{"id":"ezetimib","type":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/kennis/lipiden/ezetimib/","title":"Ezetimib: werkingsmechanisme en gebruik in combinatie","kind":"Geneesmiddel","group":"lipiden","group_label":"Lipiden & Atherosclerose","category":"cholesterol","meta_description":"Ezetimib remt intestinale cholesterolabsorptie via NPC1L1 en verlaagt LDL met 15–20%. IMPROVE-IT toonde cardiovasculair voordeel van ezetimib bovenop statine na ACS.","intro":"Ezetimib remt selectief de intestinale cholesterolabsorptie via blokkade van het NPC1L1-transporteiwit in de darmwand. Het verlaagt LDL met 15–25% als monotherapie en is additief aan statines. De IMPROVE-IT trial (2015) toonde voor het eerst klinisch voordeel van ezetimib bovenop simvastatine na acuut coronair syndroom.","key_terms":[{"term":"NPC1L1","definition":"Niemann-Pick C1-like 1 transporter; intestinale cholesterol-absorptiereceptor; het aangrijpingspunt van ezetimib."},{"term":"IMPROVE-IT trial","definition":"RCT (n=18.144): simvastatine + ezetimib vs. simvastatine na ACS; 6,4% relatieve risicoreductie voor cardiovasculaire eindpunten; bewijs dat 'lager LDL = beter'."},{"term":"LDL-rebound","definition":"Ezetimib vermindert intestinale cholesteroltoevoer; lever compenseert met verhoogde HMG-CoA-reductase-activiteit; co-toediening met statine beperkt dit effect."},{"term":"Ezetimib-monotherapie","definition":"LDL-verlaging 15–20%; nuttig bij statine-intolerantie als enig alternatief of in combinatie met bempedoïnezuur."},{"term":"Plantenstanolen/-sterolen","definition":"Voedingssupplementen die vergelijkbaar mechanisme hebben als ezetimib; LDL-daling 5–10% bij consistent gebruik."}],"heading":"Ezetimib: mechanisme, bewijs en combinatiestrategieën","body_markdown":"## Werkingsmechanisme\n\nEzetimib blokkeert selectief NPC1L1, het transporteiwit in de apicale membraan van enterocyten dat cholesterol (zowel dietair als biliair) absorbeert. Dit vermindert de cholesteroltoevoer naar de lever, wat SREBP-2-activatie en LDL-receptor-upregulatie triggert. Het netto resultaat is LDL-daling van 15–25%. De lever compenseert ook gedeeltelijk via verhoogde HMG-CoA-reductase-activiteit, wat de LDL-daling beperkt — maar dit compenseert-effect wordt weggenomen door co-toediening met een statine.\n\n## Klinisch bewijs\n\nIMPROVE-IT (2015): 18.144 patiënten na ACS; simvastatine 40 mg + ezetimib 10 mg vs. simvastatine 40 mg + placebo gedurende mediaan 6 jaar. LDL daalde van 1,8 naar 1,4 mmol/L in de ezetimib-arm. Primair eindpunt (CV dood, MI, ziekenhuisopname voor UA, coronaire revascularisatie, beroerte): 32,7% vs. 34,7% (HR 0,936; p=0,016). Dit was het eerste directe bewijs dat toevoeging van een niet-statine-middel cardiovasculair voordeel geeft.\n\n## Indicaties\n\n- Toevoeging aan statine wanneer LDL-doel niet bereikt (stap 2 in het lipidenverlaging-stappenplan)\n- Monotherapie of combinatie met bempedoïnezuur bij statine-intolerantie\n- FH: vast onderdeel van de behandelladder\n\n## Praktisch\n\n- Dosis: 10 mg eenmaal daags; geen dosisaanpassing bij nier- of leverfunctiestoornissen (bij matig-ernstig leverfalen: voorzichtigheid)\n- Geen significante geneesmiddeleninteracties\n- Bijwerkingen zeldzaam: mild verhoogde transaminasen, hoofdpijn, buikpijn; geen spierproblemen","related":["https://hartvaat.nl/kennis/lipiden/statines-overzicht/","https://hartvaat.nl/kennis/lipiden/pcsk9-remmers-evolocumab-alirocumab/","https://hartvaat.nl/kennis/lipiden/lipidenverlaging-stappenplan/","https://hartvaat.nl/kennis/lipiden/bempedoïnezuur/"],"sources":[{"label":"IMPROVE-IT Trial — NEJM 2015","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa1410489"},{"label":"ESC/EAS 2019 Dyslipidemie Richtlijn","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehz455"},{"label":"Farmacotherapeutisch Kompas – Ezetimib","url":"https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/preparaatteksten/e/ezetimib"}],"articles":[{"url":"https://hartvaat.nl/2026/09/01/metformin-verlaagt-risico-op-buikaorta-aneurysma-mr-en-cohortanalyse/","title":"Metformin verlaagt risico op buikaorta-aneurysma — MR- en cohortanalyse","published":"2026-08-20"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/12/01/ezetimibe-als-monotherapie-voor-primaire-preventie-bij-75-plussers/","title":"Ezetimibe als monotherapie voor primaire preventie bij 75-plussers","published":"2026-03-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/24/yellow-iii-intracoronaire-beeldvorming-en-genexpressie-na-maximale-lipideverlagi/","title":"YELLOW-III: intracoronaire beeldvorming en genexpressie na maximale lipideverlaging met evolocumab","published":"2026-02-24"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/01/20/es-bempedacs-triple-versus-duale-lipidenbehandeling-na-acs/","title":"ES-BempedACS: triple versus duale lipidenbehandeling na ACS","published":"2026-01-20"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/08/14/cagrisema-gecombineerd-cagrilintide-en-semaglutide-bij-overgewicht-nejm/","title":"CagriSema: gecombineerd cagrilintide en semaglutide bij overgewicht — NEJM","published":"2025-08-14"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/06/10/soul-oraal-semaglutide-cv-voordeel-naar-sglt2i-gebruik/","title":"SOUL: oraal semaglutide CV-voordeel naar SGLT2i-gebruik","published":"2025-06-10"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/05/20/angptl3-antilichaam-bij-suboptimaal-gecontroleerde-hyperlipidemie-fase-2/","title":"ANGPTL3-antilichaam bij suboptimaal gecontroleerde hyperlipidemie: fase 2","published":"2025-05-20"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/05/17/tandem-obicetrapib-plus-ezetimibe-voor-ldl-verlaging-lancet-fase-3/","title":"TANDEM: obicetrapib plus ezetimibe voor LDL-verlaging — Lancet fase 3","published":"2025-05-17"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/05/01/apothekerverwijzingen-voor-statine-start-twee-cluster-rct-s/","title":"Apothekerverwijzingen voor statine-start: twee cluster-RCT's","published":"2025-05-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/11/12/recaticimab-als-toevoeging-aan-statines-fase-3-remain-2/","title":"Recaticimab als toevoeging aan statines: fase 3 REMAIN-2","published":"2024-11-12"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/09/12/plozasiran-sirna-tegen-apoc3-bij-gemengde-hyperlipidemie-nejm/","title":"Plozasiran: siRNA tegen APOC3 bij gemengde hyperlipidemie — NEJM","published":"2024-09-12"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/08/06/racing-subanalyse-matige-statine-plus-ezetimibe-voor-secundaire-preventie/","title":"RACING subanalyse: matige statine plus ezetimibe voor secundaire preventie","published":"2024-08-06"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/06/04/drive-remote-management-verbetert-richtlijnmedicatie-bij-hartfalen/","title":"DRIVE: remote management verbetert richtlijnmedicatie bij hartfalen","published":"2024-06-04"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/03/01/post-pci-routine-stresstesten-bij-diabetespatienten-na-pci-niet-zinvol/","title":"POST-PCI: routine stresstesten bij diabetespatiënten na PCI niet zinvol","published":"2024-03-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/02/13/bariatrische-chirurgie-en-bloeddruk-na-5-jaar-gerandomiseerde-trial/","title":"Bariatrische chirurgie en bloeddruk na 5 jaar: gerandomiseerde trial","published":"2024-02-13"},{"url":"https://hartvaat.nl/2023/11/25/zenith-ckd-zibotentan-plus-dapagliflozine-bij-ckd-lancet/","title":"ZENITH-CKD: zibotentan plus dapagliflozine bij CKD — Lancet","published":"2023-11-25"},{"url":"https://hartvaat.nl/2023/10/19/ilumien-iv-oct-geleide-versus-angiografie-geleide-pci-nejm/","title":"ILUMIEN IV: OCT-geleide versus angiografie-geleide PCI — NEJM","published":"2023-10-19"},{"url":"https://hartvaat.nl/2023/08/24/vaste-dosiscombinatietherapie-voor-primaire-cv-preventie-ipd-meta-analyse/","title":"Vaste-dosiscombinatietherapie voor primaire CV-preventie: IPD meta-analyse","published":"2023-08-24"},{"url":"https://hartvaat.nl/2023/07/01/statinoplaaddosis-voor-cabg-gerandomiseerde-trial/","title":"Statinoplaaddosis voor CABG: gerandomiseerde trial","published":"2023-07-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2023/04/25/mk-0616-eerste-orale-pcsk9-remmer-in-fase-2b/","title":"MK-0616: eerste orale PCSK9-remmer in fase 2b","published":"2023-04-25"},{"url":"https://hartvaat.nl/2023/04/11/matige-statine-plus-ezetimibe-bij-ouderen-met-atherosclerose-jacc-studie/","title":"Matige statine plus ezetimibe bij ouderen met atherosclerose: JACC-studie","published":"2023-04-11"},{"url":"https://hartvaat.nl/2023/04/04/lodestar-treat-to-target-versus-hoge-dosis-statine-bij-coronairlijden/","title":"LODESTAR: treat-to-target versus hoge-dosis statine bij coronairlijden","published":"2023-04-04"},{"url":"https://hartvaat.nl/2023/02/28/incidenteel-coronair-calcium-op-ct-thorax-ai-gestuurde-screening-verbetert-stati/","title":"Incidenteel coronair calcium op CT-thorax: AI-gestuurde screening verbetert statinegebruik","published":"2023-02-28"},{"url":"https://hartvaat.nl/2023/01/01/nudging-verhoogt-statinevoorschrijving-bij-zowel-arts-als-patient/","title":"Nudging verhoogt statinevoorschrijving bij zowel arts als patiënt","published":"2023-01-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2023/01/01/vitamine-d-voorkomt-statine-gerelateerde-spierklachten-niet/","title":"Vitamine D voorkomt statine-gerelateerde spierklachten niet","published":"2023-01-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2022/11/24/prominent-pemafibrate-verlaagt-triglyceriden-maar-vermindert-cv-events-niet/","title":"PROMINENT: pemafibrate verlaagt triglyceriden maar vermindert CV-events niet","published":"2022-11-24"},{"url":"https://hartvaat.nl/2022/11/17/olpasiran-sirna-verlaagt-lipoproteine-a-spectaculair-in-fase-2-trial/","title":"Olpasiran: siRNA verlaagt lipoproteïne(a) spectaculair in fase 2 trial","published":"2022-11-17"},{"url":"https://hartvaat.nl/2022/10/11/langetermijn-evolocumab-bij-atherosclerotisch-vaatlijden-open-label-extensie-fou/","title":"Langetermijn evolocumab bij atherosclerotisch vaatlijden: open-label extensie FOURIER","published":"2022-10-11"},{"url":"https://hartvaat.nl/2022/09/15/polypill-voor-secundaire-cardiovasculaire-preventie-secure-trial-in-nejm/","title":"Polypill voor secundaire cardiovasculaire preventie: SECURE-trial in NEJM","published":"2022-09-15"},{"url":"https://hartvaat.nl/2022/09/10/statines-en-spiersymptomen-lancet-ipd-meta-analyse-ontkracht-breed-probleem/","title":"Statines en spiersymptomen: Lancet IPD meta-analyse ontkracht breed probleem","published":"2022-09-10"}],"as_of":"2026-03-12","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}