# ACE-remmers en ARB bij CKD: nefroprotectie

*Chronische nierziekte · Geneesmiddel · https://hartvaat.nl/kennis/nierziekte/ace-remmers-arb-bij-ckd/*

ACE-remmers en angiotensine-receptorblokkers (ARB) zijn de primaire nierprotectieve geneesmiddelen bij CKD met albuminurie. Ze verlagen intraglomerulaire druk via efferente arterioledilatatie en verminderen proteïnurie. KDIGO 2024 beveelt behandeling aan bij alle CKD-patiënten met ACR ≥30 mg/mmol, ongeacht de bloeddruk.

## Kernbegrippen

- **Nefroprotectie**: Vertraging van nierfunctieverval onafhankelijk van bloeddrukeffect; bewezen voor RAAS-blokkade bij proteïnurische CKD.
- **REIN-trial**: Ramipril bij niet-diabetische proteïnurische CKD; 50% reductie ESRD; dosering gericht op proteïnurie-reductie ≥50%.
- **MICRO-HOPE**: Subgroep HOPE-trial: ramipril bij diabetische patiënten; 24% reductie nierinsufficientie.
- **Acceptabele creatinine-stijging**: Tot 30% boven uitgangswaarde bij start RAAS-blokkade: acceptabel en marker van effectief werkend mechanisme.
- **Hyperkaliëmie-drempel**: K+ >5,5 mmol/L: overweeg dosis verlagen of kaliumverlagende therapie (patiromer, natriumzirkoniumcyclosilicaat) voor continueren RAAS-blokkade.

## Indicaties (KDIGO 2024)

- CKD met ACR ≥30 mg/mmol (A2–A3): aanbevolen ongeacht bloeddruk
- Diabetische nefropathie: ACE-remmer of ARB eerste keus (RENAAL, IDNT-bewijs)
- Niet-diabetische glomerulonefritis met proteïnurie: RAAS-blokkade als nierprotectieve strategie
- Hypertensie bij CKD: RAAS-blokkade als antihypertensivum eerste keus bij proteïnurie

## Dosering

Gebruik maximaal verdraagbare doseringen voor optimaal proteïnurie-reducerend effect — effect op proteïnurie is dosisafhankelijk. Ramipril 10 mg/dag of equivalent; titreer op basis van bloeddruk en proteïnurie. Streefwaarde voor ACR-reductie: ≥30–50% van uitgangswaarde.

## Monitoring

- Na 1–2 weken: creatinine en kalium
- Na 4–6 weken: creatinine, kalium, ACR
- Daarna: 3-maandelijks bij stabiele CKD of bij dosiswijziging

## Wanneer stoppen?

- eGFR-daling >30% of creatinine-stijging >30%: heroverweeg; zoek reversibele oorzaken (volumedepletie, NSAID's, contrast)
- Kalium >6,0 mmol/L: stop tijdelijk; behandel hyperkaliëmie; herstart bij K+ 
- Angio-oedeem (ACE-remmer): stop definitief; vervang door ARB
- Bij daling eGFR 

## Geen dubbele RAAS-blokkade

Combinatie ACE-remmer + ARB: gecontra-indiceerd (ONTARGET, NEPHRON-D: meer hyperkaliëmie, AKI, nierfalen zonder extra renaal voordeel).

## Bronnen

- RENAAL Trial — NEJM 2001 https://doi.org/10.1056/NEJMoa011161
- IDNT Trial — NEJM 2001 https://doi.org/10.1056/NEJMoa011303
- KDIGO 2024 CKD Richtlijn — Kidney International 2024 https://doi.org/10.1016/j.kint.2023.10.018
- Farmacotherapeutisch Kompas – ACE-remmers https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/groepen/ace-remmers

---
Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.