Coleus forskohlii-extract verlaagt gewicht en triglyceriden bij overgewicht — 12-weken studie](https://hartvaat.nl/2026/12/30/coleus-forskohlii-extract-verlaagt-gewicht-en-triglyceriden-bij-overgewicht-12-w/)
- 2026-01-08 [Evolocumab bij patiënten zonder eerder MI of CVA: FOURIER subanalyse](https://hartvaat.nl/2026/01/08/evolocumab-bij-patienten-zonder-eerder-mi-of-cva-fourier-subanalyse/)
- 2025-03-24 [FLOW: semaglutide CV-voordelen naar CKD-ernst bij diabetes](https://hartvaat.nl/2025/03/24/flow-semaglutide-cv-voordelen-naar-ckd-ernst-bij-diabetes/)
- 2024-03-01 [CLEAR Outcomes: bempedoïnezuur vermindert totale CV-events bij statine-intolerantie](https://hartvaat.nl/2024/03/01/clear-outcomes-bempedoinezuur-vermindert-totale-cv-events-bij-statine-intolerant/)
- 2024-03-01 [POST-PCI: routine stresstesten bij diabetespatiënten na PCI niet zinvol](https://hartvaat.nl/2024/03/01/post-pci-routine-stresstesten-bij-diabetespatienten-na-pci-niet-zinvol/)
- 2023-04-13 [CLEAR Outcomes: bempedoïnezuur vermindert CV-events bij statine-intolerantie](https://hartvaat.nl/2023/04/13/clear-outcomes-bempedoinezuur-vermindert-cv-events-bij-statine-intolerantie/)
- 2022-11-24 [PROMINENT: pemafibrate verlaagt triglyceriden maar vermindert CV-events niet](https://hartvaat.nl/2022/11/24/prominent-pemafibrate-verlaagt-triglyceriden-maar-vermindert-cv-events-niet/)
- 2018-10-18 [Omega-3 vetzuursupplementen bij diabetes: NEJM ASCEND omega-3](https://hartvaat.nl/2018/10/18/omega-3-vetzuursupplementen-bij-diabetes-nejm-ascend-omega-3/)

## Bronnen

- CLEAR OUTCOMES Trial — NEJM 2023 https://doi.org/10.1056/NEJMoa2215024
- ESC/EAS 2019 Dyslipidemie Richtlijn https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehz455
- Farmacotherapeutisch Kompas – Bempedoïnezuur https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/preparaatteksten/b/bempedoinezuur

---
Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.