# ESC/EAS-richtlijn Dyslipidemie 2019: kernpunten

*Lipiden & Atherosclerose · Richtlijn · https://hartvaat.nl/kennis/lipiden/esc-richtlijn-dyslipidemie-2019/*

De ESC/EAS 2019 richtlijn 'Management of Dyslipidaemias' verlaagt de LDL-streefwaarden aanzienlijk en introduceert een duidelijke stap-voor-stap behandelstrategie van hoogintensief statine via ezetimib naar PCSK9-remmers. Nieuw zijn ook aanbevelingen voor Lp(a)-meting en aandacht voor residueel cardiovasculair risico na lipidenverlaging.

## Kernbegrippen

- **LDL <1,4 mmol/L**: Nieuwe streefwaarde voor zeer hoog risico (ESC 2019); aanzienlijk lager dan de vorige richtlijn (<1,8 mmol/L).
- **50%-reductiedoel**: Aanvullend ESC 2019-vereiste: ook als LDL al onder doelwaarde, dient een 50% reductie van uitgangswaarde bereikt te worden.
- **Lp(a)-meting**: ESC 2019: Lp(a) eenmaal meten bij alle patiënten voor risicoassessment; >125 nmol/L classificeert als hoog risico.
- **Behandelladder**: ESC 2019-cascade: hoogintensief statine → + ezetimib → + PCSK9-remmer of inclisiran.
- **Non-HDL-doel**: ESC 2019: non-HDL <2,2 mmol/L bij zeer hoog risico; ApoB <55 mg/dL als alternatief.

## Verlaagde LDL-streefwaarden

De meest impactvolle wijziging is de verlaging van LDL-streefwaarden voor hoge en zeer hoge risicocategorieën:

- Zeer hoog risico: van 
- Hoog risico: van 

Rationale: FOURIER, ODYSSEY OUTCOMES en IMPROVE-IT tonen consistent dat verdere LDL-verlaging onder 1,4 mmol/L veilig is en verdere risicoreductie geeft.

## Behandelladder

- Hoogintensief statine (atorvastatine 40–80 mg of rosuvastatine 20–40 mg)
- + Ezetimib als LDL-doel niet bereikt
- + PCSK9-remmer (evolocumab of alirocumab) bij LDL boven streefwaarde op maximale statine + ezetimib

Inclisiran (geregistreerd 2020): gelijkwaardig alternatief voor PCSK9-monoklonale antilichamen.

## Lp(a) en risicomodificatie

ESC 2019 beveelt Lp(a)-meting eenmaal aan bij alle patiënten om het cardiovasculair risico te verfijnen. Lp(a) >125 nmol/L (of >50 mg/dL) classificeert als hoog risico-modificerende factor. Er is geen goedgekeurde behandeling; intensiveer LDL-behandeling als aanvullende risicomaatregel.

## Overige aanbevelingen

- Behandel residueel risico (hoog TG + laag HDL) na optimale statinetherapie met EPA (klasse IIb) of fibraten
- Statinetherapie bij CKD G3–G5 (voor zover niet op dialyse): gaat door ongeacht eGFR
- Statin-therapie tijdens zwangerschap: gecontra-indiceerd (geen PCSK9-remmers/inclisiran bij zwangerschapswens)

## Nieuwste evidence op hartvaat.nl

- 2026-07-26 [Afstand tot LDL-doelwaarde stuurt keuze lipiddalende therapie](https://hartvaat.nl/2026/09/01/afstand-tot-ldl-doelwaarde-stuurt-keuze-lipiddalende-therapie/)
- 2026-03-09 [Niet-statine therapie: welk middel voor welke patiënt?](https://hartvaat.nl/2026/02/26/niet-statine-therapie-welk-middel-voor-welke-patient/)
- 2026-01-11 [Zeventien jaar voor verandering: doorbreken de 2025 ESC/EAS-dyslipidemierichtlijnen de cyclus?](https://hartvaat.nl/2026/01/11/zeventien-jaar-voor-verandering-doorbreken-de-2025-esc-eas-dyslipidemierichtlijn/)
- 2026-01-02 [Albuminurie en cardiovasculair risico: gemiste kans in de 2025 ESC/EAS-dyslipidemierichtlijnen](https://hartvaat.nl/2026/01/02/albuminurie-en-cardiovasculair-risico-gemiste-kans-in-de-2025-esc-eas-dyslipidem/)
- 2019-06-18 [2018 AHA/ACC cholesterolrichtlijn: executive summary](https://hartvaat.nl/2019/06/18/2018-aha-acc-cholesterolrichtlijn-executive-summary/)
- 2016-10-14 [De 'Tien Geboden' van de 2016 ESC/EAS dyslipidemierichtlijn](https://hartvaat.nl/2016/10/14/de-tien-geboden-van-de-2016-esc-eas-dyslipidemierichtlijn/)
- 2016-10-14 [2016 ESC/EAS-richtlijn voor het management van dyslipidemieën](https://hartvaat.nl/2016/10/14/2016-esc-eas-richtlijn-voor-het-management-van-dyslipidemieen/)

## Bronnen

- ESC/EAS 2019 Dyslipidemie Richtlijn https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehz455
- FOURIER Trial — NEJM 2017 https://doi.org/10.1056/NEJMoa1615664
- ODYSSEY OUTCOMES Trial — NEJM 2018 https://doi.org/10.1056/NEJMoa1801174
- IMPROVE-IT Trial — NEJM 2015 https://doi.org/10.1056/NEJMoa1410489

---
Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.