{"id":"esc-richtlijn-dyslipidemie-2019","type":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/kennis/lipiden/esc-richtlijn-dyslipidemie-2019/","title":"ESC/EAS-richtlijn Dyslipidemie 2019: kernpunten","kind":"Richtlijn","group":"lipiden","group_label":"Lipiden & Atherosclerose","category":"cholesterol","meta_description":"De ESC/EAS 2019 richtlijn voor dyslipidemie introduceert strengere LDL-doelwaarden, een duidelijke behandelladder van statine naar PCSK9-remmers en aandacht voor Lp(a).","intro":"De ESC/EAS 2019 richtlijn 'Management of Dyslipidaemias' verlaagt de LDL-streefwaarden aanzienlijk en introduceert een duidelijke stap-voor-stap behandelstrategie van hoogintensief statine via ezetimib naar PCSK9-remmers. Nieuw zijn ook aanbevelingen voor Lp(a)-meting en aandacht voor residueel cardiovasculair risico na lipidenverlaging.","key_terms":[{"term":"LDL <1,4 mmol/L","definition":"Nieuwe streefwaarde voor zeer hoog risico (ESC 2019); aanzienlijk lager dan de vorige richtlijn (<1,8 mmol/L)."},{"term":"50%-reductiedoel","definition":"Aanvullend ESC 2019-vereiste: ook als LDL al onder doelwaarde, dient een 50% reductie van uitgangswaarde bereikt te worden."},{"term":"Lp(a)-meting","definition":"ESC 2019: Lp(a) eenmaal meten bij alle patiënten voor risicoassessment; >125 nmol/L classificeert als hoog risico."},{"term":"Behandelladder","definition":"ESC 2019-cascade: hoogintensief statine → + ezetimib → + PCSK9-remmer of inclisiran."},{"term":"Non-HDL-doel","definition":"ESC 2019: non-HDL <2,2 mmol/L bij zeer hoog risico; ApoB <55 mg/dL als alternatief."}],"heading":"ESC/EAS 2019 Dyslipidemie Richtlijn: wat is er veranderd?","body_markdown":"## Verlaagde LDL-streefwaarden\n\nDe meest impactvolle wijziging is de verlaging van LDL-streefwaarden voor hoge en zeer hoge risicocategorieën:\n\n- Zeer hoog risico: van \n- Hoog risico: van \n\nRationale: FOURIER, ODYSSEY OUTCOMES en IMPROVE-IT tonen consistent dat verdere LDL-verlaging onder 1,4 mmol/L veilig is en verdere risicoreductie geeft.\n\n## Behandelladder\n\n- Hoogintensief statine (atorvastatine 40–80 mg of rosuvastatine 20–40 mg)\n- + Ezetimib als LDL-doel niet bereikt\n- + PCSK9-remmer (evolocumab of alirocumab) bij LDL boven streefwaarde op maximale statine + ezetimib\n\nInclisiran (geregistreerd 2020): gelijkwaardig alternatief voor PCSK9-monoklonale antilichamen.\n\n## Lp(a) en risicomodificatie\n\nESC 2019 beveelt Lp(a)-meting eenmaal aan bij alle patiënten om het cardiovasculair risico te verfijnen. Lp(a) >125 nmol/L (of >50 mg/dL) classificeert als hoog risico-modificerende factor. Er is geen goedgekeurde behandeling; intensiveer LDL-behandeling als aanvullende risicomaatregel.\n\n## Overige aanbevelingen\n\n- Behandel residueel risico (hoog TG + laag HDL) na optimale statinetherapie met EPA (klasse IIb) of fibraten\n- Statinetherapie bij CKD G3–G5 (voor zover niet op dialyse): gaat door ongeacht eGFR\n- Statin-therapie tijdens zwangerschap: gecontra-indiceerd (geen PCSK9-remmers/inclisiran bij zwangerschapswens)","related":["https://hartvaat.nl/kennis/lipiden/ldl-doelwaarden-risicostratificatie/","https://hartvaat.nl/kennis/lipiden/lipidenverlaging-stappenplan/","https://hartvaat.nl/kennis/lipiden/pcsk9-remmers-evolocumab-alirocumab/","https://hartvaat.nl/kennis/lipiden/lp-a-verhoogd/"],"sources":[{"label":"ESC/EAS 2019 Dyslipidemie Richtlijn","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehz455"},{"label":"FOURIER Trial — NEJM 2017","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa1615664"},{"label":"ODYSSEY OUTCOMES Trial — NEJM 2018","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa1801174"},{"label":"IMPROVE-IT Trial — NEJM 2015","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa1410489"}],"articles":[{"url":"https://hartvaat.nl/2026/09/01/afstand-tot-ldl-doelwaarde-stuurt-keuze-lipiddalende-therapie/","title":"Afstand tot LDL-doelwaarde stuurt keuze lipiddalende therapie","published":"2026-07-26"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/26/niet-statine-therapie-welk-middel-voor-welke-patient/","title":"Niet-statine therapie: welk middel voor welke patiënt?","published":"2026-03-09"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/01/11/zeventien-jaar-voor-verandering-doorbreken-de-2025-esc-eas-dyslipidemierichtlijn/","title":"Zeventien jaar voor verandering: doorbreken de 2025 ESC/EAS-dyslipidemierichtlijnen de cyclus?","published":"2026-01-11"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/01/02/albuminurie-en-cardiovasculair-risico-gemiste-kans-in-de-2025-esc-eas-dyslipidem/","title":"Albuminurie en cardiovasculair risico: gemiste kans in de 2025 ESC/EAS-dyslipidemierichtlijnen","published":"2026-01-02"},{"url":"https://hartvaat.nl/2019/06/18/2018-aha-acc-cholesterolrichtlijn-executive-summary/","title":"2018 AHA/ACC cholesterolrichtlijn: executive summary","published":"2019-06-18"},{"url":"https://hartvaat.nl/2016/10/14/de-tien-geboden-van-de-2016-esc-eas-dyslipidemierichtlijn/","title":"De 'Tien Geboden' van de 2016 ESC/EAS dyslipidemierichtlijn","published":"2016-10-14"},{"url":"https://hartvaat.nl/2016/10/14/2016-esc-eas-richtlijn-voor-het-management-van-dyslipidemieen/","title":"2016 ESC/EAS-richtlijn voor het management van dyslipidemieën","published":"2016-10-14"}],"as_of":"2026-03-12","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}