{"id":"lp-a-verhoogd","type":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/kennis/lipiden/lp-a-verhoogd/","title":"Verhoogd Lp(a): cardiovasculair risico en huidige behandeling","kind":"Aandoening","group":"lipiden","group_label":"Lipiden & Atherosclerose","category":"cholesterol","meta_description":"Verhoogd Lp(a) is een genetisch bepaalde, onafhankelijke cardiovasculaire risicofactor. Behandeling is beperkt; pelacarsen en olpasiran zijn in fase 3. Leer wanneer te meten en wat te doen.","intro":"Lipoproteïne(a) [Lp(a)] is een genetisch bepaalde modificatie van LDL die onafhankelijk het risico op atherosclerotische hart- en vaatziekten en aortaklepsclerose verhoogt. Lp(a)-waarden zijn voor >90% genetisch bepaald en nauwelijks beïnvloedbaar door leefstijl of conventionele lipidenmedicatie. Pelacarsen (antisens oligonucleotide) is de meest gevorderde kandidaat-therapie in fase 3-onderzoek.","key_terms":[{"term":"Lp(a)","definition":"LDL-achtig lipoproteïne met apolipoprotein(a) covalent gebonden aan ApoB-100; verhoogd bij ≥125 nmol/L of ≥50 mg/dL."},{"term":"Apo(a)-isovormen","definition":"Genetische varianten van apolipoprotein(a); kleinere isovormen correleren met hogere Lp(a)-concentraties."},{"term":"Pelacarsen","definition":"Antisens oligonucleotide gericht op apo(a)-mRNA; fase 3 HORIZON-trial lopend; verlaging Lp(a) met ~80%."},{"term":"Olpasiran","definition":"siRNA gericht op LPA-gen; fase 3 OCEAN(a)-OUTCOMES trial; verlaging Lp(a) >95%."},{"term":"PCSK9-remmers en Lp(a)","definition":"Evolocumab en alirocumab verlagen Lp(a) met 20–30% — bijkomend, niet het primaire effect."}],"heading":"Lp(a): pathofysiologie, risico en therapeutisch perspectief","body_markdown":"## Pathofysiologie\n\nLp(a) bestaat uit een LDL-deeltje waaraan apolipoprotein(a) [apo(a)] via een disulfidebinding is gekoppeld. Apo(a) vertoont structurele gelijkenis met plasminogeen en remt fibrinolyse. Dit dubbele mechanisme (atherogeen + prothrombotisch) verklaart de sterke associatie met zowel atherosclerotische als trombotische cardiovasculaire events. Lp(a) draagt ook bij aan aortaklepsclerose.\n\n## Epidemiologie\n\nLp(a)-concentraties zijn voor >90% genetisch bepaald en weinig variabel door leefstijl. Gemiddelde populatiewaarden liggen rond 30–50 nmol/L, maar de verdeling is sterk scheef met een hoge staart. Circa 20% van de populatie heeft Lp(a) >125 nmol/L (de klinische risicodrempel). Verhoogde Lp(a) is frequenter bij personen van Afrikaanse afkomst.\n\n## Cardiovasculair risico\n\nMendeliaanse randomisatiedata en meta-analyses tonen dosis-respons relatie: per verdubbeling van Lp(a) neemt het risico op coronairlijden toe met ~11%. Lp(a) verhoogt risico op: coronair arterieel vaatlijden, beroerte, perifeer arterieel vaatlijden en aortaklepstenose. Het risico is aanvullend boven LDL-gerelateerd risico.\n\n## Huidige behandelopties\n\n- Geen goedgekeurde specifieke therapie beschikbaar\n- PCSK9-remmers verlagen Lp(a) met 20–30% (bijkomend effect, geen primaire indicatie)\n- Niacine verlaagt Lp(a) maar heeft geen cardiovasculaire voordelen aangetoond (AIM-HIGH, HPS2-THRIVE)\n- LDL-aferese: mechanisch verwijdert ook Lp(a); vergund bij progressieve HVZ ondanks maximale LDL-behandeling\n\n## Toekomstige therapieën\n\n- Pelacarsen (TQJ230): antisens oligonucleotide; HORIZON-trial (n=8.323) loopt; -80% Lp(a)-daling\n- Olpasiran (AMG 890): siRNA; OCEAN(a)-OUTCOMES trial (fase 3); >95% Lp(a)-daling\n- Muvalaplin: kleine molekuul; fase 2 positief","related":["https://hartvaat.nl/kennis/lipiden/lpa-meten-wanneer-waarom/","https://hartvaat.nl/kennis/lipiden/pcsk9-remmers-evolocumab-alirocumab/","https://hartvaat.nl/kennis/lipiden/ldl-doelwaarden-risicostratificatie/","https://hartvaat.nl/kennis/lipiden/residueel-cardiovasculair-risico/"],"sources":[{"label":"ESC/EAS 2019 Dyslipidemie Richtlijn (Lp(a)-meting)","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehz455"},{"label":"ESC 2021 Preventie Richtlijn","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab484"},{"label":"FOURIER Trial — NEJM 2017","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa1615664"}],"articles":[{"url":"https://hartvaat.nl/2026/10/01/masld-verhoogt-sterfte-en-cv-risico-onafhankelijk-van-lipoproteine-a/","title":"MASLD verhoogt sterfte- en CV-risico, onafhankelijk van lipoproteïne(a)","published":"2026-08-27"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/08/01/lipoproteine-afseparatie-bij-refractaire-fh-en-lp-a-verschuivende-rol-naar-vaat-/","title":"Lipoproteïne-afseparatie bij refractaire FH en Lp(a) — verschuivende rol naar vaat- en nierziekten","published":"2026-08-03"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/08/01/verhoogde-lp-a-komt-vaker-voor-bij-kinderen-met-familiaire-hypercholesterolemie-/","title":"Verhoogde Lp(a) komt vaker voor bij kinderen met familiaire hypercholesterolemie — systematische review","published":"2026-08-02"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/09/01/verhoogd-lp-a-gekoppeld-aan-ernstiger-coronaire-ziekte-en-pci-uitkomsten-scoping/","title":"Verhoogd Lp(a) gekoppeld aan ernstiger coronaire ziekte en PCI-uitkomsten — scoping review","published":"2026-07-26"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/04/14/sporten-op-je-eigen-bioritme-verlaagt-de-bloeddruk-meer-een-gerandomiseerde-stud/","title":"Sporten op je eigen bioritme verlaagt de bloeddruk meer: een gerandomiseerde studie","published":"2026-07-19"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/04/21/lp-a-bepaling-sterk-onderbenut-bij-patienten-met-atherosclerotische-hart-en-vaat/","title":"Lp(a)-bepaling sterk onderbenut bij patiënten met atherosclerotische hart- en vaatziekten (Australië)","published":"2026-07-18"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/04/20/biomarkers-voorspellen-coronairlijden-bij-atriumfibrilleren-regards/","title":"Biomarkers voorspellen coronairlijden bij atriumfibrilleren (REGARDS)","published":"2026-07-16"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/04/10/genprobcad-gecombineerde-monogene-en-polygene-risicobepaling-voor-coronairlijden/","title":"GenProbCAD: gecombineerde monogene én polygene risicobepaling voor coronairlijden","published":"2026-07-15"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/05/14/lipidegerelateerd-cv-risico-voorbij-ldl-focus-verschuift-naar-remnant-cholestero/","title":"Lipidegerelateerd CV-risico voorbij LDL: focus verschuift naar remnant-cholesterol en Lp(a)","published":"2026-06-20"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/05/19/mobiele-screeningseenheid-in-detroit-70-van-inwoners-in-achtergestelde-wijken-he/","title":"Mobiele screeningseenheid in Detroit: 70% van inwoners in achtergestelde wijken heeft minstens één onbeheerste cardiometabole risicofactor","published":"2026-06-11"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/05/21/bij-coronaire-vasospasmen-zonder-significante-stenose-voorspelt-verhoogd-lp-a-ge/","title":"Bij coronaire vasospasmen zonder significante stenose voorspelt verhoogd Lp(a) geen MACE","published":"2026-06-08"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/05/22/orale-pcsk9-remmers-meta-analyse-bevestigt-krachtige-ldl-daling/","title":"Orale PCSK9-remmers: meta-analyse bevestigt krachtige LDL-daling","published":"2026-06-07"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/04/29/de-secretoire-pcsk-familie-van-moleculaire-schakelaars-tot-doelwit-voor-cardiova/","title":"De secretoire PCSK-familie: van moleculaire schakelaars tot doelwit voor cardiovasculaire therapie","published":"2026-05-21"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/25/mendeliaanse-randomisatie-lp-a-verhoogt-coronarialijden-onafhankelijk-van-ldl-c-/","title":"Mendeliaanse randomisatie: Lp(a) verhoogt coronarialijden onafhankelijk van LDL-C, maar niet het diabetesrisico","published":"2026-04-20"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/28/onbeantwoorde-vragen-over-lipoproteine-a-en-atherosclerose/","title":"Onbeantwoorde vragen over lipoproteïne(a) en atherosclerose","published":"2026-04-02"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/16/coronaire-calciumscore-blijft-bruikbaar-bij-verhoogd-lp-a-multicohort-studie-met/","title":"Coronaire calciumscore blijft bruikbaar bij verhoogd Lp(a): multicohort-studie met 11.000 deelnemers","published":"2026-03-24"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/13/nieuwe-acc-aha-richtlijn-dyslipidemie-2026-lagere-ldl-streefwaarden-en-lp-a-meti/","title":"Nieuwe ACC/AHA-richtlijn dyslipidemie 2026: lagere LDL-streefwaarden en Lp(a)-meting aanbevolen","published":"2026-03-24"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/10/lipoproteine-a-bij-familiaire-hypercholesterolemie-een-dubbel-risico/","title":"Lipoproteïne(a) bij familiaire hypercholesterolemie: een dubbel risico","published":"2026-03-11"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/27/verhoogd-lp-a-en-diabetes-verergeren-samen-de-prognose-bij-coronairlijden/","title":"Verhoogd Lp(a) en diabetes verergeren samen de prognose bij coronairlijden","published":"2026-02-27"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/24/lipide-aferese-verlaagt-lp-a-met-60-75-systematische-review-en-meta-analyse/","title":"Lipide-aferese verlaagt Lp(a) met 60-75%: systematische review en meta-analyse","published":"2026-02-24"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/23/lp-a-en-ai-ccta-onthullen-onzichtbaar-restrisico-voorbij-de-calciumscore/","title":"Lp(a) en AI-CCTA onthullen 'onzichtbaar' restrisico voorbij de calciumscore","published":"2026-02-23"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/22/genetische-voorspelling-van-lp-a-spiegels-in-diverse-populaties/","title":"Genetische voorspelling van Lp(a)-spiegels in diverse populaties","published":"2026-02-22"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/21/pelacarsen-vermindert-de-behoefte-aan-lipoproteine-a-aferese-lp-a-frontiers-aphe/","title":"Pelacarsen vermindert de behoefte aan lipoproteïne(a)-aferese: Lp(a)FRONTIERS APHERESIS","published":"2026-02-21"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/20/biomarkers-voor-atherosclerotische-events-bij-reumatoide-artritis-lp-a-als-voors/","title":"Biomarkers voor atherosclerotische events bij reumatoïde artritis: Lp(a) als voorspeller","published":"2026-02-20"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/20/secundaire-preventie-na-myocardinfarct-in-saudi-arabie-het-4s-register/","title":"Secundaire preventie na myocardinfarct in Saudi-Arabië: het 4S-register","published":"2026-02-20"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/12/obesitas-en-de-ernst-ervan-voorspellen-negen-cardiovasculaire-aandoeningen/","title":"Obesitas en de ernst ervan voorspellen negen cardiovasculaire aandoeningen","published":"2026-02-12"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/07/lipoproteine-a-en-cardiovasculaire-ziekte-van-genetische-risicofactor-naar-thera/","title":"Lipoproteïne(a) en cardiovasculaire ziekte: van genetische risicofactor naar therapeutisch doelwit","published":"2026-02-07"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/01/therapeutische-innovaties-in-de-secundaire-preventie-van-cardiovasculair-risico/","title":"Therapeutische innovaties in de secundaire preventie van cardiovasculair risico","published":"2026-02-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/01/29/nla-consensusupdate-familiaire-hypercholesterolemie-screening-diagnostiek-en-beh/","title":"NLA-consensusupdate familiaire hypercholesterolemie: screening, diagnostiek en behandeling","published":"2026-01-29"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/01/13/risicofactoren-en-plaquevolume-op-coronaire-ct-angiografie-lessen-uit-het-advanc/","title":"Risicofactoren en plaquevolume op coronaire CT-angiografie: lessen uit het ADVANCE-register","published":"2026-01-13"}],"as_of":"2026-03-12","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}