# Hypertriglyceridemie: oorzaken en risico

*Lipiden & Atherosclerose · Aandoening · https://hartvaat.nl/kennis/lipiden/hypertriglyceridemie/*

Hypertriglyceridemie is gedefinieerd als nuchtere triglyceriden >1,7 mmol/L (matig) tot >10 mmol/L (ernstig). Matige verhoging verhoogt het cardiovasculair risico indirect via verhoogd remnant-cholesterol. Ernstige hypertriglyceridemie (>10 mmol/L) verhoogt het risico op acute pancreatitis, een potentieel levensbedreigende complicatie.

## Kernbegrippen

- **Remnant-cholesterol**: Cholesterol in VLDL- en IDL-deeltjes; verhoogd bij hypertriglyceridemie; causale risicofactor voor atherosclerose.
- **Chylomicronaemie-syndroom**: Ernstige hypertriglyceridemie (>10 mmol/L) met chylomicronen in nuchter plasma; risico op acute pancreatitis.
- **Lipoprotein lipase (LPL)**: Enzym dat triglyceriden in VLDL en chylomicronen hydrolyseert; deficiëntie leidt tot ernstige hypertriglyceridemie.
- **VLDL (very-low-density lipoprotein)**: Door lever geproduceerde TG-rijke lipoproteïnen; verhoogd bij metabole aandoeningen, alcohol, diabetes.
- **Volanesorsen**: Antisens oligonucleotide gericht op ApoC-III; vergund in Europa voor familiaire chylomicronaemie; verlaagt TG sterk.

## Classificatie

- Matig: TG 1,7–5,6 mmol/L — verhoogd CV-risico via remnant-cholesterol
- Ernstig: TG 5,6–10 mmol/L — sterk verhoogd CV-risico; pancreatitisrisico begint te stijgen
- Zeer ernstig: TG >10 mmol/L — acuut pancreatitisrisico; direct behandelen

## Oorzaken

Primaire oorzaken:

- Familiaire hypertriglyceridemie (FHTG): polygenetisch; matig-ernstig TG-verhoogd
- Familiaire chylomicronaemie (FCS): zeldzaam; LPL- of ApoC-II-deficiëntie; ernstige hypertriglyceridemie

Secundaire oorzaken (frequent):

- Diabetes mellitus type 2 / insulineresistentie
- Alcoholgebruik
- Hypothyreoïdie
- Nierziekte (nefrotisch syndroom, dialyse)
- Zwangerschap
- Geneesmiddelen: oestrogenen, corticosteroïden, bètablokkers, thiaziden, antiretrovirale middelen

## Behandeling

- Leefstijl (eerste keus): Alcoholabstinentie, gewichtsreductie, laag-vet dieet, vermijden eenvoudige koolhydraten
- Secondaire oorzaken behandelen: Glucoseregulatie, hypothyreoïdie corrigeren
- Fibraten: Bezafibrate, fenofibrate — verlagen TG 40–50% via PPAR-α-activatie; eerste keus bij TG >5 mmol/L
- Omega-3-vetzuren (hoge dosis): Icosapentaeenzuur (Vascepa) — REDUCE-IT trial: 25% CV-risicoreductie bij TG 1,5–5,6 mmol/L op statine
- Volanesorsen: bij FCS (geregistreerd in EU)

## Nieuwste evidence op hartvaat.nl

- 2026-02-01 [De verborgen nierschade bij chylomicronemiesyndromen](https://hartvaat.nl/2026/02/01/de-verborgen-nierschade-bij-chylomicronemiesyndromen/)
- 2026-01-29 [Olezarsen bij ernstige hypertriglyceridemie en pancreatitisrisico](https://hartvaat.nl/2026/01/29/olezarsen-bij-ernstige-hypertriglyceridemie-en-pancreatitisrisico/)
- 2024-03-19 [Nierschade na minimale contrasttoediening bij ACS](https://hartvaat.nl/2024/03/19/nierschade-na-minimale-contrasttoediening-bij-acs/)
- 2022-04-06 [ApoC-III-reductie bij matige hypertriglyceridemie met hoog CV-risico](https://hartvaat.nl/2022/04/06/apoc-iii-reductie-bij-matige-hypertriglyceridemie-met-hoog-cv-risico/)

## Bronnen

- ESC/EAS 2019 Dyslipidemie Richtlijn https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehz455
- REDUCE-IT Trial — NEJM 2018 https://doi.org/10.1056/NEJMoa1812792
- Farmacotherapeutisch Kompas – Fibraten https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/groepen/fibraten

---
Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.