{"id":"lipidenverlaging-stappenplan","type":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/kennis/lipiden/lipidenverlaging-stappenplan/","title":"Lipidenverlaging stappenplan: van lifestyle naar PCSK9-remmers","kind":"Praktijk","group":"lipiden","group_label":"Lipiden & Atherosclerose","category":"cholesterol","meta_description":"Een gestructureerd stappenplan voor lipidenverlaging: van leefstijlinterventie via hoogintensief statine en ezetimib naar PCSK9-remmers of inclisiran bij onvoldoende LDL-daling.","intro":"Het bereiken van LDL-doelwaarden bij hoog-risicopatiënten vereist een systematisch opgebouwde behandelstrategie. Het stappenplan loopt van leefstijlinterventie via hoogintensief statine en ezetimib naar PCSK9-remmers of inclisiran, met extra aandacht voor het omgaan met statine-intolerantie.","key_terms":[{"term":"Leefstijlinterventie als basis","definition":"Dieet (vermijd verzadigd vet, transvetten), gewichtsreductie, rookstop en lichaamsbeweging; verlagen LDL 5–15%."},{"term":"Hoogintensief statine als start","definition":"Atorvastatine 40–80 mg of rosuvastatine 20–40 mg; eerste medicamenteuze stap bij matig tot zeer hoog risico."},{"term":"Stap-voor-stap-titulatie","definition":"Wacht 4–6 weken na elke stap voor LDL-remeting; ga door naar volgende stap als doelwaarde niet bereikt."},{"term":"Verwijsdrempel naar tweede lijn","definition":"Bij LDL boven streefwaarde ondanks statine + ezetimib bij hoog/zeer hoog risico: verwijs voor PCSK9-remmer."},{"term":"Behandeldoel als getal","definition":"Bereken percentage LDL-verlaging én absolute LDL-waarde; beide componenten van ESC 2019 doel."}],"heading":"Praktisch stappenplan voor LDL-doelwaardebereik","body_markdown":"## Stap 0: Leefstijl\n\nLeefstijlinterventie verlaagt LDL 5–15% en is de basis bij alle risicocategorieën. Belangrijkste maatregelen: vermindering verzadigd vet (Start bij matig-hoog risico met hoogintensief statine: atorvastatine 40–80 mg of rosuvastatine 20–40 mg. Verwacht LDL-daling 45–55%. Controleer LDL, CK en ALAT na 6–8 weken. Leefstijl continueren naast medicatie.\n\n## Stap 2: + Ezetimib\n\nAls LDL-doel niet bereikt op maximaal verdraagde statine: voeg ezetimib 10 mg toe. Extra LDL-daling 15–20%. Combinatiepil (bijv. rosuvastatine + ezetimib) verbetert therapietrouw. Controleer LDL na 6 weken.\n\n## Stap 3: PCSK9-remmer of inclisiran\n\nBij hoog/zeer hoog risico met LDL boven streefwaarde op statine + ezetimib: verwijs naar cardioloog of internist voor PCSK9-remmer (evolocumab of alirocumab) of inclisiran. Extra LDL-daling 50–60%. In Nederland: vereist machtiging; indicatiecriteria per zorgverzekeraar.\n\n## Bij statine-intolerantie\n\n- Bevestig intolerantie via creatinine-kinase en N-of-1 herintroductie\n- Probeer alternatief statine in lagere/intermitterende dosering\n- Ezetimib + bempedoïnezuur als statine-vrij alternatief\n- PCSK9-remmer of inclisiran bij bewezen intolerantie + hoog risico + onvoldoende LDL-daling","related":["https://hartvaat.nl/kennis/lipiden/statines-overzicht/","https://hartvaat.nl/kennis/lipiden/ezetimib/","https://hartvaat.nl/kennis/lipiden/pcsk9-remmers-evolocumab-alirocumab/","https://hartvaat.nl/kennis/lipiden/ldl-doelwaarden-risicostratificatie/"],"sources":[{"label":"ESC/EAS 2019 Dyslipidemie Richtlijn","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehz455"},{"label":"NHG-Standaard CVRM","url":"https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/cardiovasculair-risicomanagement"},{"label":"Farmacotherapeutisch Kompas – Lipidenverlagende middelen","url":"https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/groepen/lipidenverlagende-middelen"}],"articles":[{"url":"https://hartvaat.nl/2026/09/01/afstand-tot-ldl-doelwaarde-stuurt-keuze-lipiddalende-therapie/","title":"Afstand tot LDL-doelwaarde stuurt keuze lipiddalende therapie","published":"2026-07-26"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/04/12/lipidenmanagement-bij-type-2-diabetes-richt-je-op-alle-atherogene-lipoproteinen-/","title":"Lipidenmanagement bij type 2-diabetes: richt je op álle atherogene lipoproteïnen (non-HDL-cholesterol)","published":"2026-07-19"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/04/07/kosteneffectiviteit-van-stapsgewijze-lipidenverlaging-na-coronaire-bypasschirurg/","title":"Kosteneffectiviteit van stapsgewijze lipidenverlaging na coronaire bypasschirurgie","published":"2026-07-18"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/05/19/victorion-inception-vroege-inclisiran-na-acuut-coronair-syndroom-verviervoudigt-/","title":"VICTORION-INCEPTION: vroege inclisiran na acuut coronair syndroom verviervoudigt het halen van LDL-doel","published":"2026-06-12"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/05/01/apothekerverwijzingen-voor-statine-start-twee-cluster-rct-s/","title":"Apothekerverwijzingen voor statine-start: twee cluster-RCT's","published":"2025-05-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/08/06/racing-subanalyse-matige-statine-plus-ezetimibe-voor-secundaire-preventie/","title":"RACING subanalyse: matige statine plus ezetimibe voor secundaire preventie","published":"2024-08-06"},{"url":"https://hartvaat.nl/2022/10/04/2022-acc-expert-consensus-niet-statine-therapieen-voor-ldl-verlaging-bij-ascvd/","title":"2022 ACC Expert Consensus: niet-statine therapieën voor LDL-verlaging bij ASCVD","published":"2022-10-04"},{"url":"https://hartvaat.nl/2021/12/30/dolutegravir-als-eerste-of-tweedelijnbehandeling-voor-hiv-1-bij-kinderen-nejm/","title":"Dolutegravir als eerste- of tweedelijnbehandeling voor HIV-1 bij kinderen: NEJM","published":"2021-12-30"}],"as_of":"2026-03-12","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}