{"id":"albumine-creatinine-ratio","type":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/kennis/nierziekte/albumine-creatinine-ratio/","title":"Albumine-creatinineratio (ACR): meting en betekenis","kind":"Diagnostiek","group":"nierziekte","group_label":"Chronische nierziekte","category":"nierziekte","meta_description":"De albumine-creatinineratio (ACR) in de ochtendurine is de aanbevolen methode voor albuminuriebepaling. Leer interpretatie, klinische betekenis en valkuilen.","intro":"De albumine-creatinineratio (ACR) in de ochtendurine is de standaardmethode voor albuminuriebepaling bij screening en monitoring van nierziekte en cardiovasculair risico. ACR corrideert voor urineconcentratie en is betrouwbaarder dan enkelvoudige albumine-concentratiemeting. Verhoogde ACR is een onafhankelijke cardiovasculaire risicofactor.","key_terms":[{"term":"Albumine-creatinineratio (ACR)","definition":"Verhouding van albuminenconcentratie tot creatinineconcentratie in een urinespot-monster; normaal <3 mg/mmol."},{"term":"Microalbuminurie","definition":"ACR 3–30 mg/mmol; vroeg teken van glomerulaire schade; indicatie voor nierprotectieve behandeling."},{"term":"Macroalbuminurie","definition":"ACR >30 mg/mmol; significant verhoogd risico op nierfunctieverval en cardiovasculaire events."},{"term":"Dipstick-urine-eiwit","definition":"Kwalitatieve eiwitbepaling; onvoldoende gevoelig voor microalbuminurie; detecteert pas bij >300 mg/g (A3 drempel)."},{"term":"Variabiliteit van ACR","definition":"Day-to-day variabiliteit is 30–50%; bij verhoogde waarde bevestigen met tweede meting; ochtendspot is meest stabiel."}],"heading":"ACR: methode, interpretatie en klinische toepassing","body_markdown":"## Meting\n\nACR wordt bepaald in de eerste ochtendurine (meest geconcentreerd, minste invloed van lichaamshouding). Een willekeurige spoturine is acceptabel maar iets minder reproduceerbaar. De ratio corrigeert voor urineconcentratie: ACR = albumine (mg/L) / creatinine (mmol/L). In mg/mmol uitgedrukt. 24-uurs urine voegt weinig diagnostische waarde toe en is bewerkelijker.\n\n## Interpretatie\n\n- A1: ACR : Normaal tot mildly increased; jaarlijkse monitoring bij diabetici\n- A2: ACR 3–30 mg/mmol: Moderately increased (microalbuminurie); nierschade aanwezig; indicatie voor behandeling\n- A3: ACR >30 mg/mmol: Severely increased (macroalbuminurie); hoog risico; intensief behandelen en verwijzen bij eGFR-daling\n\n## Klinische betekenis\n\nVerhoogde ACR is een onafhankelijke predictor van zowel nierfunctieverval als cardiovasculaire events, ook bij normale eGFR. Elke verdubbeling van ACR verhoogt het cardiovasculaire risico met ~10%. RAAS-blokkade verlaagt ACR met 30–50% onafhankelijk van bloeddruk — ACR-reductie is een behandeldoel naast bloeddrukdaling.\n\n## Valkuilen\n\n- Verhoogde ACR bij: koorts, zware lichamelijke inspanning, decompensaat hartfalen, menstruatie, urineweginfectie — bevestig altijd met tweede meting\n- Orthostatische proteïnurie: goedaardig; hoge ACR in dagportion, normaal in ochtendportion — bewijs via twee ochtendmonsters\n- Bij diabetes: jaarlijkse ACR verplicht ongeacht de uitslag","related":["https://hartvaat.nl/kennis/nierziekte/ckd-stadia-g1-g5/","https://hartvaat.nl/kennis/nierziekte/diabetische-nefropathie/","https://hartvaat.nl/kennis/nierziekte/egfr-berekening-interpretatie/","https://hartvaat.nl/kennis/nierziekte/ace-remmers-arb-bij-ckd/"],"sources":[{"label":"KDIGO 2024 CKD Richtlijn — Kidney International 2024","url":"https://doi.org/10.1016/j.kint.2023.10.018"},{"label":"NHG-Standaard CVRM","url":"https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/cardiovasculair-risicomanagement"},{"label":"ESC 2024 Hypertensie Richtlijn","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae178"}],"articles":[{"url":"https://hartvaat.nl/2026/04/24/nkf-consensus-standaardiseer-urine-afname-om-albuminurie-betrouwbaar-te-meten/","title":"NKF-consensus: standaardiseer urine-afname om albuminurie betrouwbaar te meten","published":"2026-05-07"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/12/fenotype-eerst-een-datagestuurde-benadering-van-genetische-penetrantie/","title":"Fenotype eerst: een datagestuurde benadering van genetische penetrantie","published":"2026-02-12"},{"url":"https://hartvaat.nl/2023/04/01/lichaamshouding-en-orthostatische-hypotensie-bij-hypertensie-syst-eur-analyse/","title":"Lichaamshouding en orthostatische hypotensie bij hypertensie: Syst-Eur analyse","published":"2023-04-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2019/11/01/bloeddrukvariabiliteit-en-progressie-van-klinische-alzheimer/","title":"Bloeddrukvariabiliteit en progressie van klinische Alzheimer","published":"2019-11-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2019/02/01/geautomatiseerde-praktijkmeting-versus-andere-bloeddrukmeetmethoden/","title":"Geautomatiseerde praktijkmeting versus andere bloeddrukmeetmethoden","published":"2019-02-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2018/05/01/bloeddrukmeting-in-sprint-methodologische-overwegingen/","title":"Bloeddrukmeting in SPRINT: methodologische overwegingen","published":"2018-05-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2017/08/01/nauwkeurigheid-van-manchetbloeddrukmeting-systematische-review-en-meta-analyse/","title":"Nauwkeurigheid van manchetbloeddrukmeting: systematische review en meta-analyse","published":"2017-08-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2017/01/01/intensieve-versus-standaard-bloeddrukcontrole-op-ambulante-bloeddruk-sprint-resu/","title":"Intensieve versus standaard bloeddrukcontrole op ambulante bloeddruk: SPRINT-resultaten","published":"2017-01-01"}],"as_of":"2026-03-12","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}