# LDL-doelwaarden op basis van cardiovasculair risico

*Lipiden & Atherosclerose · Diagnostiek · https://hartvaat.nl/kennis/lipiden/ldl-doelwaarden-risicostratificatie/*

De ESC/EAS 2019 richtlijn hanteert risicogestratificeerde LDL-doelwaarden: <1,4 mmol/L bij zeer hoog risico, <1,8 mmol/L bij hoog risico, <2,6 mmol/L bij matig risico. De doelwaarden zijn gebaseerd op het principe dat 'lager is beter' voor LDL, onderbouwd door meta-analyses van statine- en PCSK9-remmertrials.

## Kernbegrippen

- **Zeer hoog cardiovasculair risico**: Bekende HVZ, diabetes met eindorgaanschade, CKD eGFR <30, of 10-jaars SCORE ≥10%; LDL-doel <1,4 mmol/L.
- **Hoog risico**: 10-jaars SCORE 5–10%, FH zonder HVZ, CKD eGFR 30–59, diabetes zonder eindorgaanschade >10 jaar; LDL-doel <1,8 mmol/L.
- **50%-reductiedoel**: Bij baseline LDL al <1,8 mmol/L bij hoog risico: additioneel 50% reductie als doel (ESC 2019).
- **Non-HDL-doel**: Alternatief doel: non-HDL <2,2 mmol/L (zeer hoog risico); bruikbaar bij diabetes of hypertriglyceridemie.
- **ApoB-doel**: ApoB <55 mg/dL (zeer hoog risico) als alternatief behandeldoel; niet routinematig gemeten in NL.

## ESC 2019 LDL-doelwaarden per risicocategorie

- Zeer hoog risico: LDL 
- Hoog risico: LDL 
- Matig risico: LDL 
- Laag risico: LDL 

## Risicocategorieën

Zeer hoog risico:

- Gedocumenteerde atherosclerotische HVZ (ACS, stabiel coronairlijden, beroerte/TIA, PAD)
- Diabetes mellitus met eindorgaanschade (proteïnurie, retinopathie, neuropathie) of ≥3 grote risicofactoren
- CKD met eGFR 
- FH met HVZ of ≥1 andere grote risicofactor
- 10-jaars SCORE ≥10%

Hoog risico:

- 10-jaars SCORE 5–
- CKD eGFR 30–59
- FH zonder HVZ
- Diabetes zonder eindorgaanschade, maar >10 jaar diagnose of ≥1 risicofactor

## NHG 2019 vs. ESC 2019

De NHG-Standaard CVRM 2019 hanteert soepelere doelwaarden: LDL 
- Stap 1: Hoogintensief statine (atorvastatine 40–80 mg of rosuvastatine 20–40 mg)
- Stap 2: + Ezetimib 10 mg (extra -15–20% LDL)
- Stap 3: + PCSK9-remmer of inclisiran (extra -50–60% LDL)

## Nieuwste evidence op hartvaat.nl

- 2026-08-24 [Geautomatiseerde lipidenmonitoring en risicoclassificatie in de huisartspraktijk — real-world studie](https://hartvaat.nl/2026/08/15/geautomatiseerde-lipidenmonitoring-en-risicoclassificatie-in-de-huisartspraktijk/)
- 2026-08-15 [Drinkfrequentie bepaalt HDL-C-niveau meer dan hoeveelheid per keer — Tromsø-studie](https://hartvaat.nl/2026/09/01/drinkfrequentie-bepaalt-hdl-c-niveau-meer-dan-hoeveelheid-per-keer-troms-studie/)
- 2026-05-08 [SANTORINI UK: LDL-doel onbereikt bij meerderheid van hoogrisicopatiënten na 1 jaar](https://hartvaat.nl/2026/04/24/santorini-uk-ldl-doel-onbereikt-bij-meerderheid-van-hoogrisicopatienten-na-1-jaa/)
- 2026-02-12 [Obesitas en de ernst ervan voorspellen negen cardiovasculaire aandoeningen](https://hartvaat.nl/2026/02/12/obesitas-en-de-ernst-ervan-voorspellen-negen-cardiovasculaire-aandoeningen/)
- 2026-02-01 [Dertigjaars cardiovasculair risico bij vrouwen naar lipoproteïne(a)-drempelwaarden](https://hartvaat.nl/2026/02/01/dertigjaars-cardiovasculair-risico-bij-vrouwen-naar-lipoproteine-a-drempelwaarde/)
- 2020-02-11 [Disfunctioneel HDL en incidentie van ACS bij hoog cardiovasculair risico](https://hartvaat.nl/2020/02/11/disfunctioneel-hdl-en-incidentie-van-acs-bij-hoog-cardiovasculair-risico/)

## Bronnen

- ESC/EAS 2019 Dyslipidemie Richtlijn https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehz455
- FOURIER Trial — NEJM 2017 https://doi.org/10.1056/NEJMoa1615664
- IMPROVE-IT Trial — NEJM 2015 https://doi.org/10.1056/NEJMoa1410489
- NHG-Standaard CVRM https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/cardiovasculair-risicomanagement

---
Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.